Nieuczciwa konkurencja

Nieuczciwa konkurencja

Nieuczciwa konkurencja na rynku aptek powinna być skutecznie sankcjonowana. Sprawiedliwości dochodzić można bezpośrednio przed sądem cywilnym, jak i organami administracji publicznej.

Od 2001 roku, tj. od momentu „uwolnienia” rynku aptecznego w Polsce, system dystrybucji detalicznej leków targany jest wieloma zjawiskami, które śmiało można nazwać patologicznymi. Wiele z nich nosi znamiona nieuczciwej konkurencji i jest prawnie zakazana oraz sankcjonowana. Wyzbycie się w tamtym czasie przez państwo kontroli nad aptekami, doprowadziło w perspektywie niewiele ponad dekady do pojawienia się na nim zdarzeń, które mało mają wspólnego z uczciwą grą rynkową i nie przystają do prowadzenia działalności gospodarczej w segmencie ochrony zdrowia oraz w zawodzie publicznego zaufania.

Ukryta reklama zdemaskowana

Wraz z wejściem w życie nowego Prawa farmaceutycznego (PF) w 2002 r. pojawiła się w Polsce możliwość prowadzenia aptek ogólnodostępnych również przez niefarmaceutów. Przez brak obowiązkowej przynależności do samorządu zawodowego i niepodleganie pod odpowiedzialność dyscyplinarną za złamanie zawodowej etyki i prawa podmioty te, nie waham się tego powiedzieć, popsuły rynek dystrybucji detalicznej leków. Przejawem takiego działania jest m.in. naruszanie przez wiele aptek (w znacznej części przez apteki sieciowe, prowadzone właśnie przez niefarmaceutów) ustanowionego w 2012r. zakazu reklamy [1]. Obostrzenia reklamowe, co nie jest zaskoczeniem, obowiązują wiele spośród zawodów zaufania publicznego (m.in. adwokatów, radców prawnych, lekarzy itp.).

Kodeksy etyki zawodowej również statuują zasadę, że reklamowanie usług profesjonalnych zawodów zaufania publicznego jest albo niedopuszczalne, albo ściśle reglamentowane. Wynika to z faktu, że reklama przy tego rodzaju usługach, od których zależy życie, zdrowie, stan majątkowy, albo bezpieczeństwo osób, mogłaby zniekształcać postawy ich odbiorców, tj. pacjentów, konsumentów, klientów. W segmencie zdrowia publicznego dopuszczenie reklamy wydaje się rzeczą tym bardziej nieracjonalną, gdyż – jak stwierdził to w jednym z wyroków Sąd Najwyższy – reklama taka „ma na celu, i może rzeczywiście spowodować, zwiększenie sprzedaży (...) leków, nie zawsze uzasadnione obiektywną potrzebą, co nie jest korzystne ze społecznego punktu widzenia” [2]. Tego typu regulacje ustanawiane są zatem w interesie społecznym.

Przez ponad cztery lata obowiązywania zakazu reklamy aptek, wykrystalizowała się linia orzecznicza sądów administracyjnych, wedle której reklamą działalności apteki jest każda działalność rynkowa, niezależnie od formy jej przeprowadzenia i literalnej treści przekazu, jeżeli tylko jej celem jest zwiększenie obrotu produktami leczniczymi w danej aptece [3]. Na przestrzeni lat 2012-2015 judykatura uznawała za niedozwoloną, ukrytą formę reklamy aptek m.in. stosowanie programów lojalnościowych w aptece (np. „60+”). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dn. 12 grudnia 2014r., sygn. VI SA/Wa 1471/14, stwierdził dla przykładu, że „Programy lojalnościowe zapewniają nie tylko podniesienie sprzedaży i często osłabienie pozycji konkurencji, ale i bezpłatną reklamę, gdyż przyciągają klientów do konkretnych aptek zachęcając ich w ten sposób do nabywania produktów leczniczych” [4]. Na podobnej zasadzie orzeczono, że formą niedozwolonej reklamy apteki są również: reklama produktów leczniczych lub suplementów diety oferowanych w sieci aptek, albowiem stanowi ona jednocześnie reklamę samej apteki [5]; wywieszanie w witrynie apteki informacji o możliwości wykonania badania ciśnieniomierzem w ramach prowadzonego „programu opieki farmaceutycznej” [6], oferowanie nagród rzeczowych (ciśnieniomierzy, krokomierzy, aparatów do masażu, poduszek podróżnych, nawilżaczy, termometrów etc.) w zamian za zakupy wykonywane w aptece [7]; publikacja list cenowych w charakterystycznej szacie graficznej (z czerwoną ramką na ulotce) [8], a nawet – rzecz chyba najbardziej kuriozalna z jaką spotkałem się w pracy zawodowej – oferowanie sprzedaży tańszego prądu w zamian za wykupienie karty rabatowej do jednej z sieci aptek!

Strony

Fałszowane leki zabijają na dwa sposoby... (fot. Shutterstock)Polska ma problem z fałszywymi lekami

Rocznie Polacy wydają 250 mln zł na fałszywe leki na odchudzanie, potencję, ale także...

Uporczywe uchylanie się od płacenia składek członkowskich jest zaprzeczeniem obowiązku solidarnego wspierania działalności samorząd. (fot. Shutterstock)Farmaceuto! Nie płacisz składek? Możesz...

W 2017 roku Okręgowy Sąd Aptekarski w Katowicach wydał 11 orzeczeń w sprawach dotyczących...

Jasność i zrozumiałość przepisów dotyczących sposobu wystawiania i realizacji recept jest warunkiem niezbędnym do tego, aby polscy pacjenci otrzymali w aptece potrzebne im leki. (fot. Shutterstock)Lekarze chcą jednoznacznej analizy...

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej apeluje do Ministra Zdrowia o dokonanie analizy...

Jak wyglądało wystawienie i zrealizowanie pierwszej e-recepty? Zachęcamy do obejrzenia relacji! (fot. Farmacja.pl)VIDEO: Tak wystawiano pierwszą e-...

Dziś w Siedlcach oficjalnie zainaugurowano pilotaż e-recepty. Podczas specjalnie zorganizowanej...

Co do zasady prowadzenie aptek ogólnodostępnych zastrzeżone jest dla farmaceutów posiadających prawo wykonywania zawodu farmaceuty, jednakże nie wpływa ona na zmiany zachodzące w podmiotach posiadających określone formy prawne. (fot. Shutterstock)Co z apteką po śmierci wspólnika w...

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jawne, komandytowe, partnerskie, akcyjne... To...