Magazyn mgr.farm

Między literaturą a medycyną

23 czerwca 2017 10:30

„Między literaturą i medycyną” to obowiązkowa pozycja dla każdego, kto śledzi wątki medyczne w sztuce. Dzięki tej książce dowiadujemy się, w jaki sposób i po co problemy medyczne były prezentowane w literaturze, gdyż często były to przedstawienia alegoryczne i można je odczytać na wiele sposobów.

Książka jest starannie i elegancko wydana, ilustrowana zdjęciami dzieł malarskich, z obrazem Piero di Cosimo na okładce.

Dzięki współpracy trzech lubelskich instytucji naukowych: Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie, Uniwersytetu Medycznego i Lubelskiego Towarzystwa Naukowego w latach 2003-2012 odbywały się spotkania przedstawicieli świata naukowego i literaturoznawców, które zaowocowały serią esejów na temat związku medycyny i literatury. Eseje, zebrane w książce pt. „Między literaturą a medycyną” (Marian Stępień, Studio EMKA, 2015), podejmują analizę przypadków medycznych w utworach literackich. Kolejne szkice przedstawiają m.in. literacki obraz choroby psychicznej, postać chirurga z powieści Michała Choromańskiego „Zazdrość i medycyna”, przypadek chorego na kiłę Adriana Leverkühna, którego pierwowzorem był Fryderyk Nietzsche, szpitalne opowiadanie „Sala nr 6” napisane przez lekarza Antoniego Czechowa, historię genialnego chirurga Fausta z opowiadania Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, zarazę i jej funkcje literackie, różne postawy i zachowania ludzi w ekstremalnych sytuacjach, blaski i cienie starości w wierszach Czesława Miłosza i Jarosława Iwaszkiewicza.

Trudno byłoby omówić wszystkie rozdziały, skupię się na kilku wybranych. W eseju „Skalpel i eros”, dotyczącym „Zazdrości i medycyny” Michała Choromańskiego narrator analizuje postać chirurga Tamtena i przytacza opinie krytyków, które ukazały się po publikacji książki: przedstawiciele środowiska lekarskiego zachwycali się opisem operacji, jego dokładnością. Choromański znał dobrze realia szpitalnego życia, wiele czasu spędzał jako pacjent w szpitalach i sanatoriach (chorował na gruźlicę), pracował też w szpitalu jako sanitariusz i pomocnik intendenta. „Zazdrość i medycynę” można interpretowano jako wielką pochwałę sztuki lekarskiej, przede wszystkim chirurgii, którą autor przeciwstawił błahości miłosnych zauroczeń.

Z innego eseju dowiadujemy się, dzięki jakim zabiegom Tomasz Mann w powieści „Doktor Faustus” pod postacią Adriana Leverkühna przedstawił losy Fryderyka Nietzschego. Mann przyznawał, że utwór zawiera aluzje do choroby, na która cierpiał Nietzsche – kiły. Pisarz, opierając się na biografii filozofa, wprowadził do „Faustusa” opis objawów choroby (pierwsze objawy miejscowe po pięciu tygodniach, potem zawroty głowy, migrena, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, osłabienie, uczulenie na światło, depresja), zastosowanego leczenia (doustnie roztwór „kamienia piekielnego”, czyli azotanu srebra, chinina, sól karlsbadzka) i diety (ograniczenia ilościowe, zakaz spożywania zup, jarzyn, potraw mącznych, rekomendowane białe mięso). Podczas pracy nad książka Mann konsultował się z lekarzami w temacie objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego u chorych z syfilisem.

W rozdziale „Dżuma. Zaraza i jej funkcje literackie” przywoływane są dzieła literackie, opisujące – dosłownie lub alegorycznie – epidemie oraz ludzkie postawy w obliczu masowych zachorowań. Mamy tu m.in. analizę „Dziennika roku zarazy” Daniela Defoe, powstałego w niedługim czasie po epidemii, która dotknęła Londyn (do napisania „Dziennika” autor długo się przygotowywał, rozmawiał ze świadkami, przeczesywał archiwa, czytał wspomnienia i pamiętniki), alegoryczną „Dżumę” Albert Camusa (opisaną zarazę można interpretować dosłownie – jako epidemię lub przenośnie – jako hitlerowską okupację), niejednoznaczną w interpretacji powieść „Msza za miasto Arras” Andrzeja Szczypiorskiego (pisarz odwołał się do wydarzeń w Arras w XV wieku – klęski zarazy i głodu oraz prześladowania Żydów, zaraza pełni tu funkcję metafory określonej sytuacji społeczno-politycznej, w domyśle – Marca 1968 roku), „opowiadanie z kluczem” Herlinga-Grudzińskiego pt. „Dżuma w Neapolu. Relacja o stanie wyjątkowym” (przywódca neapolitańskiego ludu przypominał autorowi Lecha Wałęsę, a ruch, którego został przywódcą – „Solidarność”), wreszcie romantyczną „Miłość w czasach zarazy” Gabriela Garcii Marqueza, w której żółta flaga, symbol cholery, gwarantuje spokój kochankom.
Książkę zamykają eseje o wierszach Iwaszkiewicza i Miłosza, dotyczących starości, odchodzenia, przemijania, śmierci. Tak się składa, że wymieniony w nich tomik „Druga przestrzeń” Czesława Miłosza czytałam w drodze na egzamin wstępny na studia. Nie spodziewałam się wtedy, że po latach wrócę do tematu poezji Miłosza w farmaceutycznym czasopiśmie!

Podsumowując, eseje „Między literaturą i medycyną” to obowiązkowa pozycja dla każdego, kto śledzi wątki medyczne w sztuce. Dzięki tej książce dowiadujemy się, w jaki sposób i po co problemy medyczne były prezentowane w literaturze, gdyż często były to przedstawienia alegoryczne i można je odczytać na wiele sposobów. Poza wszystkim – książka jest starannie i elegancko wydana, ilustrowana zdjęciami dzieł malarskich, z obrazem Piero di Cosimo na okładce. Tym, którym bliskie jest zdanie Antoniego Czechowa, piszącego o sobie „Medycyna to moja ślubna żona, a literatura kochanka”, polecam lekturę „Między literaturą a medycyną”.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Kilka słów o aromaterapii Kilka słów o aromaterapii

Inhalacje z parą wodną to nadal jedna z najbardziej popularnych metod na katar i przeziębienie. Do m...

Farmaceuta w Irlandii: po godzinach Farmaceuta w Irlandii: po godzinach

Z racji okresu wakacyjnego, w dzisiejszym wpisie przedstawię siedem powodów pozazawodowych, dla któr...

Naukowe spojrzenie na kaca Naukowe spojrzenie na kaca

Dotychczas nie ustalono jego medycznej definicji, choć według statystyk kac to bardzo częsta wśród p...

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz