Magazyn mgr.farm

Krew. Łączy i dzieli.

5 stycznia 2018 12:10

Czy krew to tylko płyn ustrojowy, czy zdecydowanie coś więcej – wyrazisty symbol, wyznacznik temperamentu, charakteru, tożsamości; a może temat tabu, źródło przesądów? Na wystawie „Krew. Łączy i dzieli” w Muzeum POLIN na krew patrzymy z kilku różnych perspektyw: religijnej, historycznej, medycznej, politycznej, kulturowej.

„Krew. Łączy i dzieli”. Wystawa czasowa do 29.01.2018. Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN ul. Anielewicza 6, 00-157 Warszawa. (fot. Anna Załucka)

Co można zobaczyć na wystawie? W części dotyczącej medycznych aspektów krwi można poznać współczesne podejście judaizmu do technik medycznych z udziałem krwi. Można poczytać o pracach antropologów, które wykorzystano do teorii rasowych i eugenicznych oraz o tym, jak na początku XX wieku naukowcy stawiali sobie pytanie, czy Żydzi różnią się grupą krwi od innych mniejszości etnicznych. Można zapoznać się z biografią i dorobkiem naukowym prof. Ludwika Hirszfelda (to m.in. jemu zawdzięczamy dzisiejszą wiedzę na temat grup krwi, ponieważ odkrył prawa dziedziczenia grupy krwi, wprowadził oznaczenie grup krwi jako 0, A, B i AB; oznaczył czynnik Rh i odkrył przyczynę konfliktu serologicznego).

We wspomnieniach z okresu oblężenia Warszawy w 1939 roku Hirszfeld pisze o nieustannej pracy nad udoskonaleniem technik transfuzji krwi. Ludwik i Hanna Hirszfeldowie od 1941 roku zamieszkiwali w warszawskim getcie, gdzie Hirszfeld zajmował się badaniami nad tyfusem plamistym i prowadził wykłady. W 1942 roku mówił podczas wykładu „Nawiązuję do moich badań nad grupami krwi, które dowiodły, że struktura serologiczna Żydów upodabnia się do struktury krwi narodów, wśród których żyli. […] cała bajka o rasie żydowskiej jest mitem stworzonym po to, by uzasadnić morderstwa”. Hirszfeldowie uciekli z getta i ukrywali się po aryjskiej stronie. W 1945 roku Ludwik Hirszfeld współtworzył Wydział Lekarski Uniwersytetu i Politechniki Wrocławskiej, w 1952 roku założył we Wrocławiu Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN. W tej części wystawy wspomniana jest także postać Karla Landsteinera, urodzonego w austriacko-żydowskiej rodzinie, który w 1900 roku zidentyfikował główne grupy krwi. Jego dzieło umożliwiło bezpieczne przetaczanie krwi po latach nieudanych, często tragicznych w skutkach prób.

Tak więc wielkie odkrycia medycyny sprawiły, że jeszcze przed II wojną światową można było bezpiecznie przetaczać ludzką krew. Z medycznego punktu widzenia można więc było ratować ludzkie życie. Ale pozostawały problemy mentalne. Krew nie była traktowana wyłącznie jako płyn fizjologiczny. Zgodnie z teorią humoralną uważano ją za wyznacznik temperamentu czy charakteru. Zanim odkryto podstawy dziedziczenia, istnienie i rolę genów, rolę przekazywania cech dziedzicznych przypisywano krwi. Metafora krwi jako nośnika tożsamości powracała nawet pomimo rozwoju genetyki i upowszechnieniu wiedzy na temat dziedziczenia. Potwierdzają to plakaty i broszury, jak plakat „Czyja krew go uratuje” (1944, Jewish Museum London).

Wydawać by się mogło, że czasie drugiej wojny światowej olbrzymie zapotrzebowanie na krew zmarginalizowało rasowe lub etniczne uprzedzenia co do pochodzenia przetaczanej krwi, ale widać istniała potrzeba drukowania propagandowych ulotek zachęcających krwiodawców do oddawania krwi bez względu na przynależność religijną. W tym samym czasie amerykański Czerwony Krzyż dzielił krwiodawców pod względem rasy/koloru skóry, oddzielając krew „murzyńską” od „białej”…

W części medycznej można zobaczyć ciekawe eksponaty ze zbiorów polskich i zagranicznych, takie jak strzykawki i igły wielokrotnego użytku wraz ze sterylizatorem, zestaw do liczenia czerwonych krwinek Thoma, zestaw do badania krwi „Oka”, publikację Ludwika Hirszfelda „Grupy krwi” i Jerzego Rutkowskiego „Transfuzja krwi” (wydanie z 1934 roku), instrumenty felczerskie.

W częściach dotyczących kulturowego, religijnego i społecznego postrzegania znaczenia krwi można prześledzić rolę krwi w judaizmie, rolę jaką odgrywała krew w relacjach Żydów z chrześcijanami, dowiedzieć się, jak powstały przesądy, które funkcjonują do dziś. Warto zwrócić uwagę na prezentowane cenne starodruki i reprodukcje (m.in. „Mojżesz, Izraelici i krew przymierza”, w: Laud Mahzor, południowe Niemcy, ok. 1290), grafikę Marca Chagalla „Kain i Abel” (1960), narzędzia używane podczas rytualnych ubojów i obrzędów, a także przykłady sztuki współczesnej, takie jak rzeźba „Blood cinema” słynnego Anisha Kapoora czy praca Elizy Proszczuk (sukienka haftowaną czerwona nicią), w której artystka dotyka tematów związanych z tabu otaczającym krew.

„Krew. Łączy i dzieli” to ciekawa, interdyscyplinarna wystawa, która zgrabnie łączy zagadnienia kulturalne z medycznymi. Zachęcam do obejrzenia i przemyślenia.

„Krew. Łączy i dzieli”. Wystawa czasowa do 29.01.2018. Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN ul. Anielewicza 6, 00-157 Warszawa. Godziny otwarcia: poniedziałek, czwartek, piątek: 10-18, środa, sobota, niedziela: 10-20. Nieczynne we wtorek, w czwartek wstęp bezpłatny.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

XXXVI dni farmacji szpitalnej XXXVI dni farmacji szpitalnej

W dniach 21-23.05.2018r. miałem przyjemność uczestniczyć w organizowanych przez Polskie Towarzystwo ...

Farmaceuci apelują o legalizację medycznej marihuany Farmaceuci apelują o legalizację medycznej marihuany

Farmaceuci wystosowali do premier Ewy Kopacz petycję w sprawie wprowadzenia w polskim ustawodawstwie...

Jak niewidomi widzą leki? Jak niewidomi widzą leki?

Obecnie każdego dnia aptekarze trzymają w dłoni opakowania oznakowane również alfabetem Braille'a. C...

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz