REKLAMA
Magazyn mgr.farm

6 substancji, które znalazły nowe życie czyli repozycjonowanie leków

20 marca 201911:18

Tani oraz szybki proces odkrywania leków to marzenie koncernów farmaceutycznych. Niezwykle korzystna z punktu widzenia finansowego jest strategia określana jako „repozycjonowanie leków” bądź też „przekierowywanie leków”. Standardowy proces odkrywania oraz rozwoju nowych leków to proces długotrwały, sięgający 10 do 16 lat. Strategia repozycjonowania pozwala znacznie skrócić ten proces, gdyż niektóre etapy zostać mogą ominięte [1].

W marketingu nie chodzi więc o „wciskanie” czegokolwiek komukolwiek, lecz o opracowywanie takiej oferty, której klient oczekuje i która jest mu potrzebna (fot. Shutterstock)
Działanie i praktyczne zastosowanie niektórych leków zaskakuje nawet ich twórców (fot. Shutterstock)
  1. Cytrynian sildenafilu

Jeden z najsłynniejszych przykładów repozycjonowania stanowi Viagra (cytrynian slidenalilu), która w latach 90-tych została opracowana jako lek w terapii dusznicy bolesnej. Okazało się jednak, iż lek ten wywołuje działanie niepożądane – poprawę potencji, które u niektórych mężczyzn może być bardzo pożądane. Tym sposobem nieoczekiwane działanie uboczne leku zostało wykorzystane jako działanie lecznicze [2, 3]. Aktualnie sildenafil, oprócz poprawy potencji, znajduje jeszcze szersze zastosowanie. Udowodniono, że przynosi efekt w terapii nadciśnienia płucnego [4], a prawdopodobnie przyjmowany w małych dawkach może zmniejszać ryzyko wystąpienia nowotworu jelita grubego (na razie potwierdzone w badaniach na myszach) [5].

  1. Talidomid

Substancja ta jako lek została wprowadzona do obrotu w 1957 roku w Niemczech oraz Anglii jako bezpieczny preparat uspokajający, który potem rekomendowany był w celu łagodzenia porannych nudności u kobiet w ciąży. Niestety stosowanie tego leku w I trymestrze doprowadziło do występowania ciężkich wrodzonych wad płodu. Dlatego też w latach 60-tych zaprzestano stosowania go przez kobiety w ciąży. W 1998 roku pojawiła się szansa na powrót talidomidu w nowym zastosowywaniu – w leczeniu szpiczaka mnogiego, a szczególnie jego lekoopornej postaci. Talidomid oficjalnie został zarejestrowany przez FDA to terapii tego schorzenia w 2006 roku [1].

REKLAMA
  1. Minoksidil

Minoksidil początkowo był stosowany w ciężkich przypadkach nadciśnienia tętniczego jako silnie działający lek hipotensyjny. Przyjmowany doustnie działa on bezpośrednio na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych powodując ich rozszerzenie, osłabiając jednocześnie działanie amin katecholowych podnoszących ciśnienie i aktywując kanały potasowe zależne od ATP. Równocześnie minoksidil wywołuje wyraźne przyspieszenie akcji serca, co powoduje nasilenie objawów choroby wieńcowej. Pojawienie się na rynku preparatów pozbawionych tego niepożądanego działania, spowodowało wycofanie minoksidilu z terapii nadciśnienia. Jednak powrócił on do aptek dzięki innemu działaniu ubocznemu – pobudzenie wzrostu włosów. Okazało się, że efekt można osiągnąć stosując go zewnętrznie i aktualnie stanowi on składnik wielu preparatów na łysienie. Działając stymulująco na mieszki włosowe, odwraca proces ich miniaturyzacji w łysieniu typu męskiego [3].

REKLAMA
  1. Naltrekson

Naltrekson to długo działający swoisty antagonista opioidowy o nieznacznej komponencie agonistycznej [6]. Znalazł zastosowanie jako lek wspomagający utrzymanie abstynencji w terapii uzależnienia od alkoholu oraz jako lek wspomagający dla pacjentów uzależnionych od opiodów, poddawanych detoksykacji w kompleksowym postępowaniu leczniczym, które również obejmuje porady psychologiczne [7]. W ośrodku zajmującym się repozycjonywaniem leków istniejącym w Izraelu, zainicjowano badania kliniczne z tzw. niskimi dawkami naltreksonu (LDN, 3-5mg/dobę) w chorobach autoimmunologicznych [1]. Obecnie LDN wykorzystywane są  w leczeniu schorzeń immunologicznych takich jak stwardnienie rozsiane, SLA, gościec przewlekły, łuszczyca, choroba Hashimoto, a także zaburzeń płodności, napięcia przedmiesiączkowego oraz autyzmu [8].

