REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Nebulizacja: fakty i mity

27 listopada 2019 12:41

Aerozoloterapia stanowi podstawę leczenia schorzeń układu oddechowego. Nie jest możliwe skuteczne leczenie astmy, zapaleń górnych oraz dolnych dróg oddechowych, infekcji bez właściwej terapii inhalacyjnej [1]. Nebulizacja jest najstarszą metodą podawania leków drogą wziewną. Nebulizacja jest podawaniem leku bezpośrednio do miejsca toczącej się infekcji czyli górnych dróg oddechowych i płuc. Jej efekt kliniczny jest zależny od kilku elementów: właściwa technika wykonania zabiegu, odpowiedni wybór inhalatora, właściwa dawka leku [1, 2].

W przypadku stosowania maseczki narażamy się na ogromne straty leku, mogące w ekstremalnych sytuacjach nawet pochłaniać 70% preparatu (Fot. Shutterstock)
W przypadku stosowania maseczki narażamy się na ogromne straty leku, mogące w ekstremalnych sytuacjach nawet pochłaniać 70% preparatu (Fot. Shutterstock)

Cykl oddechowy to ważny element skutecznej nebulizacji
FAKT

Cykl oddechowy to główny element, który wpływa na depozycję leku w dolnych drogach oddechowych. W trakcie inhalacji depozycja leku następuje jedynie podczas wdechu. Cykl oddechowy u dziecka różni się w zależności od jego wieku, przy czym im starsze dziecko, tym bardziej cykl ten jest korzystny, jeśli chodzi o dotarcie leku do dolnych dróg oddechowych [2].

Taki sam typ nebulizatora jest odpowiedni dla dorosłych i dzieci
MIT

Wybierając inhalator należy zwrócić uwagę na objętość aerozolu czyli przepływ powietrza przez nebulizator w litrach na minutę. Ilość generowanego aerozolu powinna być dostosowana do objętości oddechowej pacjenta. Kompresor o przepływie powietrza (AO) 4l/min powinien być używany przez dzieci do 5 roku życia,  zaś w przypadku starszych dzieci o przepływie powietrza–  8l/min, a u dorosłych 10-12l/min [2].

REKLAMA

Dawka leków podawanych w nebulizacji u dzieci powinna być niższa niż w przypadku osób dorosłych
MIT

Efektem odmiennego cyklu oddechowego u dzieci jest konieczność zastosowania u nich relatywnie wyższych dawek w stosunku do dorosłych. U pacjentów pediatrycznych droga leku do miejsca depozycji jest bardziej trudna. W badaniach dowiedziono, iż u nich dawka „zatrzymana” w drogach oddechowych wynosi zaledwie 18-20% dawki wlewanej do nebulizatora [1].

REKLAMA

Nebulizacja podczas płaczu dziecka może być nieskuteczna
FAKT

Reakcje takie jak krzyk, płacz czy niepokój ruchowy powodują wydłużenie procesu akceptacji zabiegu przez pacjenta pediatrycznego. Jednocześnie ograniczają jego skuteczność. Płacz dziecka powoduje zaburzenie techniki oddychania oraz utrudnia określenie przyjętej dawki, gdyż największa dawka aerozolu jest podawana w pierwszych 30 sekundach oddychania [3]. Gdy dziecko płacze, to lek deponuje się głównie w górnych drogach oddechowych oraz żołądku, zaś depozycja płucna oscyluje wokół 1% [2]. Podczas nebulizacji należy oddychać powoli. Wolny oraz spokojny wdech prowadzi do zwiększonej penetracji aerozolu, dłuższej retencji, a co za tym idzie do większej depozycji. Dodatkowo korzystne może być zatrzymanie oddechu na wdechu, co znacznie poprawia depozycję [1].

Dzieci niezależnie od wielu powinny podczas nebulizacji używać maseczki
MIT

Maseczka albo ustnik to łącznik pomiędzy inhalatorem, a chorym. W przypadku stosowania maseczki niestety narażamy się na ogromne straty leku, mogące w ekstremalnych sytuacjach nawet pochłaniać 70% preparatu. Przy zabiegu maseczka generuje dużą liczbę błędów. Powinna ona ścisłe przylegać do twarzy (zwłaszcza w okolicy nosa) i nie posiadać bocznych otworów. Stosunkowo duża powierzchnia maseczki w stosunku do twarzy dziecka (szczególnie u niemowląt), powoduje duży kontakt leku z twarzą. Dlatego istotne jest jej przemycie po zabiegu oraz wypłukanie jamy ustnej. Dodatkowo maseczka stanowi dużą powierzchnię martwą, tj. nie biorącą udziału w nebulizacji. Maseczka stanowi zło konieczne, wiec gdy mały pacjent jest w stanie wykonać nebulizację przez ustnik to powinno się wybrać ten sposób [1].

Przed nebulizacją wykonywaną przez maseczkę należy udrożnić nos pacjenta
MIT

Nos stanowi doskonały filtr powietrza, co powoduje w znacznym stopniu zmniejszenie depozycji płucnej, a zwiększenie nawet do 70% depozycji w nosie. Z tego względu przed nebulizacją wykonywaną przez maseczkę nie należy udrażniać nosa, gdyż poprawia to przepływ leku przez usta oraz depozycję w płucach [1].

Im dłuższa nebulizacja tym lepiej
MIT

Na efektywność kliniczną nebulizacji wpływa czas jej trwania. Im trwa ona dłużej, tym gorsza jest współpraca pacjenta, a szczególnie dziecka. Przyjmuje się, iż nebulizacja nie powinna być dłuższa niż 10 minut, a w przypadku dzieci czas optymalny to 3-5 min. Między innymi z tego względu powinno się u nich stosować większe stężenia leku [2]. Na czas trwania nebulizacji wpływają cztery parametry: stężenie leku – obniżone o 50% wydłuża czas dwukrotnie, objętość roztworu – im większa, tym dłuższy czas zabiegu, rozcieńczanie roztworu – wydłuża czas zabiegu, wydatek (wydajność ml/min) nebulizatora – im mniejszy, tym dłuższy czas trwania zabiegu [2].

