Udana praktyka zawodowa w 10 krokach

Udana praktyka zawodowa w 10 krokach

Po 5 latach trudnej nauki na studiach farmaceutycznych, przychodzi ten dzień, kiedy staniesz pierwszego dnia sam, za pierwszym stołem na stażu aptecznym i wykorzystasz całą swoją wiedzą, którą zdobyłeś wcześniej. Ekscytacja połączona ze strachem przed nieznanym, zakłopotanie oraz radość, że w końcu wiedza ze studiów do czegoś się przyda. Nie przeraża Cię to?

Program stażu obejmuje 960 godzin dydaktycznych, które muszą być zrealizowane do końca marca. (fot. Shutterstock)

Widmo pomyłki, niemiłych pacjentów, srogiego opiekuna, który wypunktuje Cię za każdy błąd. I to ciągłe metkowanie! Wszyscy mnie tym straszyli, że będę usychał z nudów na praktykach, rozkładając towar na półki i metkując od rana do nocy. Ciebie też? A jak to naprawdę wygląda? No cóż, początki są zawsze trudne, nie ma co ukrywać, ale można się do nich odpowiednio przygotować? Jak to zrobić, zapytasz? Postaram się dać Ci kilka rad, które powinny Ci ułatwić początki pracy w aptece.

Krok 1

Dobrze wybierz swoją aptekę stażową. Nie ma nic gorszego jak niemiły opiekun i koledzy w pracy. Praca w aptece to praca z ludźmi, zarówno z pacjentami jaki i z zespołem, którego niedługo staniesz się częścią. Pójdź kilka razy wcześniej do apteki, w której chcesz mieć staż i zobacz jak pracownicy obsługują pacjentów. To najlepsza obserwacja, którą możesz poczynić. W końcu niedługo masz pracować razem z nimi przez całe pół roku. Sprawdź czy są uprzejmi i profesjonalni. Z takich wizyt można wiele wywnioskować. Dobry zespół to baza, z której potem będziesz mógł czerpać najlepsze doświadczenie.

Krok 2

Nie wahaj się porozmawiać z kierownikiem apteki oraz swoim opiekunem. Ustal wszystkie szczegóły, przekaż swoje oczekiwania, wątpliwości, niepokoje. Kierownik i opiekun, czasami będzie to ta sama osoba, to doświadczeni przedstawiciele zawodu, powinni być dla Ciebie wzorem i odpowiadać na wszystkie pytania. Przed rozpoczęciem praktyki będzie na to dużo czasu. W trakcie pracy zauważysz, że tego czasu będziesz miał zdecydowanie mniej ze względu na swoje obowiązki, ale odpowiedzi na Twoje pytania i nowa wiedza będą kształtowały Cię jako farmaceutę.

Krok 3

Poznaj dobrze swoje prawa i obowiązki. Każda praktyka oparta jest na kilku dokumentach, które zawierają dokładne informacje na ten temat:

  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie praktyki zawodowej w aptece – najważniejszy z nich, centralny dokument zawierający, krótkie streszczenie na czym będzie polegała praktyka, prawa i obowiązki, zadania i umiejętności, które powinieneś nabyć w trakcie praktyk.
  • Zarządzenie Rektora uczelni macierzystej w sprawie organizacji 6-cio miesięcznych praktyk zawodowych realizowanych w aptece przez studentów Farmacji lub Regulamin Uczelni macierzystej praktyk zawodowych w aptece oraz Program ramowy sześciomiesięcznej praktyki – dwa lokalne dokumenty, które muszą być zgodne z obowiązującym prawem. Zawierają zwykle podobne informacje co Rozporządzenie Ministra Zdrowia, lecz czasami są uszczegółowione o lokalne wymogi.

Krok 4

Egzekwuj swój czas pracy. Praktyka trwa 6 miesięcy i jest odbywana w wymiarze 8 godzin dydaktycznych dziennie, czyli 6 godzin zegarowych. Nie musisz pracować w soboty, niedziele i święta. Niektóre uczelnie dopuszczają również dni wolne w dni rektorskie i przerwę semestralną – w końcu ciągle jesteś studentem. Dowiedz się czy takie bonusowe wolne dni Ci przysługują. Pewnymi przywilejami studenckimi są: urlop dziekański, prawo do świadczeń stypendialnych, legitymacja studenckiej, ubezpieczenie oraz ubieganie się o miejsce w domu studenckim. Do tego masz prawo do zwolnienia lekarskiego oraz uczestnictwa w konferencjach naukowo-szkoleniowych. Szczegóły opisują wspomniane wyżej dokumenty.

Program stażu obejmuje 960 godzin dydaktycznych, które muszą być zrealizowane do końca marca. Za Twoją zgodą lub na Twoją wyraźną prośbę dopuszczalne jest przedłużenie dobowego czasu wymiaru praktyki do 12 godzin dydaktycznych. Przedłużony dobowy wymiar czasu oznacza krótszy czas pracy w innych dniach lub będzie skutkował dniami wolnymi od praktyki w ustalonym z opiekunem dwumiesięcznym okresie rozliczeniowym.

Krok 5

Zadbaj o swój wygląd i wygodę. Autorytet farmaceuty budowany jest wielopoziomowo. Początkowo poza wiedzą bardzo ważne jest pierwsze wrażenie – czyli wygląd. Czysty, wyprasowany, wygodny i zapięty fartuch, do tego plakietka z imieniem i w oczach pacjentów na pewno zyskasz kilka punktów. Ubieraj się schludnie. Brzmi banalnie? Wiele osób o tym zapomina. Sam też będziesz się lepiej czuł w nowym środowisku wiedząc, że wyglądasz profesjonalnie. Do tego nie wolno zapominać o wygodnych butach. W aptece pokonuje się wiele kilometrów w przeciągu dnia pracy. Zapytaj kolegów o standardy obuwia w aptece i wybierz dla siebie najlepsze rozwiązanie.

Krok 6

Nie zapomnij o dzienniku stażowym. Jak go wypełniać? Nie ma uniwersalnej metody, gdyż w każdej aptece wygląda to inaczej. Ustalisz to dokładnie ze swoim opiekunem praktyk. Dodatkowy nadzór nad przebiegiem praktyki pełni wyznaczony przez uczelnię nauczyciel akademicki. Ma on możliwość składania w aptece wizyt (zwykle jedną lub dwie, czasami więcej), podczas których monitoruje warunki odbywania stażu i Twoją sumienność, oraz na pewno będzie chciał zajrzeć w dziennik. Bądź pewny, że jest on uzupełniony i prowadzony odpowiednio, tak że Ty i Twój opiekun nie będziecie musieli się wstydzić i niepotrzebnie denerwować.

Krok 7



Nie oburzaj się, że musisz metkować leki. To jeden z aptecznych obowiązków, który dotyczy każdego farmaceuty na pewnym etapie jego pracy zawodowej – i tego się nie zmieni. Oczywiście nie wszystkie apteki metkują towar. Duże sieci apteczne oraz wiele aptek prywatnych wyposażone są w centralne systemy i mogą mieć przypisaną cenę do kodu kreskowego towaru. Nie będzie on wtedy wymagał metkowania. Co jednak zrobić jak trzeba metkować? Nie ma tragedii. Metkowanie to czas, gdzie możesz na spokojnie zapoznać się z wyglądem leków i asortymentem aptecznym, co potem ułatwi Ci operowanie nimi. Zwracaj uwagę na nazwy handlowe i substancje lecznicze zawarte w produktach. Ważną informacją jest data ważności. Będziesz wiedział czy dany lek ma długą czy krótką datę ważności. Nie wolno Ci przegapić towarów przeterminowanych. Sprzedaż takiego towaru stanowi realne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Do tego obserwuj leki dokładnie.

Ocena jakościowa jest jednym z elementów stażu i wykonujesz ją w trakcie tzw. „metkowania”. Jeśli syrop wycieka z butelki, blistry z tabletkami są niepełne lub kapsułki rozsypane, a pudełko zgniecione zgłoś to niezwłocznie do swojego opiekuna lub kierownika apteki. Towar taki będzie podlegał procedurze reklamacyjnej lub zwrotowi. Nie martw się, to normalne przy tak dużym obrocie produktami. Podobnie złą sławą owiana jest retaksacja recept – czyli sprawdzenie czy to, co zostało zapisane na recepcie przez lekarza, zostało odpowiednio wydane przez farmaceutów i techników w aptece. Przy tej czynności nauczyć się można wszystkich niezbędnych elementów poprawnego wystawienia i sprawdzenia formalnego recepty, sposobów prawidłowego odczytywania recept (tak, niektóre pisane są językiem elfów) i wiele innych ważnych informacji (odpłatności, dawkowanie, okres ważności recepty itp.).

Krok 8

Po pierwsze jakość, po drugie jakość i po trzecie… receptura. Ważnym elementem stażu jest sporządzanie leków recepturowych (również w warunkach aseptycznych) oraz umiejętność oceny jakości ich postaci. Zadaniem opiekuna stażu jest przekazanie Ci wiedzy dotyczącej praktycznych aspektów wykonywania leków recepturowych oraz aptecznych. To jest wiedza, której nie zdobędziesz nigdzie indziej. Nie daj się zaprząc do całodniowego rozsypywania proszków, bo nic z tego nie wyniesiesz. Rób różne postacie leków, Twoja ciekawość, dociekliwość odbije się potem na doskonałej wiedzy praktyczniej z zakresu wykonywania leków recepturowych. Pamiętaj jednak, że w recepturze nie ma miejsca na bylejakość. Wszystko powinno być wykonywane lege artis, zgodnie w najwyższymi standardami. W końcu ostatecznym odbiorcą jest żywy człowiek, któremu ten lek ma przynieść spodziewane korzyści zdrowotne. Rób leki tak jakbyś miał ich sam używać.

