Magazyn mgr.farm

Hela w opałach

5 grudnia 2014 10:15

Co łączy ogromną ilość laboratoriów na całym świecie? Maile? Probówki? Wirówki? Być może, na pewno jednak jest coś jeszcze. To komórki HeLa. Nieśmiertelna hodowla, która miała swój początek już w roku 1951 objęła swoim zasięgiem niemal całą kulę ziemską i przez chwilę była nawet podejrzewana o bycie innym, odrębnym od nas gatunkiem.

A wszystko zaczęło się od pobrania komórek rakowych pochodzących z nowotworu złośliwego szyjki macicy 31-letniej Afroamerykanki Henrietty Lacks. Stało się to bez zgody pacjentki, w trakcie operacji, która niestety nie przedłużyła życia młodej chorej. Fragment guza trafił jednak do naukowców, którzy od kilkunastu już lat próbowali bezskutecznie wyhodować nieśmiertelną linię komórkową. Tym razem trafili jednak w biologiczną dziesiątkę. Komórki, nazwane wkrótce HeLa od imienia i nazwiska dawczyni, były kandydatem idealnym. Zapisanie nazwiska w historii to jednak jedyna rekompensata, na którą mogła liczyć rodzina Henrietty w ramach zadośćuczynienia. Sprawa i ewentualne roszczenia rozmyły się zresztą w mrokach historii- cała sytuacja miała miejsce przecież w czasach, kiedy zgoda pacjenta była tylko jedną z opcji, nie przymusem czy wymogiem.

Linia HeLa od momentu jej pozyskania była używana niemal wszędzie. Testowanie nowych leków w warunkach in vitro, ocena wpływu promieniowania, a nawet próby nad szczepionką przeciwko polio Jonasa Salka- to wszystko stało się udziałem i nowym zajęciem mnożących się, jak oszalałe komórek nowotworowych. Sprzedawane z laboratorium do laboratorium, hodowane, karmione i hołubione, komórki HeLa wyrastały na odkrycie wieku.

Kiedy linia była niemal u szczytu sławy (1966), na wielkim kongresie dotyczącym hodowli tkanek i organów, niezwiązany ze środowiskiem genetyk Stanley Gartler z zakłopotaniem podjął temat, jego zdaniem istotny. Nazwał go „niewielkim technicznym problemem”, już po chwili jednak okazałe się, że problem ma raczej zasięg katastrofy, również reputacyjnej. Odkrył on mianowicie, że 18 najczęściej stosowanych kultur komórkowych zawiera marker – enzym nazywany w skrócie G6PD-A – który występuje niemal wyłącznie u czarnych Amerykanów, i nawet wśród nich niezbyt często. Sytuację komplikował fakt, że część z tych kultur z pewnością pochodziła od rasy kaukaskiej. Skąd więc ten nietypowy marker?

Zanim zdiagnozowano u Henrietty raka szyjki macicy, podejrzewano u niej anemię sierpowato krwinkową, chorobę, która powstaje właśnie poprzez obecność tego defektu enzymatycznego. Krwawienia kobiety błędnie przypisywano anemii, mając na uwadze popularność tej choroby wśród osób czarnoskórych. I tak komórki nowotworowe po raz drugi zadrwiły już z lekarzy i badaczy. Okazało się bowiem, że ogromna ilość ludzkich komórek używanych w laboratoriach zanieczyszczona jest linią HeLa. Wniosek ten okazał się miażdżący dla naukowców, gdyż podważał wszelkie dotychczasowe badania: komórki nowotworowe są przecież o wiele odporniejsze na znane nam czynniki fizyczne i chemiczne, a badań przeprowadzonych na nich, nie można w żaden sposób przełożyć na komórki ludzkie.

Szok naukowców trwał na tyle długo, że mimo posiadania użytecznych narzędzi, nikt nie podejmował się przez długi czas wyizolowania genomu HeLi. W międzyczasie dwóch badaczy posunęło się nawet do nazwania linii komórkowej nowym gatunkiem, który ma z ludzkim niewiele wspólnego i nadali mu nazwę Helacyton gartleri (na cześć Gartlera). Zanim jednak przypisali nowy gatunek do określonego miejsca w naszym drzewie ewolucyjnym, genom HeLi został dokładnie opisany i udostępniony. Był ciekawy i nietypowy, ale trudno podejrzewać go o bycie Obcym.

Tymczasem po oficjalnym odszyfrowaniu genomu (2013) i podaniu go do wiadomości publicznej, odezwali się potomkowie Henrietty domagając się zadośćuczynienia lub ukrycia genomu, który jest ujawnieniem danych o ich rodzinie. Czy linia komórek nowotworowych i jej geny to krewni potomków Henriety? Czy na podstawie tych danych można wysnuć indywidualne cechy genotypu rodziny Lacksów ( a przecież ujawnianie informacji genetycznej o innych osobach jest nielegalne)? Okazało się, że tak, a mająca przysłużyć się nauce sekwencja genomu HeLi została utajniona.

Może się jednak wydawać, że HeLa nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa i chętnie zaskoczy nas w przyszłości nowym skandalem.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Spisek w aptece Spisek w aptece

Farmaceuta Ignacy Łukasiewicz zasłynął jako wynalazca lampy naftowej i pionier przemysłu naftowego. ...

Samobójstwo pod narkozą Samobójstwo pod narkozą

Przyjmuje się, że era „bezbolesnych operacji” rozpoczęła się 16 października 1846 roku w Massachuset...

Matka farmaceutka i niegrzeczne mamuśki Matka farmaceutka i niegrzeczne mamuśki

Mówi się, że narodziny dziecka przewracają życie do góry nogami, obracają je o 180 stopni, albo jak ...

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz