Fakty i mity o cukrzycy

Fakty i mity o cukrzycy

Cukrzyca należy do najpowszechniej występujących chorób na świecie. Każdego roku umiera na nią i choroby z nią powiązane kilka milionów ludzi. Niestety coraz częściej cukrzyca typu 2 rozpoznawana jest także u dzieci. Strach przed insulinoterapią oraz utrudniony dostęp do specjalisty to czynniki powodujące, że pacjenci często bagatelizują nieprawidłowe wyniki glikemii.

Czy przed badaniem poziomu glukozy przy pomocy glukometru należy zdezynfekować dłonie?

Cukrzyca jest schorzeniem charakteryzującym się hiperglikemią, która wynika z defektu wydzielania i/lub upośledzenia obwodowego działania insuliny [1, 2]. Jest to choroba występująca w każdej grupie wiekowej począwszy do noworodków, a skończywszy na osobach w wieku starszym [3]. Do objawów wskazujących na możliwość występowania cukrzycy możemy zaliczyć:

• zmniejszenie masy ciała,
• wielomocz,
• wzmożone pragnienie,
• wzmożona senność i osłabienie,
• pojawienie się ropnych zmian na skórze oraz stanów zapalnych narządów moczowo-płciowych [1].

MIT 1 – Cukrzycę można stwierdzić po jednorazowym badaniu poziomu cukru w krwi.

Do rozpoznania cukrzycy wymagane jest 2-krotne stwierdzenie nieprawidłowej glikemii na czczo ≥ 126 mg/dl (7,0 mmol/l). Przy oznaczaniu glikemii należy wziąć pod uwagę wpływ czynników niezwiązanych z wykonywaniem badania, takich jak godzina ostatnio spożytego posiłku, wysiłek fizyczny, pora dnia. Jedynie stężenie glukozy ≥ 200mg/dl (11,1 mmol/l) oznaczone w osoczu krwi żylnej w próbce pobranej o dowolnej porze dnia, niezależnie od pory ostatnio spożytego posiłku (glikemia przygodna), w chwili występowania objawów hiperglikemii, jest od razu podstawą do rozpoznania cukrzycy. Gdy jedno- lub dwukrotny pomiar glikemii na czczo wyniesie 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l) należy wykonać doustny test tolerancji glukozy (OGTT, oral glucose tolerance test) [1].

MIT 2 – W dniu poprzedzającym doustny test tolerancji glukozy należy ograniczyć spożycie węglowodanów.

OGTT przeprowadza się rano na czczo (8-14 godzin od ostatniego posiłku), bez wcześniejszego ograniczania spożycia węglowodanów. W laboratorium podbiera się jedną próbkę krwi przed wypiciem w ciągu 5 minut roztworu zawierającego 75g glukozy rozpuszczonej w 250-300 ml wody, a drugą 120 minut od jego spożycia [1, 4]. Wynik OGTT ≥ 200mg/dl (11,1 mmol/l) jest podstawą do rozpoznania cukrzycy [1].

MIT 3 – Cukrzycę można rozpoznać na postawie oznaczeń glikemii glukometrem.

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego nie należy do celów diagnostycznych stosować oznaczeń glikemii wykonywanych przy pomocy glukometrów [1].

MIT 4 – Rozwojowi cukrzycy nie można zapobiec.

Mimo, że poszukiwania sposobów zapobiegania cukrzycy typu 1 nie wyszły poza badania na wąskich populacjach pacjentów lub na modelach zwierzęcych, to zupełnie inaczej przedstawiają się możliwości prewencji cukrzycy typu 2. W badaniach zarówno nierandomizowanych jak i randomizowanych wykazano skuteczność zarówno terapii behawioralnej, jak i farmakologicznej (metformina) [5].

MIT 5 – Nie ma znaczenia jak wcześnie rozpocznie się leczenie

Najlepsze efekty wynikające z modyfikacji stylu życia oraz farmakoterapii można osiągnąć u chorych ze „świeżo” wykrytą cukrzycą, u których nie doszło jeszcze do rozwoju powikłań. Zazwyczaj to pierwsze lata leczenia mają decydujące znaczenie dla losów pacjenta. Jednocześnie z wyników badań wynika, że u chorych na cukrzycę z powikłaną angiopatią (po przebytym zawale serca, udarze lub amputacji) podejmowanie intensywnego leczenia nie daje korzyści choremu, a czasem wręcz wiąże się ze skróceniem czasu przeżycia [6].

MIT 6 – Zastosowanie leczenia farmakologicznego zwalnia z potrzeby zmiany stylu życia.

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego terapia behawioralna jest nieodzownym elementem leczenia pacjentów z rozpoznaną cukrzycą, zarówno typu 1 jak i 2. Zastosowanie odpowiedniej diety oraz aktywność fizyczna mają istotne znaczenie w poprawie ogólnego stanu zdrowia, a także prewencji i leczeniu przewlekłych powikłań cukrzycy. Chorzy na cukrzycę typu 1, bez otyłości i nadwagi, powinni unikać spożywania węglowodanów prostych, łatwo przyswajalnych, a także przestrzegać zbilansowanej diety. Natomiast u pacjentów z cukrzycą typu 2 podstawowym elementem terapii jest utrzymanie optymalnej kontroli metabolicznej, redukcja nadmiaru masy ciała oraz utrzymanie pożądanej wagi. Ze względu na wielokierunkowe korzyści wysiłek fizyczny jest integralną częścią prawidłowego i kompleksowego postępowania w leczeniu tej choroby. Wypływa on korzystnie na kontrolę glikemii oraz wrażliwość na insulinę, a także profil lipidowy. Sprzyja także redukcji masy ciała i wpływa korzystnie na nastrój [1].

MIT 7 – Każdy chory na cukrzycę powinien zażywać suplementy witaminowe.

U pacjentów, u których nie stwierdza się niedoborów witamin lub mikroelementów, zgodnie w wytycznymi PTD, ich suplementacja jest niewskazana [1].

Strony

Fałszowane leki zabijają na dwa sposoby... (fot. Shutterstock)Polska ma problem z fałszywymi lekami

Rocznie Polacy wydają 250 mln zł na fałszywe leki na odchudzanie, potencję, ale także...

Uporczywe uchylanie się od płacenia składek członkowskich jest zaprzeczeniem obowiązku solidarnego wspierania działalności samorząd. (fot. Shutterstock)Farmaceuto! Nie płacisz składek? Możesz...

W 2017 roku Okręgowy Sąd Aptekarski w Katowicach wydał 11 orzeczeń w sprawach dotyczących...

Jasność i zrozumiałość przepisów dotyczących sposobu wystawiania i realizacji recept jest warunkiem niezbędnym do tego, aby polscy pacjenci otrzymali w aptece potrzebne im leki. (fot. Shutterstock)Lekarze chcą jednoznacznej analizy...

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej apeluje do Ministra Zdrowia o dokonanie analizy...

Jak wyglądało wystawienie i zrealizowanie pierwszej e-recepty? Zachęcamy do obejrzenia relacji! (fot. Farmacja.pl)VIDEO: Tak wystawiano pierwszą e-...

Dziś w Siedlcach oficjalnie zainaugurowano pilotaż e-recepty. Podczas specjalnie zorganizowanej...

Co do zasady prowadzenie aptek ogólnodostępnych zastrzeżone jest dla farmaceutów posiadających prawo wykonywania zawodu farmaceuty, jednakże nie wpływa ona na zmiany zachodzące w podmiotach posiadających określone formy prawne. (fot. Shutterstock)Co z apteką po śmierci wspólnika w...

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jawne, komandytowe, partnerskie, akcyjne... To...