  1. Ketamina

Ketamina, będąca pochodną PCP (fencyklidyna) i należąca do grupy „dysocjantów anestetycznych”, została zsyntetyzowana w połowie lat 60-tych, a w latach 70-tych uzyskała aprobatę Food and Drug Administation. Ze względu na relatywnie niskie ryzyko skutków ubocznych, reakcji alergicznych bądź uzależnienia w porównaniu np. do morfiny, była szeroko stosowana w Wietnamie jako środek przeciwbólowy i znieczulający. Jednak wkrótce żołnierze zaczęli opowiadać o zaburzeniach w odczuwaniu czasu, spotkaniach z kosmitami i innych nietypowych doświadczeniach wywoływanych przez tę substancję [9]. Aktualnie ketamina jest wykorzystywana przed wszystkim w  anestezjologii, jednak najnowsze badania udowadniają, że być może znajdzie zastosowanie także w leczeniu depresji, a szczególnie jej lekoopornej postaci [10].

  1. Finasteryd

Finasteryd to syntetyczny związek, który jest swoistym kompetycyjnym inhibitorem 5-α -reduktazy steroidowej typu II, metabolizującej testosteron do dużo silniejszego w działaniu 5-α -dihydrotestosteronu (DHT). Efektem zahamowania wytwarzania DHT jest zmniejszenie gruczołu krokowego i dlatego podstawowe zastosowanie leków z tą substancją to kontrolowanie przebiegu oraz leczenia łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Lek ten zmniejsza stężenie DHT nie tylko w gruczole krokowym, lecz też w skórze. Obniżenie stężenia DHT w skórze głowy powoduje ograniczenie miniaturyzacji mieszków włosowych, co hamuje proces łysienia [11]. Działanie to wykorzystała firma Merck wprowadzając na rynek preparat zawierający finasteryd w mniejszej dawce niż zwykle stosowany w terapii przerostu gruczołu krokowego (1mg).

Literatura:

REKLAMA
  1. Fajkis N., Kołaczkowski M., Marcinkowska M. Strategia repozycjonowania czyli nowe zastosowanie dla starych leków, Wiadomości Chemiczne 2018, 72, 11-12:907-931
  2. Cieślikowski W. Rola sildenafilu w leczeniu zaburzeń wzwodu, Przegląd Urologiczny 2013/5 (81),http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?2498
  3. Czułup M. Repozycjonowanie leków, http://hylostet.pl/igm/article/repozycjonowanie_lekow/
  4. Koncern Pfizer: Viagra dobra na nadciśnienie płucne u dzieci, http://www.medonet.pl/zdrowie/wiadomosci,koncern-pfizer–viagra-dobra-na-nadcisnienie-plucne-u-dzieci-,artykul,1621132.html
  5. Niewielkie dawki Viagry zmniejszają ryzyko raka jelita grubego, https://zdrowie.radiozet.pl/W-zdrowym-ciele/Leki/Dawkowanie/Viagra-niewielkie-dawki-leku-ograniczaja-ryzyko-raka-jelita-grubego
  6. Natrekson, https://indeks.mp.pl/leki/subst.php?id=929&rfbl=1
  7. Naltex CHPL
  8. Low Dose Naltrexone nowe zastosowania starego leku, http://docplayer.pl/57209749-Nowe-zastosowania-starego-leku.html
  9. Stupak, R. Ketamina, czyli schizofrenia, doświadczenie mistyczne i lek na depresję i uzależnienie w jednym. Mózg – Umysł – Religia. Kraków, Polska, https://www.researchgate.net/publication/259398266_Stupak_R_2013_Ketamina_czyli_schizofrenia_doswiadczenie_mistyczne_i_lek_na_depresje_i_uzaleznienie_w_jednym_Mozg_-_Umysl_-_Religia_Krakow_Polska
  10. Skibińska M., Bartkowska-Śniatkowska A., Kliwicki S., Chłopocka-Woźniak M., Rybakowski J. Czynniki skuteczności jednorazowego wlewu ketaminy w depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, Psychiatr. Pol. 2014; 48(1): 35–47
  11. Finasteryd, https://indeks.mp.pl/desc.php?id=300
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

6 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Naltrekson wydaje się być lekiem niemal na wszystko. Trzeba przyznać ze rzeczywiście coraz częściej się o nim słyszy w ostatnim czasie.
Nawet całkiem niedawno miałam "przyjemność" zrobienia pani 120 proszków z różnymi dawkami naltreksonu. Recepta była z poradni leczenia niepłodności.
Ręcznie czy z pomocą kapsułkarki ?
Ręcznie. :) Chyba było po 30 szt w 4 różnych dawkach
Też miałam okazję robienia takich proszków. Spektrum działania szerokie
Kiedyś, gdy nie było szczepionek przeciw grypie, lekarze podczas epidemii, przepisywali amantadynę. Jakieś kilka lat temu w niemałe osłupienie wprawiła mnie recepta z tym lekiem, dla osoby z chorobą Parkinsona

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz