Czarci sposób na reumatyzm

Czarci sposób na reumatyzm

Hakorośl (Harpagophytum procumbens), czyli czarci pazur należy do rodziny Połapkowatych, inaczej Sezamowatych - Pedaliaceae. Jej naturalnym środowiskiem są pustynne rejony Namibii o niesprzyjającym gorącym klimacie.

Podczas pory suchej hakorośl kryje się pod ziemią, gdzie tworzy bulwiaste korzenie o długości około 1 metra. Pojawiająca się porą deszczową woda budzi do życia roślinę, która wypuszcza długie, płożące pędy, przyozdobione jaskraworóżowymi kwiatami o lejkowatym kształcie. Kielichy przekształcają się następnie w przedziwnej budowy owoce - podłużne niełupki, wyposażone w twarde wyrostki zakończone ostrymi haczykami. Wypustki te wczepiają się w sierść i skórę zwierząt, które, nieraz przez to poranione, przyczyniają się do ekspansji rośliny na nowe stanowiska.

Najbardziej charakterystyczną grupą związków aktywnych czarciego pazura są irydoidy, a wśród nich harpagozyd, którego wg Farmakopei Polskiej nie może być mniej niż 1,2% w przeliczeniu na suchą masę. W zależności od surowca, zawartość tego związku waha się w roślinie od 0,1 do nawet 3% masowych. Harpagozyd posiada właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe, choć w czystej, izolowanej postaci działa słabiej niż jako składnik złożonego ekstraktu. Pozostałe, występujące w roślinie irydoidy, m. in. prokumbid i jego pochodna cukrowa prokumbozyd również działają przeciwzapalnie oraz analgetycznie. W korzeniu hakorośli znajdziemy także flawonoidy, fenolokwasy oraz fitosterole o synergistycznym działaniu przeciwzapalnym.

W monografii opracowanej przez Europejską Agencję Leków (EMA) znajdujemy dwa tradycyjne udokumentowane zastosowania korzenia hakorośli: pierwsze, szerzej znane – jako środek łagodzący bóle stawowe oraz jako remedium stomachicum w dolegliwościach ze strony układu pokarmowego (niestrawność, wzdęcia, brak apetytu). Czarci pazur wykazuje również pewne działanie hipotensyjne oraz hipoglikemizujące, które potwierdzono doświadczalnie.



Irydoidy hakorośli posiadają udowodnione in vitro działanie hamujące wydzielanie prostaglandyn oraz mediatorów prozapalnych takich jak interleukiny czy czynniki martwicy nowotworu. Doświadczenia na szczurach potwierdzają korzystne działanie ekstraktów z czarciego pazura w sztucznie indukowanym obrzęku stawów. Sprawdzano farmakologiczne działanie ekstraktów również w badaniach klinicznych na ochotnikach - z jednej z podjętych prób badawczych wynika, iż preparaty z czarciego pazura działają z siłą porównywalną do syntetycznego NLPZ - fenylobutazonu. W innej publikacji czytamy jednak, że, pacjenci przyjmujący ekstrakty z rośliny równie często musieli sięgać po przeciwbólowy Tramadol, co ochotnicy z grupy przyjmującej placebo (choć aż 17% pacjentów leczonych hakoroślą pod koniec badania nie odczuwało bólu stawów – w porównianiu z 2% w grupie placebo). Dostępne są także randomizowane badania producentów kilku preparatów z hakorośli, które przemawiają na korzyść zioła. Niemniej jednak istnieje wiele mniej entuzjastycznych doniesień na temat skuteczności czarciego pazura w bólach kostno-stawowych, dlatego też badaniu jego właściwości farmakologicznych i potencjalnych zastosowań powinno się poświęcić więcej uwagi.

Tradycyjnie w bólach reumatycznych zaleca się przyjmowanie dobowej dawki wynoszącej 50-60 g harpagozydu, co odpowiada np. naparowi sporządzonemu z 4,5 g suszonego korzenia. Czarci pazur przyjmowany doustnie, jako inhibitor CYP450, może dawać interakcje z wieloma lekami, m.in.: kumarynami, statynami czy IPP. Nie jest wskazany u osób młodych oraz ciężarnych, posiada bowiem działanie oksytotyczne. Biorąc pod uwagę, że najchętniej stosowaną przez pacjentów postacią preparatów z tym ziołem są maści i żele stosowane zewnętrznie, ryzyko pojawienia się działań niepożądanych praktycznie nie występuje.

źródła:
Chrubasik S. et al.: Effectiveness of Harpagophytum procumbens in treatment of acute low back pain, Phytomedicine, 1996, 3, 1-10;
Community herbal monograph on Harpagophytum procumbens D.C. and/or Harpagophytum Zeyheri Decne, Radix, European Medicine Agency Monograph, 2008;
Harpagophytum procumbens (Devil’s claw), Alternative Medicine Review, 2008, 3, 248-252,
Huang T. H-W. et al.: Harpagoside suppresses lipopolysaccharide-induced iNOS and COX-2 expression through inhibition of NF-κB activation, Journal of Ethnopharmacology, 2006, 104, 149-155;
Wolski T. et al.: Hakorośl rozesłana ( Harpagophytum procumbens DC.) – roślinny surowiec o wielokierunkowym działaniu farmakologicznym, Postępy fitoterapii, 2010, 1, 13-22

Apteki prowadzą obrót środkami spożywczymi, którymi są suplementy diety i środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego (fot. Shutterstock)Kontrole Sanepidu w aptekach. Co...

Apteki, punkty apteczne lub sklepy zielarskie by prowadzić obrót suplementami diety, środkami...

Program "Karta Dużej Rodziny" nie jest sprzeczny z zakazami reklamy wynikającymi z art. 94a (fot. Shutterstock)Karta Dużej Rodziny nie jest sprzeczna...

Najświeższy projekt nowelizacji prawa farmaceutycznego zakłada zamiany w art. 94a - dotyczącym...

Zdaniem GIF sąd I instancji pominął, że firma podejmując się prowadzenia działalności sprzecznej z prawem powinna była liczyć się z konsekwencjami w postaci cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki (fot. Shutterstock)Tymczasowa ochrona dla apteki, która...

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Głównego Inspektora Farmaceutycznego, na...

IGWPAiA proponuje, by dostarczać leki i wyroby medyczne mogły również punkty apteczne (kierownik punktu lub wyznaczony technik farmaceutyczny) (fot. Shutterstock)Technicy farmaceutyczni też chcą...

Izba Gospodarcza Właścicieli Punktów Aptecznych i Aptek zgłosiła swoje uwagi, w ramach...

Łódzcy seniorzy po 65. roku życia mogą jeszcze skorzystać z bezpłatnych szczepień, które finansuje miasto (fot. Shutterstock)Grypa szaleje, a szczepionek brakuje

W łódzkich aptekach brakuje szczepionek przeciwko grypie. Farmaceuci informują, że problemy z...