Salvia officinalis – remedium na upał?

24 lipca 2015 08:29

Jej nazwa rodzajowa wywodzi się od słowa salvus (łac. ocalony, żywy), zaś przymiotnik gatunkowy nawiązuje do tradycyjnego zastosowania w lecznictwie (officina była klasztornym pomieszczeniem, gdzie suszono i przechowywano zioła). Substancją farmakopealną są liście szałwii lekarskiej (bez określenia podgatunku), które zbiera się ręcznie przed lub po kwitnieniu rośliny i suszy w temperaturze nieprzekraczającej 35˚C.

szalwia.png

S. officinalis należy do substancji olejkowych, a zawartość frakcji lotnej wynosi przeciętnie od 1 do 2,5 %. Wśród składników eterycznych dominuje tujon (którego może być nawet 50 %), cyneol i kamfora, w mniejszej ilości występują: alfa-pinen, borneol i jego octan oraz linalol. Wśród związków aktywnych znajdziemy również gorzkie laktony diterpenowe: głównie karnozol i kwas karnozolowy oraz triterpeny – kwas oleanolowy i ursolowy. Kolejną grupą metabolitów wtórnych szałwii są garbniki skondensowane i hydrolizujące oraz, występujące w niewielkiej ilości, flawonoidy.

Obecność wymienionych związków aktywnych przekłada się na profil działania farmakologicznego S. officinalis. Właściwości antybakteryjne zawdzięcza ona głównie olejkom eterycznym oraz karnozolowi, zaś działanie ściągające – garbnikom. Dodatkowo substancja wykazuje działanie przeciwzapalne, wiatropędne, lekko rozkurczające oraz tonizujące na przewód pokarmowy, a także antyoksydacyjne. Napary z szałwii lekarskiej jako remedium antihydroticum, pomagają w walce z nadmierną potliwością, oraz poceniem szczególnie uciążliwym w sezonie letnim. Ponadto, badania wskazują, iż przetwory z szałwii mogą działać stymulująco bądź tonizująco na układ nerwowy. Testy na grupie zdrowych ochotników wykazały jej korzystne działanie na funkcje kognitywne oraz nastrój, zaś u pacjentów, cierpiących na chorobę Alzheimera w stopniu łagodnym do umiarkowanego, zaobserwowano polepszenie funkcji poznawczych.

Liść szałwii w postaci przetworów galenowych nadaje się zarówno do stosowania wewnętrznego, jak i zewnętrznego. Napar często bywa zalecany do płukania jamy ustnej w schorzeniach przyzębia bądź śluzówki jamy ustnej oraz w stanach zapalnych gardła. Nalewka i krople szałwiowe przynoszą ulgę w problemach trawiennych, nieżycie żołądka, a także w łagodnych stanach spastycznych przewodu pokarmowego. Zastosowany zewnętrznie napar zaleca się w łojotoku, trądziku i przy nadmiernym poceniu skóry głowy. Mocny napar z szałwii (sporządzony z kilku saszetek na litr wody) chętnie stosowany jest jako domowy kosmetyk, ponieważ skutecznie przyciemnia kolor włosów, jednocześnie pielęgnując skórę głowy.

Naparów szałwiowych oraz innych preparatów z szałwią, ze względu na obecność toksycznego tujonu, powinny unikać kobiety w ciąży oraz karmiące. Tujon działa przeciwpasożytniczo, antybakteryjnie i przeciwgrzybiczo, jednak może hamować laktację oraz wywoływać pobudzenie psychoruchowe i halucynacje. Ze względu na jego działanie drgawkotwórcze, związane z antagonistycznym wpływem na receptory GABA typu A, szałwii nie powinni również przyjmować chorzy cierpiący na padaczkę. Tujon działa także jako antagonista receptorów 5-HT 3. Istnieje umiarkowane ryzyko obniżenia skuteczności leków przeciwpadaczkowych takich jak fenobarbital, kwas walproinowy czy karbamazepina, podczas jednoczesnego przyjmowania preparatów z szałwią.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Odpowiadasz:

avatar
Akceptuję regulamin dyskusji *
Komentujesz jako gość! Chcesz być informowany o nowych komentarzach w temacie? Zarejestruj się, lub jeśli już masz konto w grupie farmacja.net - .

Powiązane artykuły

Wstyd mi za NRA Wstyd mi za NRA

Co z tego, że Naczelna Rada Aptekarska publikuje szeroko zakrojoną laudację w kierunku farmaceutów s...

Apteki czeka kolorystyczna rewolucja? Apteki czeka kolorystyczna rewolucja?

Pomyłki w wydawaniu w aptekach leków oraz ich stosowaniu przez pacjentów, wynikające z podobieństwa ...

Pro farmaciae bono Pro farmaciae bono

O nowej jakości i zmianach w stylu pracy Naczelnej Rady Aptekarskiej, jako pierwsi – kilka godzin po...