Błędy kosztują

Błędy kosztują

Każdemu z nas prawdopodobnie zdarzyło się w życiu błędnie zrealizować receptę. Czasem było to związane z realizacją błędnie przepisanej recepty, czasem z wydaniem złego leku, złej dawki, złej postaci leku. Najczęstszym sposobem na rozwiązanie problemu jest w takim przypadku albo zwrócenie się do lekarza z prośbą o poprawienie recepty, albo też kontakt z pacjentem w celu naprawienia poprawionego błędu przy samym wydaniu leku. Dla większości z nas takie działania kończą sprawę. Warto mieć jednak na uwadze, iż farmaceuta może zostać pociągnięty do trzech rodzajów odpowiedzialności: zawodowej, cywilnej i karnej.

Farmaceuta w przypadku pomyłki skutkującej zagrożeniem zdrowia lub życia pacjenta może zostać oskarżony zgodnie z art. 157 kodeksu karnego (fot. Shutterstock)

Farmaceuci podlegają odpowiedzialności zawodowej przed sądami aptekarskimi na mocy art. 45 ustawy o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2014 r. poz. 1429, 1491). Zazwyczaj zgłaszane są tam sprawy przez organy nadzoru farmaceutycznego, NFZ i pacjentów, sporadycznie także przez prokuraturę. Po wszczęciu postępowania przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej do okręgowej izby aptekarskiej wzywany jest obwiniony farmaceuta w celu złożenia wyjaśnień. Wszczęte postępowanie może być przez rzecznika przesłane do sądu dyscyplinarnego bądź też umorzone.

Sądy dyscyplinarne stwierdziwszy błąd w sztuce członka samorządu aptekarskiego, uprawnione są do wymierzenia kary w postaci upomnienia, nagany, czasowego zawieszenia bądź pozbawienia możliwości wykonywania zawodu farmaceuty. Dodatkową konsekwencją kary pozbawienia prawa wykonywania zawodu farmaceuty jest skreślenie z listy członków okręgowej izby aptekarskiej bez prawa ubiegania się o ponowne uzyskanie prawa wykonywania zawodu przez okres dziesięciu lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia o karze pozbawienia prawa wykonywania zawodu. W przypadku pozbawienia farmaceuty prawa do wykonywaniu zawodu przez sąd dyscyplinarny, rozwiązaniu ulega też stosunek pracy pomiędzy farmaceutą a apteką, w której był zatrudniony.

Niezależnie od odpowiedzialności dyscyplinarnej, farmaceuta może oczywiście również podlegać odpowiedzialności cywilnej za szkodę wyrządzoną pacjentowi na zasadzie winy. W przypadku gdy farmaceuta jest zatrudniony w aptece na podstawie umowy o pracę, odpowiedzialność ta będzie ograniczona do wysokości trzykrotności wynagrodzenia farmaceuty określonego w umowie o pracę. Jeśli farmaceuta nie jest zatrudniony w aptece na podstawie umowy o pracę, lecz zawarł np. umowę zlecenia, wówczas jego odpowiedzialność cywilna będzie oparta na podstawie art. 415 kodeksu cywilnego dot. naprawienia winy przez sprawcę. Istnieje zawsze możliwość ubezpieczenia – czy to farmaceuty czy apteki jako placówki, wtedy takie ubezpieczenie obejmuje wszystkich jej pracowników. Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej przenosi więc kwestię roszczeń pacjenta czy poszkodowanego z farmaceuty czy apteki na ubezpieczyciela.



Pozostaje jeszcze kwestia odpowiedzialności karnej. Farmaceuta w przypadku pomyłki skutkującej zagrożeniem zdrowia lub życia pacjenta może zostać oskarżony zgodnie z art. 157 kodeksu karnego w myśl zapisu:

Art. 157.
§ 1. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określony w art. 156 § 1 (artykuł 156 odnosi się do ciężkich uszczerbków na zdrowiu), podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Dlaczego warto mieć na uwadze potrójne ryzyko pociągnięcia do odpowiedzialności za pomyłkę w wydaniu leku? Na przykładzie pracy w szpitalu obserwuje wzmożoną roszczeniowość pacjentów w kwestii pomyłek medycznych. Przykład idzie z Zachodu, tam koszty postępowań cywilnych i zasądzanych odszkodowań w zakresie kwestii leczenia sięgają nierzadko milionów. Szpitale i większe placówki medyczne już teraz myślą więc o dodatkowych zabezpieczeniach w postaci rozszerzonych pakietów ubezpieczeń, jednak szeregowi farmaceuci muszą martwić się o swoje dobro sami. A problem będzie się pojawiać w moim odczuciu coraz częściej – już teraz część kancelarii prawnych rozbudowuje swój pakiet usług w postaci pozwów w kwestiach medycznych, a zatem pacjenci będą mieli coraz szerze możliwości by dochodzić swoich praw.
Każdy z nas dokłada wszelkich starań realizując receptę i to zmieniać się nie musi. Musimy natomiast pomyśleć, co jeśli samo "odkręcenie" sprawy u lekarza czy pacjenta kiedyś nie wystarczy...

 Lekarz wypisuje zlecenie, to trafia do apteki szpitalnej, gdzie leki są przygotowane w saszetkach z kodem kreskowym pacjenta (fot. Shutterstock)Unit dose: oszczędności przerosły...

Piotr Pobrotyn, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu, przekonuje że...

Minister zdrowia zwrócił się do Centralnego Biura Antykorupcyjnego o zweryfikowanie informacji dotyczących rzekomych nieprawidłowości i przebadanie decyzji refundacyjnych (fot. MGR.FARM)Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia...

Resort zdrowia wydał oświadczenie w sprawie ostatniej publikacji w dzienniku "Fakt". Na jego...

Partia Razem złożyła doniesienie do prokuratury i do CBA. Ugrupowanie chce, żeby organy skontrolowały, czy w Ministerstwie Zdrowia doszło do korupcji i działania na szkodę Skarbu Państwa (fot. Partia Razem)Partia Razem chce wyjaśnień ws. Pradaxy

Partia Razem złożyła doniesienie do prokuratury i CBA w związku z informacjami o zwolnieniu...

"W Polsce również można zgłosić się do testowania leków, trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że wynagrodzenie jest mniejsze niż poza granicami kraju" - pisze autorka (fot. Shutterstock)Tester leków - ile można na tym zarobić?

Sześć miesięcy w zamkniętym ośrodku z basenem, sauną, siłownią, bilardem, a do tego zapewniona...

Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że EpiPen Junior jest tylko „chwilowo” niedostępny i że alergicy mogą stosować zamienniki (fot. Shutterstock)W aptekach brakuje leku, który ratuje...

Dzisiejsza Gazeta Wyborcza donosi, że od ponad miesiąca w aptekach nie można dostać zastrzyków...