Na odporność – β-glukan

Na odporność – β-glukan

Sądząc po liczbie zakatarzonych i gorączkujących pacjentów, sezon na grypę i przeziębienie należy uznać za otwarty. Tym, których dopadła już choroba, i tym, którzy jeszcze zdążyli się przed nią uchronić, z pomocą mogą przyjść preparaty z β-glukanami, które obok jeżówki, bzu czarnego czy tranu, stanowią silne naturalne immunostymulanty.

β-glukany, jako polisacharydy, zbudowane są z podjednostek D-glukopiranozy, połączonych wiązaniami β(1,3), β(1,4) lub β(1,6)-glikozydowymi. Pomimo, iż zainteresowanie ich działaniem farmakologicznym pojawiło się stosunkowo niedawno, grzyby z rodzaju Basidiomycetes, będące naturalnym źródłem β-glukanów, są znanymi środkami leczniczymi tradycyjnej medycyny wschodniej oraz składnikami kuchni Wschodu.

Wśród β-glukanów możemy wyróżnić między innymi:
- krestin, znany również jako polisacharyd K, izolowany z wrośniaka różnobarwnego (huby różnobarwnej) Trametes versicolor,
- lentinan, występujący w grzybach Lentinus edodes, zwanych popularnie grzybami Shiitake. Zawartość β-glukanów sięga w nich 220 mg na 100 g suchej masy owocników.
- pleuran, pozyskiwany z gatunków Pleurotus spp., czyli popularnych boczniaków. Zawartość β glukanów w tych grzybach jest bardzo duża – nawet 530 mg na 100 g suchej masy.

β-glukany znajdziemy także w komórkach bakterii, alg, drożdży oraz roślin wyższych, zwłaszcza zbóż. W porównaniu z grzybami zawartość immunomodulujących polisacharydów w zbożach jest jednak niewielka - dla przykładu – 100 g jęczmienia zawiera od 2 do 20 mg tych polisacharydów.

β-glukany stymulują odporność komórkową oraz humoralną: rozpoznanie rozgałęzionych łańcuchów polisacharydowych zapoczątkowuje aktywację makrofagów, monocytów, neutrofili oraz komórek NK, w wyniku czego dochodzi do zwiększonego wydzielana cytokin oraz mediatorów zapalenia. Pobudzeniu ulegają także mechanizmy odporności swoistej, związanej z prezentacją przeciwciał zależną od limfocytów B i T. Aktywacji ulega również układ dopełniacza, uczestniczący w lizie komórek bakteryjnych, procesach opsonizacji i fagocytozy patogenów, a więc wspierający zarówno odporność swoistą, jak i nieswoistą. Molekularny mechanizm działania β-glukanów opiera się na ich oddziaływaniu z błoną komórkową monocytów czy makrofagów, na której znajdują się specyficzne receptory, m.in. receptor dektyny-1. Podawany doustnie β glukan wchłania się szybko, jednak osiąga niewielkie stężenie osoczowe, ponieważ jest wiązany przez makrofagi i transportowany przez nie do śledziony, węzłów chłonnych oraz szpiku kostnego.

Dowiedziono, iż β-glukany chronią przed inwazją patogenów takich jak Staphylococcus aureus, E. coli, Candida albicans czy wirusy grypy. Stosowanie ich u pacjentów operowanych zmniejsza około 3-krotnie ryzyko zakażenia pooperacyjnego i skraca czas trwania pooperacyjnej dożylnej antybiotykoterapii.



Badania przeprowadzane na grupach pacjentów ze schorzeniami onkologicznymi wskazują na możliwość zastosowania tych polisacharydów jako związków immunomodulujących, wspomagających walkę z rakiem. W działaniu przeciwnowotworowym prawdopodobnie główną rolę odgrywa aktywacja komórek NK oraz spowalnianie angiogenezy guza. Istnieją również pozytywne doniesienia na temat stosowania β-glukanu w leczeniu zaburzeń hemopoetycznych w przebiegu chemio- i radioterapii.

Preparaty z β-glukanami zaleca się przyjmować profilaktycznie przez okres kilku do kilkunastu tygodni oraz w stanach choroby. Wciąż jednoznacznie nie ustalono skutecznej dawki dobowej polisacharydów, jednak według różnych źródeł dla dorosłej osoby może ona wynosić od 150 mg do nawet 3000 mg dziennie. Choć istnieje potencjalne ryzyko interakcji z lekami immunosupresyjnymi, preparaty z β-glukanami uznaje się za bezpieczne, nawet dla dzieci.

Bibliografia:
Akramiene D. et al.: Effects of beta-glucans on the immune system, Medicina (Kaunas), 2007, 43(8), 597-606;
Chi-Fung Chan G. et al.: The effects of beta-glucan on human immune and cancer cells, Journal of Hematology and Oncology, 2009, 25(2);
Krupińska P., Zegan M.: B-glukan - wybrane korzyści zdrowotne ze szczególnym uwzględnieniem jego wpływu na gospodarkę lipidową, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2013, 46(2), 162-170

Śledczy przedstawili już 43-latce zarzuty, za które grozi jej teraz kara do 5 lat więzienia (fot. Shutterstock)Notoryczna fałszerka recept zatrzymana...

Do pięciu lat pozbawienia wolności grozi 43-latce, która sfałszowała recepty, a następnie na ich...

W weekend w internecie pojawiła się relacja przerażonej kobiety, która dostała wezwanie na policję w tej sprawie (fot. Shutterstock)Kobiety, który kupiły tabletki poronne...

Prawie dwa tysiące osób zostanie przesłuchanych w sprawie tabletek, które mogą prowadzić do...

Skarżący nie udowodnił w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości oraz nie przedstawił żadnych dowodów swoich twierdzeń, że reklama  jest obrzydliwa, szczególnie dla dzieci (fot. Shutterstock)"Każdy człowiek choć raz w życiu...

Do Komisji Etyki Reklamy wpłynęła skarga na spot radiowy dotyczący produktu Obstilax. Zdaniem...

Przepis mówiący w tytule zawodowym osoby wystawiającej receptę znajduje się w ustawie Prawo Farmaceutyczne i nie ulega zmianie (fot. Shutterstock)Nowe rozporządzenie w sprawie recept...

W czwartek w Dzienniku Ustaw została opublikowana nowelizacja rozporządzenia w sprawie recept....

W marcu Le Figaro opublikował apel do Ministerstwo Zdrowia, podpisany przez 124 przedstawicieli służby zdrowia, w którym zwrócili się o opinię Haute Autorité de Santé na temat skuteczności homeopatii. (fot. Shutterstock)Francuski Uniwersytet w Lille zawiesza...

Jak donosi serwis Aleteia, Wydział medycyny Uniwersytetu w Lille ogłosił, że w roku akademickim...