Cukier nie krzepi | mgr.farm

Cukier nie krzepi

Cukier nie krzepi

Czasem historia płata figle. Melchior Wańkowicz, polski pisarz, dziennikarz, reportażysta i publicysta uważany jest za jednego z najwybitniejszych reportażystów w historii literatury polskiej. Dla niektórych zapisał się w historii głównie jako autor słynnych słów „Cukier krzepi”. Ciekawe jaką miałby minę, gdy dowiedział się, że obecny stan wiedzy pozwala nazwać cukier białą śmiercią?

Podając metforminę pacjentom z cukrzycą, zauważono jej zaskakujące, ponadplanowe właściwości. (fot. Shutterstock)

14 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Cukrzycy. Na ten dzień przypada rocznica urodzin odkrywcy insuliny, Fredericka Bantinga. Święto to zostało ustanowione przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną w 1991 roku, w 70. rocznicę odkrycia hormonu. W 2006 roku Federacja rozpoczęła kampanię „Zjednoczeni na Rzecz Cukrzycy”, mającą na celu zwiększenie ogólnej świadomości społeczeństwa na temat cukrzycy. Odpowiadając na apel organizacji i jej członków, Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło rezolucję na rzecz walki z cukrzycą, ustanawiając dzień 14 listopada Światowym Dniem Cukrzycy Narodów Zjednoczonych. To z pewnością cenne przedsięwzięcie, jednak walkę o lepsze jutro z tą chorobą toczą każdego dnia miliony pacjentów na całym świecie. I wkład farmacji w tą nierówną bitwę jest z pewnością niemały.

Nie od początku farmakologia spisywała się na medal w tej dziedzinie. Pochodne sulfonylomocznika zdecydowanie nie wpisały się w nurt panaceum. Metformina została zsyntetyzowana w 1957 roku przez francuskiego lekarza Jeana Sterne'a. W zasadzie do końca lat 90-tych pozostawała niedoceniana, aż w końcu raz wtóry została dopuszczona przez FDA do stosowania. Kropkę nad „i” postawiło badanie UKPDS, dowodzące że w okresie 10-letniej obserwacji otyłych cukrzyków leczonych metforminą doszło do znacznego zmniejszenia powikłań cukrzycowych i zmniejszenia śmiertelności.

Podając metforminę pacjentom z cukrzycą, zauważono jej zaskakujące, ponadplanowe właściwości. Obecnie postuluje się jej właściwości przeciwnowotworowe na drodze mechanizmu bezpośredniego i pośredniego, które nie wykluczają się wzajemnie. Metoda pośrednia zakłada, że metformina zmienia gospodarkę hormonalną i metabolizm, co może wpływać na sam nowotwór. Bezpośrednie oddziaływania pomiędzy biguanidami a komórkami rakowymi pojawiają się z kolei, gdy stężenie podawanego leku jest wystarczające do wywołania stresu energetycznego w komórce. Dowiedziono, że metformina obniża ryzyko zachorowania na nowotwór oraz polepsza prognozy po zachorowaniu. Lek ten zaburza szlaki kinazy mTOR, których nadmierna aktywacja jest charakterystyczna dla złośliwych guzów nowotworowych.



Skuteczność metforminy została też potwierdzona w leczeniu raka jelita grubego, piersi oraz nowotworów ginekologicznych. Metformina powoduje również zmniejszenie ilości naczyń krwionośnych w obrębie guza, czym wpływa na jego słabsze odżywienie i wolniejszą proliferacje komórek nowotworowych oraz zmniejsza ryzyko tworzenia przerzutów. Działa synergistycznie z innymi lekami, zwiększając skuteczność chemioterapii poprzez wzrost receptorów progesteronowych oraz hamowanie ekspresji glikozylazy I.

Na tym jednak nie koniec wielokierunkowego działania metforminy. Jest ona bowiem brana pod uwagę przy leczeniu zespołu policystycznych jajników, nefropatii cukrzycowej oraz cukrzycy u kobiet ciężarnych. Dodatkowo zmniejsza stężenie cholesterolu VLDL i LDL we krwi, zwiększa fibrynolizę, ma właściwości przeciwmiażdżycowe oraz pobudza tworzenie nowych neuronów w mózgu.

Ale dla większości metformina na zawsze pozostanie starym poczciwym i dobrze tolerowanym lekiem przeciwcukrzycowym. Mimo szerokiego wachlarza umiejętności zapisze się w pamięci milionów tylko niczym hasło Wańkowicza, wyszarpnięte z większej całości. Ale nas, farmaceutów, powinno interesować to owo więcej. Może i cukier nie krzepi, ale wiedza na pewno – kto wie, może ktoś z nas już niedługo odkryje kolejne oblicze znanego już leku?

Jedną z nieprawidłowości stwierdzanych przez NFZ było dzielenie opakowań leków refundowanych. (fot. Shutterstock)Oto błędy jakie apteki popełniają...

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował raport dotyczący kontroli w aptekach w III kwartale 2017...

Zdaniem Marcina Czecha apteka powinna bardziej wejść w rolę placówki medycznej i zająć się również szczepieniami. (fot. mgr.farm)VIDEO: Farmaceuci będą szczepić w...

Ministerstwo Zdrowia rozważa wprowadzenie refundacji szczepionki przeciwko grypie dla osób...

Według prezydenta Sopotu, dyżury, które nie opłacają się w 25 aptekach będą się opłacały w 26. (fot. youtube.pl)Farmaceuci torpedują pomysł prezydenta...

Sopocka apteka "za złotówkę" nie powstanie w najbliższym czasie, jeśli w ogóle będzie miała...

 Władze powiatu poprosiły o ingerencję w rozwiązanie problemu izbę aptekarską i ministerstwo zdrowia. (fot. Shutterstock)Dyżury aptek tylko do północy

Od kilku miesięcy w Golubiu-Dobrzyniu apteki nie pełnią nocnych i świątecznych dyżurów, ponieważ...

Patryk Słowik i Jakub Styczyński ujawnili w swoim artykule to, co w środowisku aptekarskim wiadomo już od dawna. (fot. mgr.farm)Artykuł o patologiach w sieciach...

Wczoraj odbyła się gala wręczenia nagród Grand Press 2017 za najlepsze materiały dziennikarskie...

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.