REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Fakty i mity o odkażaniu ran

14 października 2019 13:50

Czy woda utleniona odkaża? Czy drobnoustroje mogą uodparniać się na antyseptyki? Czy nadmanganian potasu może podrażniać skórę? Rozprawiamy się z najpopularniejszymi mitami na temat odkażania ran.

Do antyseptyków o szerokim spektrum działania należą: powidon jodu (PVP-I), oktenidyna, chlorheksydyna (fot. Shutterstock)
Do antyseptyków o szerokim spektrum działania należą: powidon jodu (PVP-I), oktenidyna, chlorheksydyna (fot. Shutterstock)

Nieprawidłowe gojenie ran to istotny problem medyczny na świecie. Zakażone, trudno gojące i przewlekłe rany wydłużają czas hospitalizacji oraz generują dodatkowe koszty. Istotne jest zastosowanie odpowiednich środków ułatwiających ten proces. Antyseptyka to dziedzina się tym zajmująca. Termin ten wywodzi się z greckiego, od słów: anti – przeciw oraz sepsis – gnicie, czyli dosłownie oznacza zapobieganie gniciu. Substancję antyseptyczną stanowi każdy związek chemiczny niszczący drobnoustroje i zapobiegający ich rozmnażaniu [1]. Wybór właściwego produktu antyseptycznego, szczególnie w przypadku ran przewlekłych, powinien opierać się na analizie właściwości przeciwdrobnoustrojowych, tolerancji miejscowo-specyficznej pacjenta na konkretny produkt oraz możliwości jego użycia w docelowym obszarze zastosowania [2].


MIT
Obecność drobnoustrojów w ranie to zjawisko patologiczne

Bakterie to najczęstszy czynnik etiologiczny wywołujący zakażenia ran. Jednak obecność mikroorganizmów w otwartych ranach to zjawisko naturalne, które nie prowadzi do opóźnienia procesu gojenia [3]. Żadna rana przewlekła nie jest jałowa [4]. Stan rany może ulec pogorszeniu, gdy interakcje pomiędzy bakteriami a gospodarzem przybiorą charakter infekcji [3].  Może się ona pojawić na każdym etapie gojenia się rany i nie tylko spowolni ten proces, lecz wręcz może stać się zagrożeniem dla życia pacjenta [5].

REKLAMA

MIT
W przypadku rany zagrożonej infekcją najlepiej zastosować antybiotyk

Narastająca gwałtownie oporność drobnoustrojów na antybiotyki spowodowała wzrost zainteresowania miejscowymi środkami odkażającymi – antyseptykami jako środkami wspomagającymi terapię antybiotykami albo nawet w pewnych sytuacjach stanowiące dla nich alternatywę [6]. Wielopłaszczyznowość mechanizmów działania antyseptyków sprawia, że mogą być użyte przeciwko wielu grupom mikroorganizmów. W przeciwieństwie do działających specyficznie antybiotyków, antyseptyki mogą jednocześnie wykazywać aktywność bójczą względem bakterii Gram-dodatnich, Gram-ujemnych, przetrwalników bakteryjnych, wirusów, pierwotniaków i grzybów. Nowoczesne antyseptyki często są lepiej tolerowane przez komórki gospodarza niż antybiotyki, gdyż w ich składzie znajdują się, poza działającą przeciwdrobnoustrojowo substancją aktywną, także liczne składniki o właściwościach chroniących komórki, regeneracyjnych, przeciwzapalnych czy regulujących poziom pH [6].  W leczeniu ran antybiotyki powinny być stosowane miejscowo jedynie w szczególnych okolicznościach i przez doświadczonych klinicystów [3].

REKLAMA

FAKT
Antyseptyki to tylko leki

Zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 11 sierpnia 2005 roku w sprawie określenia grup produktów leczniczych oraz wymagań dotyczących wyników badań tych produktów (Dz.U. z dnia 24 sierpnia 2005 r.) do antyseptyków zaliczane są produkty lecznicze, w tym także produkty lecznicze weterynaryjne, niszczące drobnoustroje oraz hamujące ich wzrost. Stosowane są one miejscowo na uszkodzone tkanki, głównie na rany i oparzenia, a także na skórę pacjenta przed zabiegami. Postępowanie antyseptyczne polega więc na stosowaniu substancji o charakterze antyseptycznym w celu zapobiegania infekcji albo kolonizacji mikroorganizmami (antyseptyka profilaktyczna) lub na zastosowaniu tych środków w celu zwalczenia już toczącej się infekcji bądź kolonizacji (antyseptyka lecznicza) [7]. Niestety, często w naszym kraju do odkażania nie są stosowane produkty lecznicze, lecz wyroby medyczne [3].


