REKLAMA
Magazyn mgr.farm
pt. 7 października 2022, 10:10

Przeterminowane leki. Czy apteki za nie odpowiadają?

Do apteki przychodzi pacjent z pełną reklamówką leków. Nie, nie zakupił ich u konkurencji. Po prostu, po przeglądzie swojej domowej apteczki udało mu się uzbierać całkiem pokaźną kolekcję preparatów, których termin ważności się skończył, a ich użycie niekoniecznie byłoby z korzyścią dla zdrowia. Chce on je przekazać do utylizacji, jednak my go informujemy, że niestety nie odbieramy leków przeterminowanych od pacjentów. Sytuacja kończy się awanturą i zapewnieniem pacjenta, że leki wyrzuci do kosza na śmieci, skoro my nie chcemy ich przyjąć. Kto w tej sytuacji ma rację? Czy mamy obowiązek przyjmować leki przeterminowane od naszych pacjentów?

Czasem trudno wetłumaczyć pacjentom, że to nie apteka jest odpowiedzialna za odbiór od nich leków przeterminowanych (fot. Shutterstock)
Czasem trudno wetłumaczyć pacjentom, że to nie apteka jest odpowiedzialna za odbiór od nich leków przeterminowanych (fot. Shutterstock)

Zgodnie z ustawą o odpadach z dani 14 grudnia 2012 r. (Dz.U. 2013, poz. 21), farmaceutyki klasyfikowane są jako odpady o charakterze niebezpiecznym. Oznacza to, że nie mogą się one znaleźć w odpadach zmieszanych, a ich utylizacja podlega szczególnym zasadom ich selektywnego zbierania. Wyrzucenie leków do zwykłego domowego śmietnika może spowodować skażenie środowiska, a to oznacza, tragiczne skutki nie tylko dla ludzi, ale i dla wszystkich organizmów żywych. Również wylewanie leków płynnych do ubikacji nie jest zbyt rozsądnym pomysłem. Miejskie oczyszczalnie ścieków w większości przypadków nie posiadają filtrów umożliwiających “wyłapanie” tego typu substancji, w związku z czym mogą one spowodować skażenie wód gruntowych.

Skutkiem wyrzucenia leków niezgodnie z zasadą selektywnej zbiórki odpadów może także być wzrost oporności bakterii na antybiotyki. Te drugie dostając się do wód gruntowych, nawet w małych ilościach, skutkują tym, że bakterie w nich zawarte bardzo szybko przyzwyczajają się do ich obecności. Powoduje to wzrost oporności na leki przeciwbakteryjne, co może mieć negatywny wpływ na efektywność prowadzonych farmakoterapii. Gdzie, w takim razie należy wyrzucać farmaceutyki?

REKLAMA

Gmina odpowiada za utrzymanie czystości i porządku na jej terenie

Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 13 września 1996 r. z późn. zm. (Dz.U. 2013 r. poz. 1399), to właśnie na gminach spoczywa obowiązek planowania gospodarki odpadami, ich zarządzanie, monitoring, a także kontrola. Wyróżnia się wśród tych zadań również tworzenie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w taki sposób, aby każdy mieszkaniec z łatwością mógł z nich skorzystać. Co to oznacza w praktyce?

REKLAMA

Przez wiele lat, specjalne pojemniki, do których pacjenci mogli wrzucać przeterminowane farmaceutyki, gminy umieszczały w aptekach i przychodniach zlokalizowanych na swoim terenie. Tak jest nadal w wielu miasta, jednak coraz częściej spotykamy się z sytuacją, w której gminni włodarze rezygnują z podpisywania umów z właścicielami aptek i umieszczania w nich stosownych pojemników. Dlaczego tak się dzieje? Oczywiście chodzi o pieniądze. Gminy, za odbiór tego typu odpadów muszą płacić spore pieniądze. Z tego względu ograniczają się coraz częściej do minimum w kwestii spełnienia obowiązków wynikających z wyżej przytoczonej ustawy.

W efekcie dochodzi do sytuacji, w których na terenie całej gminy znajduje się tylko i wyłącznie jeden punkt, w którym mieszkańcy mogą oddać przeterminowane farmaceutyki. Znajduje się on w tzw. Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, czyli popularnie nazywanym PSZOK-iem. Niestety, często znajduje się on na obrzeżach miasta, a przez to jest dla zwykłego mieszkańca nieosiągalny. W ten sposób gminy wywiązują się z nałożonego na nie obowiązku, jednocześnie niejako uciekając od ponoszenia sporych kosztów.

Na samym końcu tego łańcuszka jesteśmy niestety my, którzy musimy tłumaczyć pacjentom, że to nie apteka jest odpowiedzialna za odbiór od nich leków przeterminowanych. Oczywiście warto być na bieżąco z wiedzą na temat tego, gdzie gmina prowadzi aktualnie zbiórkę farmaceutyków, aby przekazywać ją pacjentom. Taką informację można również powiesić w widocznym miejscu na ekspedycji. Ponadto, jeśli tylko mamy taką wolę i możliwość możemy przyjąć przeterminowane leki od pacjentów. Pamiętajmy, jednak wtedy, że ich utylizację będziemy musieli przeprowadzić na własny koszt.

REKLAMA
REKLAMA