REKLAMA

Dawka zdeponowana jest dużo mniejsza od dawki zadeklarowanej przez producenta
FAKT

Masa leku zadeklarowana przez producenta w ampułce i wlewana do nebulizatora to dawka nominalna. Może to być także masa substancji zaplanowana w czasie inhalacji. Zaś dawka zdeponowana czyli masa leku, która została zatrzymana w drogach oddechowych, stanowi  faktyczną dawkę leczniczą. Na jej objętość wpływają: dawka nominalna, technika inhalacji, wiek pacjenta (im młodszy, tym mniejsza depozycja), wielkość i masa cząsteczek leku, tor oddychania, cechy inhalatora [2]

Roztwór do nebulizacji zawsze należy przed zabiegiem rozcieńczyć
MIT

W każdym nebulizatorze jest tzw. powierzchnia martwa (rezydualna). To objętość roztworu, która nie jest wykorzystywana do produkcji chmury aerozolu (0,5 do 2ml). Najprostszym pomysłem na wypełnienie tej przestrzeni jest wykorzystanie rozpuszczalnika, czyli np. soli fizjologicznej. Jednak spowoduje to automatyczne rozcieńczenie roztworu leku, czego skutkiem będzie znaczny spadek emitowania leku przez urządzenie, zmniejszone docieranie leku do pacjenta, czyli w efekcie niską depozycję i nieskuteczne leczenie. Ilość leku w przestrzeni rezydualnej jest stracona dla procesu leczniczego i dlatego każdorazowo powinna być dopełniona lekiem [1].

Literatura:

  1. Sybilski A.J. Nebulizacja praktyczna w pytaniach i odpowiedziach, Terapia Reprint z nr 6; 2/2015:3-8
  2. Sybilski A.J. Dekalog w nebulizacji, Pediatria i Medycyna Rodzinna 2019, 15(2):116-119
  3. Gizińska M., Konarska A., Rąglewska P., Rutkowski R., Straburzyńska‑Lupa A. Czynniki wpływające na skuteczność aerozoloterapii u dzieci, Pediatria i Medycyna Rodzinna 2012, 8(2):101-106
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

23 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Ogromnie dziękuję Agnieszko za ten materiał - niby oczywiste ale warto pewne niuanse sobie przypomnieć.
Super. Serdecznie dziękuje za ten artykuł, instrukcję. Każdy farmaceuta powinien przeczytać ten tekst. Jeszcze raz dzięki.
Inhalacja 2 latka to prawdziwa droga przez mękę... macie jakieś sprawdzone sposoby na poskromienie malca od płaczu, krzyku i wierzgania nogami?;)
Na szkoleniu dr sugerował coś mało edukacyjnego, ale twierdził, że czasem daje radę czyli dobra bajka :)
Sprawdza się ale u starszych dzieci i pod warunkiem że dziecko lubi bajki czyli je ogląda często. Dziecko wychowane bez bajek się nie zainteresuje.
Albo wręcz przeciwnie, to będzie dla niego nowość która może go na chwile zająć.
Ja miałem problem,bo przerażenie inhalatorem wzięło górę i nic nie pomagało...
Są takie naprawdę bezszelestne inhalatory promesh czy jakoś tak - takie bez kabla, na baterie, z którymi dziecko może chodzić po domu
Łał. Czego to te mieszczuchy nie wymyślą ;)
Czy tak samo skuteczne jak tradycyjne? To dobrze żeby dziecko podczas inhalacji było w ruchu?
Potwierdzam, bajka potrafi zdziałać cuda, ale nie każda. Nie ma tak łatwo.
Jedna mama opowiadała ze tylko tablet ratuje sytuacje ale to mało wychowawcze ;)
Jak pomaga przy inhalacji to czemu nie,
Tablet, Youtube. Cokolwiek na te 10 minut żeby dać radę ;)
Wcześniej dziecko musi poznać nebulizator - leżał na dywanie wśród zabawek. Sami sobie z żoną w obecności dziecka robiliśmy inhalację z NaCl. Robiliśmy również inhalacje misiowi i innym maskotkom :-) dlatego nasze dzieci nie robiły problemów z inhalacjami. Oczywiście bajka w TV bardzo pomaga bo dzieci są niecierpliwe. Przekazuje te doświadczenia pacjentom i do tej pory nikt nie miał do nich zastrzeżeń. Na marginesie dodam, że moje 3,5 letnie dziecko po chorobie symulowało kaszel, żeby zrobić inhalację bo to umożliwiało mu pooglądanie bajek w TV czego na co dzień nie robimy .
Małe pytanko, nebulizatory sprzedawane w aptekach maja zazwyczaj maski dla dzieci i dorosłych, jak zatem ustawić nebulizator by dla dzieci kompresor puszczał powietrze 4l/min, a dla dorosłych 12l/min ???
Nie da się. Nie spotkałem takiego z regulowanym przepływem powietrza.
Może bardziej w sklepie medycznym niż w aptece.
Tam mają raczej to samo co w większości aptek.
Chyba niestety nie ma uniwersalnych nebulizatorów, Inny jest właściwy dla dziecka, a inny dla dorosłego.
A kiedy stosuje się do inhalacji sole 6%?
Dobre pytanie. Mamy taka, ale się nie sprzedaje. Nie zastanawiałam się dotychczas kiedy ta.
Mało popularne, lekarze nie zalecają, w aptece tez rzadko której jest.

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz