Fakty i mity o dyslipidemii

Fakty i mity o dyslipidemii

Podwyższony cholesterol to problem dotyczący coraz większej części społeczeństwa. W takiej sytuacji pacjenci nie odczuwają bólu, przez co często bagatelizują wyniki badań. Jednak czy rzeczywiście możemy nie przejmować się zbyt wysokim poziomem „złego” cholesterolu? Czy może jednak od razu należałoby rozpocząć farmakoterapię?

Czy wszystkie statyny najlepiej przyjmować wieczorem? Ból jednego mięśnia podczas terapii statynami może być objawem mialgii?

Cholesterol stanowi główny składnik błon komórkowych, a także jest prekursorem kwasów żółciowych i hormonów steroidowych, takich jak testosteron, progesteron czy kortyzol. W wyniku działania na skórę składowej UV światła słonecznego powstaje z niego także witamina D (z 7-dehydrocholesterolu) [1]. W każdej komórce organizmu możliwa jest synteza cholesterolu, która jest w stanie zaspokoić jej 70-80% zapotrzebowania. Produkcję musi uzupełnić cholesterol egzogenny. Cholesterol jest więc niezbędny do prawidłowego funkcjonowania, ale jednocześnie lipidy to kluczowe czynniki ryzyka miażdżycy [2].

Dyslipidemia jest stanem, w którym stężenia lipidów oraz lipoprotein w osoczu odbiegają od wartości uznanych za prawidłowe, tj. dla cholesterolu całkowitego (TC) 190 mg/dl (5,0 mmmol/l), dla cholesterolu frakcji lipoprotein o małej gęstości- LDL-C 115 mg/dl (3,0mmol/l), dla trójglicerydów (TG) 150 mg/dl (1,7 mmol/l) oraz dla HDL-C 40 mg/dl (1,0mmol/l u mężczyzn i 45mg/dl (1,2 mmol/l) u kobiet.

We wszystkich postaciach dyslipdemii zalecana jest także modyfikacja zwyczajów żywieniowych oraz trybu życia. Postawą farmakoterapii są statyny, a głównym celem leczenia zaburzeń lipidowych jest zmniejszenie stężenia LDL-C [2, 3].

MIT 1 – Wystarczy badać stężenie cholesterolu całkowitego.

Stężenie TC zalecane jest do szacowania całkowitego ryzyka za pomocą systemu SCORE, który umożliwia oszacowanie 10-letniego całkowitego ryzyka pierwszego śmiertelnego incydentu o etiologii miażdżycowej (w tym udaru, zawału serca lub innego incydentu upośledzenia drożności tętnic). W indywidualnych przypadkach stężenie cholesterolu całkowitego może być mylące. Dotyczy to szczególnie kobiet, u których często stężenie HDL-C jest większe, a także pacjentów z cukrzycą albo dużym stężeniem trójglicerydów, u których stężenie HDL-C jest często małe. Dopiero oznaczenie LDL-C i HDL-C umożliwia odpowiednie określenie ryzyka [3]. Na podstawie wartości stężenia LDL-C oraz określonej wcześniej kategorii ryzyka lekarz podejmuje decyzję o konieczności modyfikacji stylu życia pacjenta oraz leczenia farmakologicznego [4].

MIT 2 – Cholesterol musi być oznaczany na czczo.

Zazwyczaj próbki krwi w celu oceny lipidów pobierane są na czczo. Jednak wykazano, że oznaczenia TC, HDL-C, LDL-C w próbkach pobieranych na czczo i nie na czczo dają podobne wyniki. Spożycie posiłku wywiera jedynie wpływ na TG, których stężenie o osoczu jest przeciętnie o 27mg/dl większe w zależności od składu i czasu jaki minął od jego spożycia [3].

MIT 3 – Podwyższony cholesterol u każdego wymaga do razu wprowadzenia farmakoterapii.

Gdy oszacowane ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych w ciągu następnych 10 lat jest małe (poniżej 5%, a u osób starszych poniżej 10%) to farmakoterapia dyslipdemii rzadko jest wskazana [2]. Zalecana jest zmiana stylu życia (dieta, regularny wysiłek fizyczny, zaprzestanie palenia tytoniu). Statyny rozważa się, gdy stężenie LDL >100mg/dl oraz w sytuacji kiedy kilkumiesięczne postępowanie niefarmakologiczne okazało się nieskuteczne [2, 4]. Dopiero przy ryzyku większym niż 5% i LDL>100mg/dl należy wprowadzić farmakoterapię, przy jednoczesnej modyfikacji stylu życia [4].

MIT 4 – Osoby z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym i nieznacznie podwyższonym cholesterolem nie muszą stosować farmakoterapii.

Leczenie farmakologiczne powinno być wdrożone u wszystkich pacjentów z wysokim ryzykiem udaru lub zawału serca oraz u większości chorych z cukrzycą[2, 5]. W przypadku pacjentów z rozpoznaną chorobą wieńcową, stosowanie statyn rozpoczyna się niezależnie od wyjściowego stężenia LDL-C i TC [2].

Strony

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.