Cytyzyna w zwalczaniu nałogu nikotynowego | mgr.farm

Cytyzyna w zwalczaniu nałogu nikotynowego

Cytyzyna w zwalczaniu nałogu nikotynowego

Cytyzyna, zwana także laburniną i soforyną, należy do wtórnych metabolitów roślinnych z grupy alkaloidów chinolizydynowych. Na skalę przemysłową otrzymuje się ją z nasion złotokapu zwyczajnego (Laburnum anagyroides, syn. Laburnum vulgare, Cytisus laburnum) z rodziny motylkowatych. W latach 60-tych ubiegłego wieku, bułgarscy naukowcy zaproponowali użycie cytyzyny w leczeniu nikotynizmu. Co ciekawe, jej zastosowanie do tego celu jest charakterystyczne jedynie dla obszaru Europy.

Złotokap w formie krzewu lub drzewa można spotkać w parkach i ogrodach, gdzie na przełomie kwietnia i czerwca rozwija żółte kwiaty, zebrane w okazałych, zwisających gronach. Niestety, ze względu na obecność alkaloidów, jest on rośliną trującą – spożycie kilku nasion może być groźne, zwłaszcza dla małych dzieci. Objawy zatrucia (skoki ciśnienia, wymioty, biegunka, drgawki kloniczne) mogą wystąpić także po zjedzeniu miodu, jeśli pszczoły zbierały nektar z kwiatów złotokapu.

Mechanizm uzależnienia od nikotyny jest ściśle powiązany z acetylocholinergicznymi receptorami nikotynowymi (nAChR) znajdującymi się w obrębie struktur mózgowych. Ich pobudzenie odpowiada za przyjemne efekty palenia tytoniu, związane ze stymulacją dopaminergiczną. Silnymi agonistami receptorów nACh są alkaloidy tytoniu: nikotyna i anabazyna, alkaloid palmy arekowej - arekolina (stosowana w weterynarii jako lek przeczyszczający i przeciwrobaczy) oraz lobelina, którą dawniej próbowano stosować w leczeniu uzależnień.

Jednym z częściowych agonistów receptora nikotynowego jest także cytyzyna, która jako jedyna, ze względu na relatywnie niską toksyczność nadaje się do wykorzystania w terapii antynikotynowej. Działa ona jednocześnie jak ago- i antagonista receptora nikotynowego, wykazując siedmiokrotnie większe powinowactwo do niego niż czysta nikotyna. Stymulując receptor o podtypie α4β2 (szczególnie ważny w procesie powstawania uzależnienia), cytyzyna przeciwdziała nagłemu spadkowi stężenia dopaminy w strukturach mózgu, dzięki czemu zapobiega odczuwaniu objawów odstawiennych i głodu nikotynowego. Efekt antagonistyczny wobec receptorów nACh zapobiega aktywacji szlaków dopaminergicznych w przypadku, gdy pacjent podczas terapii zdecyduje się sięgnąć po papierosa. Cytyzyna, konkurując z nikotyną o miejsce aktywne receptorów, zapobiega dalszemu uzależnieniu.



Przeprowadzone do tej pory badania kliniczne pozwalają sądzić, iż preparaty z alkaloidem złotokapu mogą stanowić dobrą alternatywę dla innych metod walki z nałogiem nikotynowym. W testach z 2003 roku stwierdzono, iż 27% pacjentów utrzymywało abstynencję po 12 tyg. od rozpoczęcia leczenia cytyzyną, zaś 14% utrzymało abstynencję w okresie jednego roku. Według innych doniesień, w porównaniu z grupą stosującą placebo, procent pacjentów w grupie stosującej cytyzynę, którzy zaprzestali palenia, był kilkukrotnie wyższy.

Tabletki, zawierające cytyzynę są łatwo dostępne, a ich skuteczność potwierdzają sami pacjenci. Nie bez znaczenia pozostaje również aspekt finansowy: koszt pełnej, 25-dniowej terapii takim preparatem wynosi około 70-80 złotych. Tyle samo pacjent zapłaci za opakowanie plastrów transdermalnych z nikotyną, które wystarczą jedynie na 7 dni terapii, podczas gdy pełna kuracja powinna trwać od 8 do 10 tygodni.

Wadą preparatów z cytyzyną są skutki uboczne, mogące występować nawet u 20% pacjentów. Przejawiają się one często jako zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, bóle głowy, bóle mięśni i odczucie suchości w ustach. Przeciwwskazania do stosowania stanowią niedawny zawał serca bądź udar mózgu, niestabilna dławica piersiowa, kliniczne istotne arytmie oraz ciąża i karmienie piersią.

Temat gwałtownych podwyżek był na tyle gorący, że zarząd Pex PharmaSequence – firmy od lat analizującej m.in. ceny w aptekach – wydał specjalne oświadczenie w tej sprawie. (fot. Shutterstock)Ceny leków wzrosły z powodu „apteki dla...

Dynamiczny skok cen zbiegł się w czasie z przyznaniem aptekarzom dużych przywilejów oraz silnym...

Bez znaczenia jest fakt, iż o promocji nie informuje się poza lokalem apteki. (fot. Shutterstock)Marketing szeptany w aptekach jest...

Aptekarze od lat szukają sposobu na obejście zakazu reklamy aptek. Niedawno promowali się za...

Perspektywy rozwoju e-commerce w farmacji są nadal optymistyczne. (fot. Shutterstock)Cyfryzacja powinna zakończyć wędrówkę...

Czy apteki internetowe zagrażają przyszłości tradycyjnych aptek? Skąd biorą się w nich tak...

Analitycy domu maklerskiego wskazują, że w 2018 roku Neuca powinna utrzymać wynik finansowy na podobnym poziomie jak w 2017 roku. (fot. Shutterstock)Udział spółki Neuca w nielegalnym...

Analitycy DM BOŚ podtrzymali długoterminową rekomendację „Kupuj” i krótkoterminową „Przeważaj”...

W opinii PASMI cele opisane w petycji można osiągnąć środkami znacznie mniej restrykcyjnymi. (fot. Shutterstock)PASMI reaguje na petycję w sprawie...

Polski Związek Producentów Leków Bez Recepty (PASMI) wydał stanowisko w sprawie petycji, jaka...

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.