Przegląd lekowy [cz. 1]

Przegląd lekowy [cz. 1]

Autor: Marcin Snoch

Uważam, że wprowadzenie opieki farmaceutycznej jest w Polsce niezbędne. Wynika to z kilku przyczyn. Pierwsza to problemy z leczeniem chorób przewlekłych. Myślę, że wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że choroby jak nadciśnienie czy cukrzyca typu drugiego nie są leczone skutecznie. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest niewłaściwa (nieskuteczna) współpraca między lekarzem, a pacjentem.

Drugim argumentem przemawiającym za wprowadzeniem opieki farmaceutycznej jest naprawa zawodu farmaceuty. Zakres obowiązków magistra obecnie niewiele różni się od technika farmaceutycznego. W związku z tym uważam, że magistrzy powinni zwiększać zakres swoich kompetencji, żeby na nowo odnaleźć swoje miejsce w systemie ochrony zdrowia.

Zdaję sobie jednak sprawę, że prowadzenie opieki farmaceutycznej w zakresie takim jak zaproponowała prof. Strand, a według której jest prowadzony np. program FONTiC jest ogromnie trudne. Wymaga to przed wszystkim dużej ilości czasu, który trzeba poświęcić pacjentowi. Niestety jest mnóstwo innych obowiązków w aptece (za dużo biurowych), a większość aptek w Polsce operuje na minimum personalnym. Czy dałoby się znaleźć jakiś kompromis?

Przegląd leków

Sądzę, że warto rozważyć, znany z brytyjskiego systemu, przegląd leków (MUR - Medication Use Review). Czym on jest? Sięgając do definicji - Jest to strukturyzowany, krytyczny przegląd leków stosowanych przez pacjenta, którego celem jest osiągnięcie, uzgodnionego z pacjentem stanowiska, dotyczącego terapii, optymalizacji wpływu leków, minimalizacji problemów związanych z lekami, oraz zmniejszenia kosztów terapii. Przybywa dowodów na to, że ta strategia jest skuteczna i warto w tą stronę podążać.

Jak to wygląda w praktyce?

Usługa jest skierowana do pacjentów stosujących przewlekle, co najmniej dwa leki lub osób niedawno wypisanych ze szpitala, lub leczących się na jedno ze schorzeń: astma, RZS, cukrzyca, bądź padaczka. Pacjent może zostać zaproszony przez farmaceutę lub sam poprosić o taką usługę. Może ona być zaplanowana lub może ona wynikać z bieżącej analizy leków pacjenta. Kluczowym dla całej sprawy jest osiągnięcie porozumienia z pacjentem i jego zgoda dotycząca jakichkolwiek zmian w terapii. Spotkanie odbywa się w zwykle w aptece, (choć są wyjątki), w miejscu wydzielonym, tak aby rozmowa przebiegała z poszanowaniem prywatności pacjenta.

Farmaceuta powinien pomóc pacjentowi m.in.:

• Doradzając w kwestiach związanych ze stosowaniem leków na receptę i OTC w celu poprawienia adherence,
• Przy stosowaniu form leków jak inhalatory, tabletki rozpuszczalne
• Doradzić w kwestiach związanych z tolerancją i działaniami niepożądanymi leków,
• W rozwiązaniu praktycznych problemów ze stosowaniem leków przez pacjenta (choćby dostępność leków, ale też możliwość połykania większych tabletek, smak leku),
• Zidentyfikować czy wszystkie leki mają właściwą instrukcję stosowania
• Zidentyfikować i zaproponować zmiany, jeśli leki wymagają zmiany dawki, schematu stosowania, jakiś lek jest niestosowany, bądź niepotrzebny pacjentowi.



Część z tych rzeczy może być zmieniona w relacji farmaceuta-pacjent, jednak zmiany w dawkach, lekach i ich stosowaniu musi być wykonana przez lekarza zajmującego się pacjentem. Jeśli farmaceuta trafi na problem, którym musi zająć się lekarz, sporządza dla niego raport.

Co by nam to dało?

Po pierwsze jest to forma krótsza, niewymagająca tak intensywnego zaangażowania, jak opieka farmaceutyczna w wydaniu amerykańskim. W naszych realiach widziałbym to, jako dwa, maksymalnie trzy spotkania z pacjentem. Na pierwszym spotkaniu byłby wywiad, na drugim wyniki i raport dla pacjenta, ewentualne trzecie spotkanie to sprawdzenie jak pacjent się zastosował do zaproponowanych zmian.

Pozwoliłoby to także zająć się szerszą grupą pacjentów, dzięki czemu efekt dla społeczeństwa byłby większy. Powiedzmy sobie szczerze - w przypadku pełnej opieki jeden farmaceuta zajmie się maksymalnie 5-10 pacjentami, jeśli jeszcze ma spełniać normalne obowiązki w aptece.

I co dalej?

Nie chcę się ograniczyć tylko do tego artykułu w analizie zagadnienia. W planie mam zamiar pokazać Wam parę analiz, jakie można przeprowadzić z pacjentem. Mam nadzieję, że się w nie włączycie.

Źródła:
1. Guidance For Medication Review - Quality And Outcomes Framework 2006-2007; http://www.psa.org.au/download/guidelines/3612-medscheck-guidelines-c.pdf
2. Guidance on the Medicines Use Review Service; http://www.nhsemployers.org/~/media/Employers/Documents/Primary%20care%20contracts/Pharmacy/MUR%20Guidance.pdf

ZAPPA z całkowitym niezrozumieniem i dezaprobatą odnosi się do proponowanego przez KRAUM przywrócenia konieczności posiadania specjalizacji przez kierownika apteki. (fot. Shutterstock)Farmaceuci w sieciach mają narzucone co...

"Polska codzienna praktyka pokazuje, że farmaceuci zatrudnieni w komercyjnych sieciach...

W komunikacie na swojej stronie internetowej ministerstwo zdrowia zapewniło, że jest otwarte na dialog z technikami farmaceutycznymi (fot. Shutterstock)Minister zdrowia za przywróceniem...

"Jest szansa na przywrócenie kształcenia techników farmaceutycznych. Jestem ogromnym...

Zdaniem ekspertów taka sytuacja na rynku, to efekt jego konsolidacji (fot. Shutterstock)Sieci aptek nadal rosną. Indywidualnych...

Firma IQVIA opublikowała właśnie wyniki swoich badań rynku aptecznego w sierpniu. Wynika z nich...

Nie obowiązku prawnego ustanawiania lub zatrudniania w aptece na odrębnym stanowisku osoby odpowiedzialnej za jakość sporządzanych w aptece leków. (fot. Shutterstock)Kto w aptece jest osobą odpowiedzialną...

W związku z opublikowaniem w nowym wydaniu Farmakopei Polskiej monografii "Leki sporządzane w...

W ostatnich latach farmaceuci coraz częściej bowiem pozywają lokalne władze, wskazując, że harmonogram dyżurów jest dla nich krzywdzący (fot. Shutterstock)Czy ten przepis będzie orężem aptekarzy...

Aktualnie w całej Polsce toczą się spory między aptekarzami i powiatami, dotyczące dyżurów aptek...