Kurkuma – nie tylko przyprawa

10 czerwca 2016 13:35

Ostryż długi, czyli kurkuma (Curcuma longa L.) jest rośliną wieloletnią, pochodzącą z Indii. Tradycyjnie stosowany był jako środek żółciopędny, żółciotwórczy i wspomagający trawienie. W świetle nowoczesnej nauki ostryż okazał się być o wiele bardziej cennym ziołem, posiadającym wyjątkowo silny potencjał przeciwutleniający i przeciwnowotworowy.

kurkuma.png

Substancje czynne

Kłącze kurkumy standaryzuje się na zawartość kurkuminoidów (zwanych czasem po prostu „kurkuminą”), do których zaliczamy trzy związki: kurkuminę (diferuilometan), demetoksykurkuminę oraz bisdemetoksykurkuminę. Ich zawartość wg norm farmakopealnych nie powinna być mniejsza niż 2%.

Drugą, ważną grupą składników aktywnych ostryżu są olejki eteryczne, których zawartość waha się w okolicach kilku procent masy kłącza. W skład frakcji lotnej wchodzą głównie seskwiterpeny: zingiberon i kurkumen oraz cząsteczki takie jak cyneol, borneol czy sabinen, które odpowiadają za działanie przeciwdrobnoustrojowe surowca.

Kurkuma w chemoprewencji

Kompleks kurkuminoidów ostryżu posiada silne właściwości przeciwzapalne, przeciwoksydacyjne i przeciwnowotworowe, gdyż:

– hamuje enzymy: lipo- i cyklooksygenazę, przez co zmniejsza syntezę mediatorów bólowych i zapalnych takich jak leukotrieny, prostaglandyny i czynniki martwicy nowotworu,

– neutralizuje szkodliwe wolne rodniki oraz wspomaga endogenne mechanizmy obrony przecwirodnikowej,

-hamuje wzrost komórek nowotworowych oraz proces angiogenezy guza poprzez inhibicję FGF – czynnika wzrostu fibroblastów i VEGF – czynnika wzrostu śródbłonka,

– indukuje apoptozę komórek rakowych (co zostało potwierdzone na kilku typach linii komórkowych).

Z tego względu ostryż długi zaliczany jest do ziół chemoprewencyjnych, czyli takich, których regularne zażywanie zapobiega rozwojowi nowotworui. Należy mieć jednak na uwadze, że dzienna chemoprewencyjna dawka ostryżu wynosi 500 mg w przeliczeniu na kurkuminoidy (co daje aż 170 g! sproszkowanego kłącza dziennie). Oznacza to, że w celu zapobiegania nowotworom należy zażywać wyłącznie skoncentrowane ekstrakty, nie zaś nieprzetworzony surowiec.

Kompleks kurkuminoidów działa ponadto przeciwdepresyjnie (moduluje stężenia neurotransmiterów oraz wpływa na aktywność monoaminooksydaz), antysklerotycznie (ostryż przyjmowany regularnie zmniejsza osoczowe stężenie cholesterolu), hipoglikemicznie oraz hepatoprotekcyjnie. Kłącze wykazuje również działanie przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne oraz przeciwświerzbowe. Nalewka ostryżowa wspomaga trawienie i wydzielanie żółci, a także działa przeciwwrzodowo i ochronnie na śluzówkę żołądka, dzięki inhibicji receptorów histaminowych typu 2. Nalewkę przyrządza się, zalewając 1 część sproszkowanego kłącza pięcioma częściami etanolu 70%.

Kurkuma – pro usu externo

Silne właściwości lecznicze kurkumy sprawiają, że jej zastosowanie nie ogranicza się jedynie do podania doustnego. Postacie do stosowania zewnętrznego wykorzystuje się między innymi w leczeniu skórnych zmian nowotworowych, gdyż skutecznie łagodzą dyskomfort związany z raną, zmniejszają świąd i dolegliwości bólowe. Pasta z kurkumy przyspiesza także gojenie różnego rodzaju ran i owrzodzeń, jest stosowana w leczeniu świerzbu, liszaja płaskiego oraz jako bezpieczny środek łagodzący zapalenie sutków, związanez karmieniem piersią.
Kurkumę (również w postaci odwaru) można stosować także w obrębie jamy ustnej – działa korzystnie przy zapaleniu dziąseł i w chorobach przyzębia. Pastę można sporządzić, ucierając sproszkowane kłącze z podłożem (15 g kurkumy na 85 g podłoża, na przykład wazeliny).

Kurkuma uważana jest za stosunkowo bezpieczny surowiec roślinny, nie powinien być jednak stosowany u kobiet w ciąży oraz dzieci. Ze względu na właściwości choleretyczne, kurkumy nie powinny stosować osoby ze zwężonymi przewodami żółciowymi. Istnieje prawdopodobieństwo, że kurkumina może hamować wchłanianie żelaza, dlatego nie jest polecana osobom z niedoborem tego pierwiastka. Wysokie dawki ostryżu mogą obniżać stężenie testosteronu, co może mieć wpływ na obniżenie płodności u mężczyzn.

Źródła:
Afshariani R. et al.: Effectiveness of topical curcumin for treatment of mastitis in breastfeeding women: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial, Oman Med. J., 2014, 29(5), 330-334;
Ajay G. et al.: Curcumin as “Curecumin”: From kitchen to clinic, Biochemical Pharmacology, 2008 75(1), 787-809;
Assesment report on Curcuma longa L. rhizoma, Committee on Herbal Medicinal Products, Londyn 2009;
Charles V., Charles SX.: The use and efficacy of Azadirachta indica ADR (‚Neem’) and Curcuma longa (‚Turmeric’) in scabies. A pilot study, Tropical and Geographical Medicine, 1992, 44(1-2):178-181;
Chaturvedi C.P: .Uses of turmeric in dentistry: An update, Indian Journal of Dental Research, 2009, 20(1), 107-109;
http://www.webmd.com/vitamins-supplements/ingredientmono-662-turmeric.aspx?activeingredientid=662#vit_sideeffects
Kundu S. et al.: Turmeric (Curcuma longa) Rhizome Paste and Honey Show Similar Wound Healing Potential: A Preclinical Study in Rabbits, International Journal of Lower Extremity Wounds, 2005, 4(4),205-213;
Singh V et al.: Turmeric – A new treatment option for lichen planus: A pilot study, Nationoal Journal of Maxillofacial Surgery, 2013, 4(2), 198-201;

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Odpowiadasz:

avatar
Akceptuję regulamin dyskusji *
Komentujesz jako gość! Chcesz być informowany o nowych komentarzach w temacie? Zarejestruj się, lub jeśli już masz konto w grupie farmacja.net - .

Powiązane artykuły

Historia reklamy i patentów leków [cz. 2] Historia reklamy i patentów leków [cz. 2]

Co mają leki do patentów? Mają i to całkiem sporo....

OSF „Perspektywa 2030” nie istnieje? OSF „Perspektywa 2030” nie istnieje?

25 marca 2015 z inicjatywy pracowników aptek sieciowych, powołano do życia Ogólnopolskie Stowarzysze...

Sezon na grypę Sezon na grypę

Nielegalne testy szczepionek czy wykorzystywanie do badań osób nieświadomych tego faktu, kojarzą się...