Ubiorek gorzki jako remedium stomachicum

Ubiorek gorzki jako remedium stomachicum

Łacińska nazwa rodzaju Ubiorek pochodzi od Iberii, dawnej nazwy regionu geograficznego, odpowiadającego terenom dzisiejszej Hiszpanii. Te jednoroczne bądź wieloletnie zimozielone krzewinki, rozprzestrzenione niegdyś na Półwyspie Iberyjskim, dobrze radzą sobie również w klimacie umiarkowanym, gdzie rosną dziko bądź są uprawiane jako rośliny kwitnące o niskich wymaganiach.

Rodzaj Iberis L., należący do rodziny krzyżowych (Cruciferaceae), liczy około 50 gatunków, z których w ziołolecznictwie wykorzystuje się zwłaszcza:

- ubiorka gorzkiego (Iberis amara),
- ubiorka okółkowego (Iberis umbellata)
- ubiorka wiecznie zielonego (Iberis sempervirens).

Ubiorek tradycyjnie stosowany był jako remedium stomachicum w niestrawności, wzdęciach, chorobie refluksowej przełyku oraz wrzodach. Substancja roślinna posiada także właściwości żółcipędne, spazmolityczne i przeciwzapalne oraz słabą aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą. We współczesnej fitoterapii zastosowanie znalazł ekstrakt z ubiorka gorzkiego, wchodzący w skład mikstury ziołowej Iberogast, polecanej w zespole jelita wrażliwego i problemach trawiennych.

Składniki aktywne

Wszystkie części rośliny zawierają charakterystyczne dla rodziny krzyżowych glukozynolaty, będące glikozydami posiadającymi w swojej strukturze atom siarki. Związki te znane są nie tylko z cennych właściwości antynowotworowych i chemoprewencyjnych, lecz także niekorzystnego wpływu goitrogennego na tarczycę. Najważniejszym glukozynolatem, występującym w ubiorku jest glukoiberyna, którą często wykorzystuje się jako związek referencyjny, służący do określania tożsamości i standaryzacji przetworów z ubiorka. Za gorzki smak roślin z gatunku Iberis, które bywają z tego względu zaliczane do substancji goryczkowych, odpowiada triterpen – kukurbitacyna. To ona odpowiada za gorzkawy posmak ogórków czy dyni, lecz jest silnym przeciwutleniaczem i działa przeciwbakteryjnie. W świeżym zielu ubiorka znajdziemy także kwasy tłuszczowe: palmitynowy, linolowy czy linolenowy oraz flawonoidy – głównie kemferol i kwercetynę i ich pochodne a także związki aminowe.



Aktywność farmakologiczna

Skuteczność ubiorka w zespole jelita drażliwego (IBS) i schorzeniach związanych z zaburzeniami pracy przewodu pokarmowego opiera się na jego dwukierunkowym wpływie na mięśniówkę gładką żołądka i jelit. W badaniach in vivo, przeprowadzonych na świnkach morskich stwierdzono, iż świeży ekstrakt I. amara zwiększa tonus mięśniówki gładkiej trzonu i dna żołądka oraz napięcie segmentów jelita uprzednio wykazujących atonię i osłabioną siłę skurczu. W innym badaniu udowodniono z kolei działanie spazmolityczne etanolowego ekstraktu z ubiorka na mięśniówkę jelit, której skurcz wywoływano podaniem acetylocholiny. Składniki świeżego ekstraktu posiadają powinowactwo do receptorów muskarynowych w obrębie jelita cienkiego, co dodatkowo sprzyja jego zastosowaniu w stanach spastycznych związanych z IBS. Gorycze, występujące w zielu ubiorka, na drodze odruchu stymulują wydzielanie soku żołądkowego oraz żółci, jednak niektóre składniki ekstraktu prawdopodobnie mają zdolność hamowania sekrecji kwasu solnego stymulowanej histaminą. Dodatkowym atutem przetworów z ubiorka w leczeniu schorzeń przewodu pokarmowego może być także pewna aktywność przeciwbakteryjna wobec Helicobacter pylori, Gram-ujemnej pałeczki, uważanej za czynnik etiologiczny choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy.

Wykorzystane źródła i strony internetowe:

http://rozanski.li/2376/ubiorek-iberis-w-praktycznej-fitoterapii/

Jaki B. et al.: Evaluation of Glucoiberin Reference Material from Iberis amara by Spectroscopic Fingerprinting, Journal of Natural Products, 2002, 65, 517-522;
Reichling J., Saller R.: Iberis Amara L. (Bittere Schleifenblume) – Profil einer Heilpflanze, Forsch Komplementärmed Klass Naturheilkd 2002, 9, 21–33;
Schemann M. et al.: Region-specific effects of STW 5 (Iberogast) and its components in gastric fundus, corpus and antrum, Phytomedicine, 2006, 13, 90-99;

Lekarze weterynarii zostali zawiadomieni o tej sprawie i poproszeni o zgłaszanie wszelkich działań niepożądanych. (fot. Shutterstock)Masz czworonoga? Uważaj na ten lek!

Komitet ds. Weterynaryjnych Produktów Leczniczych EMA ostrzega o przypadkach urazu oczu zwierząt...

Łącznie zatrzymano do chwili obecnej 23 osoby, a spośród nich 5 zostało tymczasowo aresztowanych. (fot. Policja.pl)Nielegalnie produkowano leki na...

Poznańscy policjanci z CBŚP kontynuując sprawę likwidacji największej na świecie fabryki...

Trainers Development Camp

Trainers Development Camp (TDC) to projekt Międzynarodowej Federacji Studentów Farmacji (IPSF),...

Pracownica apteki poprosiła napastnika, aby się odsunął, a ten wyszedł posłusznie zza ladę do strefy klienta, w tym czasie nadal szukała pilota antynapadowego. (fot. Shutterstock)Pracownica apteki całodobowej...

Sąd Okręgowy w Łodzi rozpatrywał niedawno sprawę napadu na aptekę całodobową. Napastnik groził...

Czy w świetle obowiązującego rozporządzenia apteka może zrealizować receptę, której wpisano tylko imię, nazwisko i PESEL pacjenta? (fot. Kamil Guzy)Kolejne niejasności w rozporządzeniu w...

W minionym tygodniu weszła w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie recept, która miała...