Jak Dakota Północna walczyła o niezależne aptekarstwo | mgr.farm

Jak Dakota Północna walczyła o niezależne aptekarstwo

Jak Dakota Północna walczyła o niezależne aptekarstwo

Przepisy wprowadzajcie daleko idące regulacje w zakresie prowadzenia aptek stosowane są, w różnych wariantach, na całym świecie. Nie jest tylko polską, czy europejską specyfiką, że własność aptek „wiąże się” z farmaceutami, udzielonym im zezwoleniem na prowadzenie apteki oraz prawem wykonywania zawodu. Przy czym, za oceanem tego rodzaju rozwiązanie „w czystej formie” obowiązuje tylko w jednym stanie: Dakocie Północnej. Regulacja ta, aby pozostać w mocy i nie ulec lobby biznesowemu, „przeszła” w ciągu ostatnich kilku dekad niezwykle zacięty bój prawny, który otarł się o nawet Federalny Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych.

Północna Dakota posiada wyższy współczynnik farmaceuty na 10 tys. mieszkańców (2,45), aniżeli w reszcie kraju (1,88).

Sąd nad „apteką dla aptekarza”

Większość stanów Ameryki Północnej co do zasady stosuje stosunkowo liberalną politykę w zakresie własności aptek. Przy czym nie należy tego rozumieć w taki sposób, w jaki tezę o „wolności gospodarczej” forsują polskie sieci apteczne. Regulacje związane z prowadzeniem apteki, m.in. w zakresie wymagań co do osoby kierownika apteki (tzw. PIH – Pharmacist-In-Charge), czy też zmian w strukturze właścicielskiej podmiotów prowadzących apteki, są niezwykle restrykcyjne. Wykazują one podobieństwo do rozwiązań polskich. Z tą różnicą, że są bezwzględnie egzekwowane.

Na przykład w stanie Wyoming każda zmiana właściciela apteki, a nawet jej lokalizacji, skutkuje przyjęciem fikcji prawnej, że uzyskane zezwolenie wygasa (original license becomes void); podmiot prowadzący aptekę musi wystąpić o udzielenie nowej licencji. Przypomnijmy sobie tymczasem, jaką narrację przez ostatnie 17 lat „przepychały kolanem” sieci apteczne w Polsce? „Trwałość decyzji administracyjnych nie pozwala cofać zezwoleń aptecznych, nawet po zmianie jej właścicieli”, „wymogi prawne na prowadzenie apteki spełniać należy jedynie w momencie udzielenia zezwolenia”, „rozszerzająca interpretacja przepisów narusza Konstytucję” etc. Jak widać, w Stanach Zjednoczonych mamy do czynienia nie tylko z inną kulturą prawną, ale przede wszystkim z odmienną mentalnością.

Pod tym względem stan Północna Dakota jest wyjątkowy; to swoisty „rodzynek”, w którym obowiązuje stosowana w wielu krajach europejskich zasada tzw. „apteki dla aptekarza” (co najmniej 51% udziałów w podmiocie prowadzącym aptekę musi posiadać farmaceuta). Obowiązuje, co nie oznacza, że w ostatnich dekadach nie podejmowano próby, aby ten stan rzeczy zmienić. W przeprowadzonym w 2014r. referendum, zainicjowanym przez przeciwników dotychczasowych przepisów (reprezentowanych przez porozumienie pn. „Lower Pharmacy Prices Initiative” - LPPI), mieszkańcy decydowali o tym, czy ustanowione w 1963r. regulacje (North Dakota Pharmacy Ownership Law) „rozluźnić”. Za liberalizacją przepisów lobbowali właściciele największych amerykańskich sieci supermarketów: Walmart, Walgreens i CVS (prowadzący w USA również sieci apteczne). W kampanii medialnej skupiali się oni na hasłach wolnego handlu i prognozowanym spadku cen leków.

Tymczasem przeciwnicy zmian przytaczali badania, z których wynikało, że statystyczne spożycie leków w Północnej Dakocie jest niższe, niż w pozostałych stanach. Podobnie odnoszono się również do cen leków, w szczególności generycznych, które w Dakocie Północnej były tańsze, w porównaniu do średniej krajowej. Tłumaczono to niższą presją na ich konsumpcję (brak walki konkurencyjnej, której elementem jest m.in. rozbuchana reklama, nie napędza w sposób sztuczny popytu na produkty lecznicze). Wskazywano również, że Północna Dakota posiada wyższy współczynnik farmaceuty na 10 tys. mieszkańców (2,45), aniżeli w reszcie kraju (1,88). Podkreślano również, że północnodakotańskie regulacje doprowadziły do sytuacji, w której na mniej zaludnionych obszarach tego stanu ulokowane jest aż 53% aptek (co czyni je łatwiej dostępnymi), w sytuacji, w której np. w sąsiedniej Dakocie Południowej, nieposiadających tego rodzaju rozwiązań prawnych, odsetek ten wynosi zaledwie 35%.

Trwająca przeszło pół roku kampania referendalna była niezwykle zażarta. Zwolennicy likwidacji niezależnych aptek w Dakocie Północnej ponieśli jednak sromotną klęskę. W przeprowadzonym 4 listopada 2014r. głosowaniu 58,97% mieszkańców stanu sprzeciwiło się rozluźnieniu dotychczasowych regulacji. Na nic zdało się prawie 7 mln dolarów wyłożonych przez Lower Pharmacy Prices Initiative na przekonanie Dakotyjczyków z północy.

Strony

Jedną z nieprawidłowości stwierdzanych przez NFZ było dzielenie opakowań leków refundowanych. (fot. Shutterstock)Oto błędy jakie apteki popełniają...

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował raport dotyczący kontroli w aptekach w III kwartale 2017...

Zdaniem Marcina Czecha apteka powinna bardziej wejść w rolę placówki medycznej i zająć się również szczepieniami. (fot. mgr.farm)VIDEO: Farmaceuci będą szczepić w...

Ministerstwo Zdrowia rozważa wprowadzenie refundacji szczepionki przeciwko grypie dla osób...

Według prezydenta Sopotu, dyżury, które nie opłacają się w 25 aptekach będą się opłacały w 26. (fot. youtube.pl)Farmaceuci torpedują pomysł prezydenta...

Sopocka apteka "za złotówkę" nie powstanie w najbliższym czasie, jeśli w ogóle będzie miała...

 Władze powiatu poprosiły o ingerencję w rozwiązanie problemu izbę aptekarską i ministerstwo zdrowia. (fot. Shutterstock)Dyżury aptek tylko do północy

Od kilku miesięcy w Golubiu-Dobrzyniu apteki nie pełnią nocnych i świątecznych dyżurów, ponieważ...

Patryk Słowik i Jakub Styczyński ujawnili w swoim artykule to, co w środowisku aptekarskim wiadomo już od dawna. (fot. mgr.farm)Artykuł o patologiach w sieciach...

Wczoraj odbyła się gala wręczenia nagród Grand Press 2017 za najlepsze materiały dziennikarskie...

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.