FAKT 
Spektrum aktywności przeciwdrobnoustrojowej antyseptyków powinno być jak najszersze

O skuteczności antyseptyków stosowanych w leczeniu ran przewlekłych decydują dwa podstawowe kryteria: ich aktywność przeciwdrobnoustrojowa, a także stopień tolerancji tkankowej. Spektrum aktywności przeciwdrobnoustrojowej antyseptyku, który jest stosowany w profilaktyce oraz leczeniu ran przewlekłych powinno być szerokie i obejmować drobnoustroje oraz formy drobnoustrojów, które są najczęściej izolowane z ran przewlekłych, czyli zarówno bakterie Gram-dodatnie, Gram ujemne, spory i przetrwalniki bakteryjne, grzyby. Powinny również wykazywać aktywność względem mikroorganizmów opornych na antybiotyki [3]. Do antyseptyków o szerokim spektrum działania należą: powidon jodu (PVP-I), oktenidyna, chlorheksydyna [6].


MIT
Silna aktywność przeciwdrobnoustrojowa związana jest z wysoką cytotoksycznością

Dosyć często panuje przeświadczenie, iż ceną silnej aktywności przeciwdrobnoustrojowej antyseptyków jest ich wysoka cytotoksyczność. O ile stwierdzenie to było prawdziwe w stosunku do pierwszych tzw. historycznych antyseptyków jak fenol czy związki chloru, o tyle nie odnosi się do większości nowoczesnych środków [k]. Wykazanie, iż użycie produktu nie prowadzi do istotnych uszkodzeń czy zaburzeń rozwojowych którejś z referencyjnych linii rozwojowych (np. fibroblastów czy keratynocytów – komórek odpowiedzialnych za naskórkowanie oraz zmniejszenie obszaru rany) używanych w standardowych testach referencyjnych, jest to jeden z wymogów dopuszczenia go do obrotu [k, N]. Stężenie substancji aktywnych i skład we współczesnych formułach antyseptycznych są optymalizowane w taki sposób, aby efekt cytotoksyczny był jak najmniejszy [6].


FAKT
Przedłużone działanie antyseptyku to istotna właściwość antyseptyku

Bardzo pożądaną cechą antyseptyku, który jest stosowany do leczenia ran przewlekłych jest jego zdolność do tzw. przedłużonego działania (ang. residual effect), która polega na utrzymującej się minimum 24 godziny w miejscu aplikacji zdolności do połączenia z macierzą komórek gospodarza oraz uwalniania z niej w stężeniach przeciwdrobnoustrojowych bez efektów cytotoksyczności. Do antyseptyków, które posiadają tę zdolność, należy między innymi oktenidyna, a także chlorheksydyna. Oktenidyna na powierzchni komórek eukariotycznych tworzy kompleksy z białkami, które charakteryzują się niską cytotoksycznością przy zachowanej jednocześnie zdolności działania przeciwdrobnoustrojowego. Substancja aktywna jest wydzielana do otoczenia z formujących się na ścianach komórkowych kompleksów, co powoduje, że jest ona biodostępna przez dłuższy czas [3].

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Jak stosować metotreksat by go nie przedawkować? URPL przekazuje wytyczne… Jak stosować metotreksat by go nie przedawkować? URPL przekazuje wytyczne…

Europejska Agencja Leków zaleciła podjęcie nowych kroków w celu zapobieżenia ciężkim i potencjalnie ...

Ministerstwo zdrowia odpowiada w sprawie pilotażu opieki farmaceutycznej Ministerstwo zdrowia odpowiada w sprawie pilotażu opieki farmaceutycznej

Projekt ustawy o zawodzie farmaceuty nie zakłada w obecnym brzmieniu finansowania opieki farmaceutyc...

WAŻNE: Euthyrox od września zmienia skład i opakowanie WAŻNE: Euthyrox od września zmienia skład i opakowanie

Firma Merck poinformowała, że od 02 września 2019 roku produkt Euthyrox® N będzie dostępny w tabletk...

REKLAMA

Potrzebujesz wsparcia
w znalezieniu pracownika do apteki?

Chcesz się dowiedzieć, jak możemy Ci pomóc?
Zostaw numer telefonu, skontaktujemy się z Tobą.

* Pola wymagane

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz