REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Prześwietlamy metamizol

4 lutego 2020 13:22

Oczywistym jest, że nie ma dwóch takich samych leków – jednak są leki, które są jedyne w swoim rodzaju. W dobie Evidence Based Medicine, medycyny zindywidualizowanej i metodycznego podejścia do mechanizmu działania leków aż trudno uwierzyć, że wciąż na rynku mamy preparaty, które nie do końca rozumiemy… Przynajmniej w Polsce.

Historycy od dekad toczą spory, od jakiego momentu, etapu syntezy lub wydarzenia powinno liczyć się właściwie historię aspiryny (fot. Shutterstock)

W tym roku obchodzimy stulecie wynalezienia metamizolu. W roku 1920 badacze niemieckiej firmy Hoechst AG odkryli tą pochodną pirazolonu, przypominającą nieco chemiczną budową znany od końca wcześniejszego stulecia aminofenazon. Co od tej pory wiemy o tej substancji? Mniej niż byśmy chcieli.

Sto lat po omacku

Dwa lata po odkryciu metamizolu związek ten trafiło masowej produkcji. Wtedy to po raz pierwszy został użyty klinicznie jako środek przeciwgorączkowy i  przeciwbólowy. Mechanizm jego działania nigdy nie został w pełni wyjaśniony i może być związany m.in. z hamowaniem cyklooksygenaz. A zatem, wraz z paracetamolem (Czytaj więcej: Prześwietlamy paracetamol) należy on do grupy leków przeciwbólowych, bez komponenty przeciwzapalnej. Oba te środki, zarówno pochodną pirazoliny – metamizol, jak i pochodną aniliny – paracetamol, w odróżnieniu od salicylanów, arylooctanów (indometacyna, diklofenak), aryloproprionianów (ibuprofen, ketoprofen, naproksen) czy ketoenoli (piroksikam), łączy odczyn niekwasowy oraz zasadniczy obszar działania w rogach tylnych rdzenia kręgowego.

REKLAMA

Pomimo ponad 80 lat stosowania metamizolu, nie do końca także wiadomo, czy jest on jedynie pro lekiem a  czynnymi substancjami są produkty jego rozkładu, zachodzącego w  wątrobie, czy też metamizol działa sam, czy może w  różnym stopniu substancja macierzysta i  niektóre jej pochodne. I przykładów rzeczy, których nie wiemy można by mnożyć, bowiem metamizol to swoista zagadka, która na każdym kroku tworzy kolejne problemy – niech za ostatni przykład posłuży fakt samej nomenklatury. Choć sam związek w podstawowej nazwie jest wykazywany jako metamizol, to możemy się również spotkać z innymi określeniami: methampyron, aspiryna meksykańska czy sulpiryna. Z kolei nazw handlowych tej substancji jest ponad setka…

REKLAMA

Bezpieczny czy nie?

Metamizol święcił swoje triumfy mniej-więcej do połowy lat siedemdziesiątych, kiedy był dostępny bez recepty. Odkryto związane z nim ryzyko agranulocytozy, co skutkowało faktem, iż w wielu krajach metamizol został albo wycofany całkowicie, albo ograniczono jego dostępność. Preparat został wycofany w Australii, Norwegii, Stanach Zjednoczonych, Danii, Szwecji, Litwie, Irlandii, Arabii Saudyjskiej, Malezji, Ghanie, Nepalu, Jemenie, Zimbabwe, Maroku, Armenii, Bahrajnie, czy Singapurze, a w Szwajcarii, Hiszpanii, Czechach, Grecji, Włoszech i na Węgrzech jest dostępny wyłącznie na receptę.

W Polsce dopuszczono go do obrotu dopiero w 1976 roku, jednak po dwunastu latach popularności handlowej postaci metamizolu do Ministerstwa Zdrowia trafił wniosek o nieprzedłużanie ważności jej wpisu do rejestru leków ze względu na możliwość wystąpienia agranulocytozy. Ta wiadomość wywołała burzę – przez dwa lata lek był wyrzucony poza obręb leków OTC, a następnie przez rok można było go kupić już bez recepty, ale tylko w ilości jednego opakowania. Obecnie preparaty handlowe z tą substancją są dostępne bez recepty w dowolnej liczbie opakowań dla pacjenta.

O co chodzi z tą agranulocytozą?

Pod koniec 2018r. Europejska Agencja Leków EMA dokonała przeglądu produktów leczniczych zawierających metamizol (na wniosek Polski, która była zaniepokojona znacznymi różnicami w zaleceniach dotyczących stosowania metamizolu w różnych krajach UE, szczególnie biorąc pod uwagę zgłaszane przypadki ciężkich działań niepożądanych, takie jak wpływ leku na krew. Agencja dokonała przeglądu dostępnych informacji o sposobie dystrybucji leku w organizmie oraz jego działaniu.

Zalecenia EMA obejmują ustawienie maksymalnej pojedynczej dawki doustnej wynoszącej 1000 mg, przyjmowanej do 4 razy dziennie (maksymalna dawka dobowa 4000 mg), u pacjentów w wieku powyżej 15 lat. Leczenie należy rozpocząć od najniższej zalecanej dawki i zwiększać ją tylko w razie potrzeby. W przypadku wstrzyknięcia całkowita dawka dobowa nie powinna przekraczać 5000 mg.

REKLAMA

Rekomendacje nie rozwiały jednak wątpliwości dotyczących ryzyka agranulocytozy. Agranulocytoza jest rozpoznawana, jeśli w krwi obwodowej nie stwierdza się obecności granulocytów obojętnochłonnych lub jest ich mniej niż 200-500/mikrolitr, próg < 1500/mikrolitr jest z kolei klinicznych wykładnikiem neutropenii. Metamizol zaliczany jest do leków wyróżniających się ryzykiem wystąpienia neutropenii i agranulocytozy z częstotliwością występowania na poziomie <0,01% według ChPL. Mechanizm polekowej agranulocytozy może polegać na bezpośrednio toksycznym wpływie leku na komórki macierzyste układu biało krwinkowego lub macierzy pozakomórkowej szpiku, a także na niszczeniu krążących we krwi granulocytów obojętnochłonnych przez przeciwciała indukowane lub związane z lekiem lub jego metabolitami.

Statystyki zawarte w informacji o leku nie pokrywają się chociażby z alarmującymi doniesieniami szwedzkich naukowców z roku 2002, kiedy to ogłosili, że obliczone ryzyko agranulocytozy jest na poziomie jednego na 31 000 pacjentów leczonych metamizolem w szpitalu i jednego na 1400 pacjentów leczonych metamizolem poza szpitalem.

W  badaniach przeprowadzonych w  Polsce częstość występowania agranulocytozy była niższa niż w badaniach przeprowadzonych w Szwecji i wynosiła 0,2 przypadku agranulocytozy w  latach 1997-2001 na milion osobodni stosowania. Okazuje się jednak, że potencjalne znaczenia może mieć znaczenie ma antygen HLA danej osoby, a dokładnie jego wariant HLA-DqWL. Haplotyp taki jest dużo rzadszy w populacji polskiej lub rosyjskiej niż w populacjach zachodnioeuropejskich i skandynawskich.

Choć metamizol jest nadal chętnie stosowany ze względu na unikalne połączenie działania przeciwbólowego i spazmolitycznego, warto wziąć pod uwagę wątpliwości związane z jego stosowaniem i każdorazowo przemyśleć zasadność terapii tym lekiem.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

11 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Dziwi mnie tak chętne korzystanie z metamizolu w szpitalach.
"Choć metamizol jest nadal chętnie stosowany ze względu na unikalne połączenie działania przeciwbólowego i spazmolitycznego, warto wziąć pod uwagę wątpliwości związane z jego stosowaniem i każdorazowo przemyśleć zasadność terapii tym lekiem."
To zdanie kompletnie nic nie znaczy, takie lanie wody.
A jednak w wielu krajach już się go nie stosuje.
Szybko działa może to jeden z powodów.
"W dobie Evidence Based Medicine, medycyny zindywidualizowanej i metodycznego podejścia do mechanizmu działania leków aż trudno uwierzyć, że wciąż na rynku mamy preparaty, które nie do końca rozumiemy…" Nie znamy i nie rozumiemy mechanizmów działania WIĘKSZOŚCI leków, zresztą te mechanizmy nie są takie ważne, ważny jest efekt stosowania leków. To, co tak usilnie wtłaczają na studiach i każą wkuwać, która to jednostka w receptorze jest przez lek atakowana, to w większości przypadków jedynie teorie i uproszczenia. Co do poziomu językowego artykułu, jest jeszcze gorzej niż w poprzednich tekstach.
spore ma działania niepożądane, ale popularny jest, to fakt
Na uczelni na farmakologii nam mówiono, że ten lek tak naprawdę powinien być stosowany na zbicie bardzo wysokiej gorączki, której nie można zbić innymi lekami i że właśnie wykazuje głównie przeciwgorączkowe działanie. Na stosowanie podczas przewlekłych bóli szkoda zdrowia, bo są lepsze i bezpieczniejsze leki.
mało mówi się o tym, ze metamizol może wywołać silną reakcję alergiczną - sam tego doświadczyłem, jak żona zastosowała go u siebie - reakcja naprawdę była prawie natychmiastowa, zaczerwienienie skóry, obrzęk - nieciekawe to działanie niepożądane metamizolu

Powiązane artykuły

Rekomendacja dla aptek: co najmniej dwa zespoły bez kontaktu ze sobą Rekomendacja dla aptek: co najmniej dwa zespoły bez kontaktu ze sobą

W minionym tygodniu odnotowano w Polsce pierwszy przypadek zamknięcia apteki w wyniku kwarantanny pe...

Konferencja „Innowacje w medycynie i farmacji” – w jakim kierunku zmierza medycyna? Konferencja „Innowacje w medycynie i farmacji” – w jakim kierunku zmierza medycyna?

Międzynarodowe Stowarzyszenie Studentów Medycyny IFMSA-Poland Oddział Białystok oraz Polskie Towarzy...

Farmaceuci powinni móc wystawić recepty pro auctore i pro familia Farmaceuci powinni móc wystawić recepty pro auctore i pro familia

Do wiceministra zdrowia Macieja Miłkowskiego 27 lutego 2020 r. wpłynęła petycja farmaceutki, która o...

REKLAMA

Potrzebujesz wsparcia
w znalezieniu pracownika do apteki?

Chcesz się dowiedzieć, jak możemy Ci pomóc?
Zostaw numer telefonu, skontaktujemy się z Tobą.

* Pola wymagane

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz