Krakowskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa

22 czerwca 2018 10:53

„Krakowskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa w okresie czwartego planu pięcioletniego (1971-1975)” to ciekawa i rzetelna publikacja na temat branży farmaceutycznej. Wielką zasługą autorki (zwłaszcza z punktu widzenia młodszych roczników farmaceutów) jest przedstawienie historii przemysłu farmaceutycznego w okresie PRL na tle ówczesnych realiów politycznych i gospodarczych.

Polfie udało się wprowadzić na rynek kilka preparatów wielowitaminowych, jak Multiwitamin, Vitaral, Falvit, Vibovit, Visolvit; preparaty z synestetyczną witaminą C, preparaty z witaminami B1, B6.

Wszystkim pasjonatom historii polskiego przemysłu farmaceutycznego polecam interesującą publikację autorstwa Aleksandry Arkusz, pt. „Krakowskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa w okresie czwartego planu pięcioletniego (1971-1975)”, Wydawnictwo Historia Iagellonica, Kraków 2016.

Z zainteresowaniem przeczytałam rozdział, dotyczący historii krakowskiej fabryki w latach 1930-1970. Krakowskie zakłady „Polfa” wywodzą się od filii szwajcarskiej firmy farmaceutycznej „Dr. A. Wander, A.G. Bern”, specjalizującej się w produkcji odżywek na bazie ekstraktu słodowego. „Fabryka Chemiczno-Farmaceutyczna Dr. A. Wender SA w Krakowie” uruchomiła produkcję w 1931 roku. Dziewięćdziesiąt procent produkcji stanowiły odżywki na bazie ekstraktu słodowego, stosowane w leczeniu niedoborów żywieniowych u dzieci i osób przewlekle chorych – Ovomaltyna, Hordomalt, Jemalt (popularny środek na bazie ekstraktu słodowego oraz tranu, stosowany w celu zwiększenia odporności u dzieci), Nutromalt.

Wśród produktów firmy były także produkty spożywcze (proszki do pieczenia, chleb „zdrowotny”, bułeczki „Krakuski”, olejki, galaretki, budynie, cukierki, marmolady, soki), artykuły stosowane w branży cukierniczej i piekarniczej, artykuły pomocnicze dla przemysłu garbarskiego, włókienniczego, kosmetycznego i papierniczego. Asortyment uzupełniały preparaty farmaceutyczne, m.in. Alucol (koloidalny wodorotlenek glinu), przeczyszczająca Altra, Radipon, żółciotwórczy Solaren, Alusal (preparat zobojętniający sok żołądkowy), Sulfamid, Pansecal, Albumina, Anacot, Arheina oraz Etopiryna. Technologię wytwarzania Altry, Solarenu i Radiponu opracował prof. Marek Gatty-Kostyal z UJ, w pozostałych przypadkach technologia była oparta na zagranicznych licencjach. Jedynym lekiem produkowanym na postawie własnych opracowań był Unibaryt, stosowany w rentgenodiagnostyce przewodu pokarmowego.

W okresie II wojny fabryka została przejęta przez okupantów i wpisana do rejestru firm III Rzeszy. Jednak przedsiębiorstwo nie miało narzuconego zarządcy, personel stanowiła w dużej mierze przedwojenna załoga, a schronienie w fabryce znaleźli profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego. Załoga fabryki udzielała pomocy Polakom, np. przygotowując paczki żywnościowe i ubrania dla walczących w Powstaniu Warszawskim. Przez cały okres okupacji w fabryce działało tajne laboratorium badawcze, w którym prowadzono badania m.in. nad sulfonamidami.

Od 15 lutego 1945 roku firma przeszła pod zarząd państwowy i właśnie okresowi czasu po nacjonalizacji fabryki i przekształceniu w KZF „Polfa”, zgrupowanemu w Zjednoczeniu Przemysłu Farmaceutycznego „Polfa”, poświęcona jest przede wszystkim publikacja. We wstępie autorka zwraca uwagę, że problematyka jednej z największej od kilkudziesięciu lat firmy farmaceutycznej w Polsce pozostaje na marginesie zainteresowań badawczych. A przecież, jak możemy przeczytać w kolejnych rozdziałach publikacji, w ciągu kilkunastu lat po II wojnie krakowska „Polfa” stała się jednym z wiodących w kraju producentów i eksporterów oraz liderów w uruchamianiu produkcji nowych, oryginalnych farmaceutyków.

„Polfa” specjalizowała się w wytwarzaniu leków witaminowych (Polfie udało się wprowadzić na rynek kilka preparatów wielowitaminowych, jak Multiwitamin, Vitaral, Falvit, Vibovit, Visolvit; preparaty z synestetyczną witaminą C, preparaty z witaminami B1, B6), antybiotyków (głównie na podstawie odtworzonych technologii, były to m.in. Syntarpen, Ampicilin, Oxytetracyclina, Doxycyclina, Rondomycyna), leków przeciwgruźliczych (m.in. PAS, Izoniazyd oraz produkowany na podstawie własnych opracowań – Ethambutol), przeciwhistaminowych (np. Benadryl, Aviomarin), stosowanych w chorobach układu krążenia (m.in. powstałe na podstawie własnych opracowań rozszerzający naczynia wieńcowe Bicordin i przeciwarytmiczny Graviten), preparatów działających na układ nerwowy (m.in. Nootropil na licencji belgijskiej firmy „U.C.B.”, Seniquan na licencji firmy „Pfizer”). Do preparatów opartych na krajowych syntezach, produkowanych w krakowskich zakładach, należały m.in. przeciwgrzybiczy Polifungin, tabletki dopochwowe Chlorchinaldin, cytostatyk Hydroxycarbamid.

Istotna część publikacji dotyczy rozwoju branży chemiczno-farmaceutycznej do 1971 roku oraz organizacji zarządzania przemysłem farmaceutycznym w Polsce w latach 1945-1975. Mnie zaciekawiło zestawienie wszystkich jednostek Zjednoczenia Przemysłu Farmaceutycznego „Polfa” wraz z podaniem ich dawnych nazw oraz badania, jakie prowadziło ZPF „Polfa”, dzięki którym była możliwa produkcja nowych oryginalnych polskich leków, takich jak np. żółciopędny Raphalamid, hipotensyjny Binazin, antybiotyk Davercin, psychotrop Ipronal, lek przeciwnowotworowy Ledacrin…

„Krakowskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa w okresie czwartego planu pięcioletniego (1971-1975)” to ciekawa i rzetelna publikacja na temat branży farmaceutycznej. Wielką zasługą autorki (zwłaszcza z punktu widzenia młodszych roczników farmaceutów) jest przedstawienie historii przemysłu farmaceutycznego w okresie PRL na tle ówczesnych realiów politycznych i gospodarczych.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Odpowiadasz:

avatar
Akceptuję regulamin dyskusji *
Komentujesz jako gość! Chcesz być informowany o nowych komentarzach w temacie? Zarejestruj się, lub jeśli już masz konto w grupie farmacja.net - .

Powiązane artykuły

Dwie opcje aptekarstwa w Polsce – część 1 Dwie opcje aptekarstwa w Polsce – część 1

20 października 2016 r. w Polsce zakończył się komunizm, tfu, zakończyła się cisza legislacyjna w sp...

Motyw apteki w malarstwie Motyw apteki w malarstwie

W ramach dyskusji nad pozycją farmaceutów w społeczeństwie pisałam już o wątkach aptekarskich w poez...

Jestem sklepikarzem! Jestem sklepikarzem!

Dosyć często zaglądam na różnego rodzaju portale farmaceutyczne, przeglądam artykuły, dyskusje, wywi...