Krok 9

Poznaj klucz do rozmieszczenia produktów w aptece. Każda tego typu placówka to zasadniczo duży magazyn na produkty lecznicze, inne preparaty i sprzęt, który znajduje się w obrocie aptecznym. Liczba preparatów jest tak wielka, że na samym początku, trudno się w tym wszystkim połapać. Zapytaj opiekuna lub kolegów z pracy jaki jest klucz do rozmieszczania produktów. Co znajduje się przy pierwszym stole, które preparaty są eksponowane na aptecznych półkach, a które w szufladach. Część preparatów będzie na zapleczu apteki, niewidocznym dla pacjentów lub w specjalnych magazynach (magazyn narkotyków i psychotropów, magazyn na środki higieniczne, czy substancje bardzo silnie działające). Do tego wydzielone są często półki czy regały na suplementy diety, wyroby medyczne, kosmetyki zarówno ze względu na prawo, które nakazuje oddzielne przechowywanie leków od innych produktów aptecznych, ale też i na wygodę i łatwość ich znajdowania. Więc następnym razem jak będziesz szukał suplementu diety, od razu będziesz wiedział, że na półce z lekami czy wyrobami medycznymi go nie znajdziesz. Jakiś klucz jest zawsze, trzeba go tylko poznać. Zaskoczy Cię jak szybko i sprawnie będzie się poruszał po aptece z upływem czasu.

Krok 10

Nie bój się mylić i błądzić. Jesteś na etapie nauki zawodu. Pamiętaj, że pomimo zdanej pracy magisterskiej, nie posiadasz jeszcze tytułu naukowego, dyplomu ukończenia studiów ani prawa wykonywania zawodu. Ten ostatni z wymienionych dokumentów, czyli brak tzw. PWZ sprawia, iż nie jesteś osobą uprawnioną do samodzielnego wydawania leków, realizowania recept i świadczenia innych usług farmaceutycznych. Twoja aktywność w aptece podczas stażu powinna mieć charakter pomocniczy i edukacyjny. Pracując za pierwszym stołem powinieneś mieć u swojego boku zawsze opiekuna praktyk. Zawsze też możesz zapytać o radę bardziej doświadczonych kolegów. Na tym etapie nie jesteś pozostawiony sam sobie. Samodzielność przychodzi z czasem. Etap stażu wykorzystaj, żeby zapoznać się z programem aptecznym, asortymentem i odświeżaj swoją wiedzę dotyczącą szeroko rozumianej farmacji, a w szczególności farmakologii, bo ona bardzo szybko z głowy uchodzi. Jeśli czegoś nie wiesz, pytaj i sam szukaj odpowiedzi. W aptece nie powinno być miejsca na ślepy traf i popełnianie błędów. W pracy zawodowej od Twojej decyzji zależeć będzie czyjeś zdrowie i życie. Na praktykach po to masz swojego opiekuna i zespół, żeby się od nich uczyć i rozwiewać swoje wszystkie wątpliwości.

Staż to Twój czas na naukę i dostajesz do tego wszelkie możliwe narzędzia i warunki. Nie traktuj go jak nieprzyjemnego obowiązku, a jako szansę, która dostajesz i tylko od Ciebie zależy czy ją dobrze wykorzystasz. Także głowa do góry i będzie dobrze!

_____________________________________________________
Zacytuj ten artykuł jako:

  • Krzysztof Słomiak, Udana praktyka zawodowa w 10 krokach, MGR.FARM, nr 3/2015 (3), str. 13-14

Projekt zakłada, że obcokrajowiec, który ma zamiar dłużej zostać w Polsce, powinien być zaszczepiony przeciwko chorobom zakaźnym i należy go o to zapytać (fot. Shutterstock)Czy cudzoziemcy przybywający do Polski...

W obawie przed epidemią odry Główny Inspektorat Sanitarny wraz z Ministerstwem Spraw...

Karolina Grodzka otrzymała tytuł Miss Osobowości 2018 (Fot. Miss Polonia)Studentka farmacji wybrana Miss...

W minioną sobotę odbył się finał konkursu Miss Polonia 2018. Udział w nim wzięły dwie studentki...

zięki powstaniu takiego rejestru diagnostyka oraz leczenie tego schorzenia będą lepiej powadzone a co za tym idzie - zmniejszy się zapadalność na choroby krążenia i tym samym liczba zgonów. (fot. Shutterstock)Specjalny rejestr dla osób z...

Ministerstwo Zdrowia proponuje utworzenie rejestru hipercholesterolemii rodzinnej. Projekt w tej...

 Skomplikowane testy konsumenci będą mogli wykonać wygodnie w domu. (fot. Shutterstock)Wielomarkerowe testy genetyczne już...

Lubelskie laboratorium Vitagenium uruchamia pilotażowy program nowego kanału dystrybucji testów...

Nowe przeciwwskazania dotyczą kobiet w ciąży oraz w wieku rozrodczym (fot. Shutterstock)Nowe ograniczenia dotyczące walproinianu

Pojawiły się nowe przeciwwskazania i dodatkowe ostrzeżenia na temat stosowania walproinianu u...