Farmaceuci za mało wiedzą o leczeniu bólu

Farmaceuci za mało wiedzą o leczeniu bólu

O dr n. med. Jadwidze Pyszkowskiej zrobiło się głośno w środowisku farmaceutów, po tym jak wystosowała list do innych lekarzy, oskarżający aptekarzy o nadgorliwość i niewłaściwe interpretacje przepisów dotyczących realizacji recept na leki opioidowe. Postanowiliśmy porozmawiać z nią o „opornych aptekarzach” i innych problemach z leczeniem bólu w Polsce.

Dr n. med. Jadwiga Pyszkowska – anestezjolog, specjalista w dziedzinie medycyny paliatywnej, a także Prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej.

ŁW: Szerokim echem w środowisku aptekarskim odbił się niedawno Pani list, skierowany de facto do lekarzy (czytaj więcej: Lekarka podaje sposób na opornego aptekarza). Pada w nim stwierdzenie, że jedną z wielu barier w dostępności do skutecznej, bezpiecznej i aktualnej farmakoterapii bólu pacjentom cierpiących na przewlekłe zespoły bólowe, jest nieznajomość bieżących przepisów lub ich niewłaściwa interpretacja przez aptekarzy. Jakiego rodzaju interpretacje miała Pani na myśli?

JP: Podam kilka przykładów nadinterpretacji z praktyki lekarskiej:

- mimo, że w aktualnych rozporządzeniach Ministra Zdrowia dotyczących zapisu przeciwbólowych leków opioidowych nie ma nakazu słownego zapisu nazwy substancji aktywnej, farmaceuci w aptece nie przyjmują recepty Rpw. bez tego zapisu;

- zwraca się z aptek recepty Rpw. do lekarza w celu korekty „mg” lub „g” na „miligramy” lub „gramy”, a przecież obowiązuje od 1960 roku cały cywilizowany świat system SI (Międzynarodowy Układ Jednostek Miar). Sytuacja irytującej nadgorliwości, bo w rozporządzeniach nie jest to określone, czyli lekarz ma prawo zastosować SI;

- wymaganie od lekarza zapisu leków na recepcie Rpw. według „błędnych wzorów recept Rpw.”, redagowanych i rozprowadzanych przez firmy farmaceutyczne na określony analgetyk opioidowy danej firmy. „Wzory” te nie są zgodne z aktualnymi rozporządzeniami i obciążają lekarzy nadmiernym, niepotrzebnym zapisem i w konsekwencji stratą czasu.

W moim opracowaniu, będącym załącznikiem do wspomnianego listu, pokazałam konkretne przepisy i zaznaczyłam w kolorze te kwestie, które są niewłaściwie lub restrykcyjnie wymagane w aptece. Te niepotrzebne wymagania powodują opóźnienie leczenia przeciwbólowego pacjenta lub „wędrówkę” po aptekach. O dziwo, pacjenci lub ich opiekunowie w innej aptece realizują te same i bez korekty recepty bez zastrzeżeń. Dowodzi to dowolności interpretowania rozporządzeń Ministra Zdrowia, która obciąża lekarza, pacjenta lub jego opiekunów stratą czasu, konfliktami w relacjach lekarz pacjent itp.

ŁW: Czy próbowała Pani zgłaszać te problemy Samorządowi Aptekarskiemu?

JP: Farmaceuci tłumaczyli swoje zwroty recept najczęściej tym, że w trakcie kontroli Inspekcji Farmaceutycznej lub Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia kontrolerzy mają zastrzeżenia wobec recept Rpw. Wobec tego zgłaszałam ten problem do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego i Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia, gdzie jestem konsultantem wojewódzkim w dziedzinie medycyny paliatywnej. Od paru lat w tych instytucjach nie ma z tym problemu, ale aptekarze nadal rozszerzają zbyteczne wymagania wobec zapisu recepty przez lekarza. To jest jeden z licznych symptomów zespołu nazywanego „opioidofobią”. W mentalności wielu pracowników medycznych, którzy nie aktualizują wiedzy, leki te są „środkami narkotycznymi i odurzającymi”.

Aktualnie zwróciłam się do dwóch Izb Aptekarskich i na razie w jednej wyrażono ustnie poparcie dla mojej akcji. Do Naczelnej Izby Aptekarskiej powinny zwrócić się towarzystwa lekarskie, jak Polskie Towarzystwo Badania Bólu i Polskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej i nie tylko te dwa. Moje działanie obejmuje dwa województwa, ale problem jest ogólnopolski.

ŁW: Recepty na leki narkotyczne są jednymi z najczęściej fałszowanych, przez osoby chcące wyłudzić opioidy (tramadol, morfina). W przypadku zrealizowania fałszywej recepty, to aptekarz ponosi odpowiedzialność finansową za nieprawidłowo naliczoną refundację. Nie wydaje się Pani, że to dlatego farmaceuci są tak ostrożni i przezorni realizując tego typu recepty?

JP: Znany jest problem oszukiwania, nie tylko w aptekach, ale czy lekarz lub aptekarz mają wypełniać rolę śledczego? Czy można karać aptekarza za oszustwo drugiej osoby? Dlaczego, z powodu mimo wszystko marginalnego problemu w populacji krajowej, traktować osobę przed okienkiem jako potencjalnego oszusta, narkomana, dealera szukającego dostępu do narkotyków? To jest paranoiczny strach farmaceutów i błąd systemu w opiece zdrowotnej, który karze osobę niewinną. W społeczeństwie więcej jest chorych wymagających skutecznej, bezpiecznej i zgodnej ze współczesną wiedzą farmakoterapii bólu, niż oszustów i narkomanów.

Strony

Jeżeli natomiast osoba wydająca jest w stanie określić brakujący kod pocztowy, to może opisać go na rewersie recepty papierowej. (fot. Shutterstock)Czy farmaceuta może uzupełnić kod...

Od 18 kwietnia, gdy weszło w życie nowe rozporządzenie w sprawie recept, elementem obowiązkowym...

Techniczka na stażu samodzielnie wydawała leki pacjentom, a w systemie była wtedy zalogowana na kierownika apteki. (fot. Shutterstock)Sposób na zatrzymanie technika stażysty...

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum już po raz kolejny, w krótkim czasie, rozstrzygał sprawę...

Póki co wszystkie osoby zatrzymane w poniedziałek przez CBA, zostały zwolnione do domu. (fot. Shutterstock)Nielegalny wywóz leków to proceder...

"To proceder niezwykle szkodliwy" - mówi o nielegalnym wywozie leków dr Paweł Wróblewski. "...

W ocenie Ministra Zdrowia obowiązujące obecnie regulacje odnoszące się do kwestii koncentracji zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej mają charakter kompleksowy. (fot. MGR.FARM)Ministerstwo Zdrowia o cofaniu zezwoleń...

Pod koniec stycznia poseł Waldemar Buda zwrócił się do Ministra Zdrowia z pytaniem o los 1500...

NFZ wyjaśnia, że data i godzina realizacji recepty oznacza moment fiskalizacji recepty lub kilku recept, kiedy pacjent płaci za wydawane leki. (fot. Shutterstock)Będą kary dla aptek, za błędnie...

Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ wydał interpretację przepisów nowego rozporządzenia w sprawie...