Ubiorek gorzki jako remedium stomachicum

6 listopada 2015 20:04

Łacińska nazwa rodzaju Ubiorek pochodzi od Iberii, dawnej nazwy regionu geograficznego, odpowiadającego terenom dzisiejszej Hiszpanii. Te jednoroczne bądź wieloletnie zimozielone krzewinki, rozprzestrzenione niegdyś na Półwyspie Iberyjskim, dobrze radzą sobie również w klimacie umiarkowanym, gdzie rosną dziko bądź są uprawiane jako rośliny kwitnące o niskich wymaganiach.

ubiorek.png

Rodzaj Iberis L., należący do rodziny krzyżowych (Cruciferaceae), liczy około 50 gatunków, z których w ziołolecznictwie wykorzystuje się zwłaszcza:

– ubiorka gorzkiego (Iberis amara),
– ubiorka okółkowego (Iberis umbellata)
– ubiorka wiecznie zielonego (Iberis sempervirens).

Ubiorek tradycyjnie stosowany był jako remedium stomachicum w niestrawności, wzdęciach, chorobie refluksowej przełyku oraz wrzodach. Substancja roślinna posiada także właściwości żółcipędne, spazmolityczne i przeciwzapalne oraz słabą aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą. We współczesnej fitoterapii zastosowanie znalazł ekstrakt z ubiorka gorzkiego, wchodzący w skład mikstury ziołowej Iberogast, polecanej w zespole jelita wrażliwego i problemach trawiennych.

Składniki aktywne

Wszystkie części rośliny zawierają charakterystyczne dla rodziny krzyżowych glukozynolaty, będące glikozydami posiadającymi w swojej strukturze atom siarki. Związki te znane są nie tylko z cennych właściwości antynowotworowych i chemoprewencyjnych, lecz także niekorzystnego wpływu goitrogennego na tarczycę. Najważniejszym glukozynolatem, występującym w ubiorku jest glukoiberyna, którą często wykorzystuje się jako związek referencyjny, służący do określania tożsamości i standaryzacji przetworów z ubiorka. Za gorzki smak roślin z gatunku Iberis, które bywają z tego względu zaliczane do substancji goryczkowych, odpowiada triterpen – kukurbitacyna. To ona odpowiada za gorzkawy posmak ogórków czy dyni, lecz jest silnym przeciwutleniaczem i działa przeciwbakteryjnie. W świeżym zielu ubiorka znajdziemy także kwasy tłuszczowe: palmitynowy, linolowy czy linolenowy oraz flawonoidy – głównie kemferol i kwercetynę i ich pochodne a także związki aminowe.

Aktywność farmakologiczna

Skuteczność ubiorka w zespole jelita drażliwego (IBS) i schorzeniach związanych z zaburzeniami pracy przewodu pokarmowego opiera się na jego dwukierunkowym wpływie na mięśniówkę gładką żołądka i jelit. W badaniach in vivo, przeprowadzonych na świnkach morskich stwierdzono, iż świeży ekstrakt I. amara zwiększa tonus mięśniówki gładkiej trzonu i dna żołądka oraz napięcie segmentów jelita uprzednio wykazujących atonię i osłabioną siłę skurczu. W innym badaniu udowodniono z kolei działanie spazmolityczne etanolowego ekstraktu z ubiorka na mięśniówkę jelit, której skurcz wywoływano podaniem acetylocholiny. Składniki świeżego ekstraktu posiadają powinowactwo do receptorów muskarynowych w obrębie jelita cienkiego, co dodatkowo sprzyja jego zastosowaniu w stanach spastycznych związanych z IBS. Gorycze, występujące w zielu ubiorka, na drodze odruchu stymulują wydzielanie soku żołądkowego oraz żółci, jednak niektóre składniki ekstraktu prawdopodobnie mają zdolność hamowania sekrecji kwasu solnego stymulowanej histaminą. Dodatkowym atutem przetworów z ubiorka w leczeniu schorzeń przewodu pokarmowego może być także pewna aktywność przeciwbakteryjna wobec Helicobacter pylori, Gram-ujemnej pałeczki, uważanej za czynnik etiologiczny choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy.

Wykorzystane źródła i strony internetowe:

Jaki B. et al.: Evaluation of Glucoiberin Reference Material from Iberis amara by Spectroscopic Fingerprinting, Journal of Natural Products, 2002, 65, 517-522;
Reichling J., Saller R.: Iberis Amara L. (Bittere Schleifenblume) – Profil einer Heilpflanze, Forsch Komplementärmed Klass Naturheilkd 2002, 9, 21–33;
Schemann M. et al.: Region-specific effects of STW 5 (Iberogast) and its components in gastric fundus, corpus and antrum, Phytomedicine, 2006, 13, 90-99;

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Odpowiadasz:

avatar
Akceptuję regulamin dyskusji *
Komentujesz jako gość! Chcesz być informowany o nowych komentarzach w temacie? Zarejestruj się, lub jeśli już masz konto w grupie farmacja.net - .

Powiązane artykuły

Kiedy kota nie ma w domu… Kiedy kota nie ma w domu…

Posiadanie własnej apteki ma swoje plusy i minusy. Do tych ostatnich z pewnością należą nerwowe urlo...

Farmaceuto! Sumienie zostaw w domu… Farmaceuto! Sumienie zostaw w domu…

Co jakiś czas w mediach pisze i mówi się o aptekach i farmaceutach, którzy odsyłają z kwitkiem pacje...

Zostań donosicielem w Rawiczu Zostań donosicielem w Rawiczu

„Władza demoralizuje, a władza absolutna demoralizuje absolutnie.” Ten znany truizm znakomicie pa...