REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Szczepienie przeciwko COVID – fakty i mity

czw. 4 marca 2021, 12:45

Od kilku miesięcy trwają szczepienia przeciw COVID, ale wciąż temat ten wywołuje wiele emocji. Powstało wiele mitów odnośnie szczepienia i pewnie jeszcze niejeden powstanie. Oto kilka faktów i mitów o szczepionce przeciw COVID.

Łącznie więc, Walgreens miała przeprowadzić nawet ponad 62,8 mln szczepień (fot. Shutterstock).

Zadaniem szczepionki jest imitowanie zakażenia
FAKT

Szczepionka jest preparatem biologicznym, którego zadanie stanowi imitowanie zakażenia drobnoustrojem tzn. zaszczepienie prowadzi do uzyskania odporności takiej jak w sytuacji przejścia prawdziwej choroby, lecz w sposób znacznie bezpieczniejszy. Szczepionka zawierać może żywy, martwy bądź osłabiony drobnoustrój albo jego fragmenty (tak jak w  szczepionce mRNA). Szczepionki, które zawierają fragmenty wirusa są uważane za bezpieczne, a technologia ich produkcji jest rozwijana od około 20 lat [1]

RNA zawarte w szczepionce może wbudować się do genomu człowieka
MIT

W szczepionkach mRNA jako matrycę do produkcji białek wirusowych wykorzystywany jest kwas rybonukleinowy (RNA), który ma wywoływać produkcję przeciwciał. Podawane RNA jest niestabilne, degraduje szybko i z tego względu do przechowywania szczepionki wymagane są niskie temperatury. W przypadku tego typu szczepionki materiał genetyczny nie wbudowuje się nigdy do ludzkiego genomu. Ekspresja mRNA  zachodzi w cytoplazmie i nie trafia ono nigdy do jądra komórki. Efekt jest przejściowy, zaś samo mRNA to cząsteczka szybko ulegająca degradacji. Najistotniejszy jest fakt, iż w komórkach człowieka nie ma mechanizmu, który pozwalałby na przepisanie sekwencji z mRNA na DNA oraz włączenie takiego DNA do genomu. Oznacza to, że włączenie do ludzkiego genomu materiału genetycznego ze szczepionki oraz wywarcie na niego wpływu jest niemożliwe i pod tym względem terapia mRNA jest całkowicie bezpieczna [1].

REKLAMA

Po szczepieniu przeciw COVID należy wykonać rutynowo test, by sprawdzić odpowiedź immunologiczną
MIT

Aktualnie dostępne w Polsce szczepionki, czyli mRNA (Comirnaty, mRNA Moderny) oraz wektorowa ChAsOx1 nCoV-19 (Astra Zeneca), u osoby zaszczepionej stymulują odpowiedź serologiczną, która jest skierowana przeciw całemu białku S kolca SARS-CoV-2 (swoiste IgM oraz IgG). W celu oceny swoistej odpowiedzi, bez względu na zastosowany preparat, wykonać należałoby ilościowe oznaczenie swoistych przeciwciał przeciwko białku S (podjednostce S1 i S2 albo S1), najlepiej 4 tygodnie od przyjęcia 2-giej dawki . Rutynowe badanie serologiczne po szczepieniu nie jest zalecane, ponieważ wynik nie ma wpływu na dalsze postępowanie oraz nie ustalono jakie stężenie i jakich przeciwciał koreluje z ochroną przed zachorowaniem (czy chodzi o mierzone dostępnymi testami komercyjnymi czy o te testami neutralizacji, wykonywane tylko w celach naukowych). Nie jest również zalecane podawanie kolejnych dawek szczepionki, gdy stężenia przeciwciał IgG anty-S jest małe albo wynik badania serologicznego jest ujemny [2].

REKLAMA

Osoby zaszczepione muszą nadal przestrzegać zasad rygoru sanitarnego
FAKT

W badaniach z randomizacją, które dotyczyły skuteczności klinicznej szczepionek przeciw COVID-19 (preparatu ChAdOx1 nCoV-19 AstraZeneca, mRNA-1273 Moderny, Comirnaty Pfizer/BioNTech), wykazano, że szczepionki w znacznym stopniu powodują zmniejszenie ryzyka zachorowania na COVID-19. Jednak nadal nie wiadomo czy i w jakim stopniu szczepienie zapobiega bezobjawowemu zakażeniu. Wprawdzie wyniki badań szczepionki „oksfordzkiej” sugerują, ze preparat ten może zmniejszać ryzyko bezobjawowych zakażeń o 50%, lecz dane te wymagają jeszcze potwierdzenia. Z tego względu do czasu dysponowania wiarygodnych danych rozwiewających powyższe wątpliwości czy też do czasu, gdy nie zostanie zaszczepiona większość populacji, nadal powinno się przestrzegać zasad rygoru sanitarnego [3]. Najnowsze dane opublikowane w Izraelu napawają optymizmem i wskazują na redukcję bezobjawowych zakażeń o 89,4% , a w przypadkach objawowych – o 93,7 % [4].

W przypadku zachorowania na COVID-19 po 1-szej dawce nie ma potrzeby przyjmowania drugiej
MIT

W sytuacji, gdy osoba zaszczepiona jedną dawką zachoruje na COVID-19 (najczęściej zdarza się po w ciągu pierwszych 14 dni po szczepieniu w czasie wytwarzania swoistej odporności), zalecane jest kontynuowanie rozpoczętego schematu szczepienia i przyjęcie brakującej dawki. Nie ma potrzeby, by rozpoczynać schemat od nowa [5]. Drugą dawkę przyjąć należy w najszybszym możliwym terminie (max. 42 dni -Pfizer/Moderna, 12 tygodni – AstraZeneca). Dłuższy okres między dawkami nie ma negatywnego wpływu na immunogenność oraz skuteczność szczepienia (w przeciwieństwie do skrócenia tego czasu o więcej niż 4 dni w stosunku do zaleceń producenta) [6].

Szczepionka może wywołać zakażenie koronawirusem
MIT

Szczepionka zawiera jedynie informację genetyczną (mRNA) o budowie jednego białka wirusa SARS-CoV-2, więc nie może wywołać zakażenia [f].  W przypadku szczepionek mRNA Moderny czy Pfizer/Biontech funkcję transportową materiału genetycznego stanowią nanocząstki lipidowe, zaś w szczepionce AstraZeneca wykorzystano do transportu adenowirusa szympansiego, który został uprzednio zmodyfikowany, by nie wywoływał zakażenia  człowieka [7].

Alergia na białko jaja nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia
FAKT

W procesie produkcyjnym szczepionek przeciw COVID-19 nie są wykorzystywane jaja kurze, więc alergia na nie nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia [f]. CDC (Centers for Disease Control and Prevention) określiło, że przeciwwskazanie do podania szczepionki mRNA stanowi anafilaktyczna albo natychmiastowa reakcja alergiczna po podaniu pierwszej dawki szczepionki bądź udowodniona nadwrażliwość na którykolwiek z jej składników. Zalecana jest ostrożność w sytuacji szczepienia pacjentów z historią natychmiastowej reakcji alergicznej po podaniu innej szczepionki czy też leku. Należy wtedy dokonać bilansu zysku i strat, a w przypadku podjęcia decyzji o szczepieniu obserwować pacjenta przez pół godziny po iniekcji [8].

REKLAMA

Literatura:

  1. Borkowski L. I inni Szczepienia przeciw COVID-19, Innowacyjne technologie i efektywność , https://www.termedia.pl/pobierz/510199f9504e6518a4cd548f9ee2326a/
  2. Mrukowicz J. Matkowska- Kocjan A. Jak ocenić odpowiedź immunologiczną po szczepieniu przeciwko COVID-19, https://www.mp.pl/szczepienia/ekspert/ekspert-covid-19/259215,jak-ocenic-odpowiedz-immunologiczna-po-szczepieniu-przeciwko-covid-19
  3. Ściubisz M., Mrukowicz J. Szczepienie przeciwko COVID-19 a noszenie maseczki w miejscach publicznych, https://www.mp.pl/szczepienia/ekspert/ekspert-covid-19/259217,szczepienie-przeciwko-covid-19-a-noszenia-maseczki-w-miejscach-publicznych
  4. Szczepionka przeciw COVID-19 Pfizer & BioNTech ogranicza przekazywanie koronawirusa [BADANIE] Puls Medycyny
    https://pulsmedycyny.pl/szczepionka-przeciw-covid-19-pfizer-biontech-ogranicza-przekazywanie-koronawirusa-badanie-1109026
  5. Mrukowicz J. Czy kontynuować szczepienie przeciwko COVID-19, jeśli osoba zachoruje na COVID-19 przed drugą dawką?, https://www.mp.pl/szczepienia/ekspert/ekspert-covid-19/257941,czy-kontynuowac-szczepienie-przeciwko-covid-19-jesli-osoba-zachoruje-na-covid-19-przed-druga-dawka
  6. Mrukowicz J. Jak kontynuować szczepienie przeciwko COVID-19, jeśli opóźnia się podanie drugiej dawki?,https://www.mp.pl/szczepienia/ekspert/ekspert-covid-19/259205,jak-kontynuowac-szczepienie-przeciwko-covid-19-jesli-opoznia-sie-podanie-drugiej-dawki
  7. Borkowski L. Szczepionka AstraZeneca przeciw SARS-CoV-19, https://www.medexpress.pl/szczepionka-astrazeneca-przeciw-sars-cov-2/80535
  8. Fundacja- Szczepienia Rozwiewamy Wątpliwości, https://www.wartoszczepic.org/jak_szczepic/przewodnik-po-zaleceniach-i-przeciwwskazaniach-do-szczepien-przeciwko-covid-19/?fbclid=IwAR2DuvG87KWMH9ja7xK40kaO98Gd3FivRUwu8BfWwZkU_vtH6iVxyAZ-GiY
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]