Magazyn mgr.farm

Spisek w aptece

26 stycznia 2018 10:59

Farmaceuta Ignacy Łukasiewicz zasłynął jako wynalazca lampy naftowej i pionier przemysłu naftowego. Mniej znana jest inna strona jego biografii – Łukasiewicz należał do sprzysiężenia, które miało na celu obalenie władzy austriackiej w Galicji. Książka „Spisek w aptece” Jerzego Orlewskiego opowiada historię niezwykłego aptekarza – konspiratora i rewolucjonisty.

Zjawiskiem charakterystycznym dla tamtego okresu czasu był czynny udział w spisku pracowników aptekarskich...

Łukasiewicz po skończeniu gimnazjum w Rzeszowie w 1836 roku zaczął pracę jako subiekt w aptece Antoniego Swobody w Łańcucie. Tam, poprzez znajomość z Aleksandrem Tarłowskim, nawiązał kontakt z organizacją patriotyczną Stowarzyszenie Ludu Polskiego, z którego następnie wyłoniła się Konfederacja Powszechna Narodu Polskiego. Tarłowski, chemik i pracownik fabryki, produkującej płyn spirytusowy do oświetleń, został w 1840 roku oskarżony o zdradę stanu. Właśnie z tego okresu pochodzi pierwsza wzmianka w kartotekach policyjnych o Łukasiewiczu, któremu jednak nie udowodniono udziału w spisku.

„Politycznie podejrzany” subiekt aptekarski po czterech latach praktyki zdał w 1840 roku egzamin tyrocynialny i został pomocnikiem aptekarskim. W 1841 roku wrócił do Rzeszowa i podjął pracę w aptece obwodowej Edwarda Hübla. Nie ustawał w działalności konspiracyjnej – nawiązał kontakt z działaczem niepodległościowym, Edwardem Dembowskim i został zaprzysiężony jako samodzielny agent rewolucyjny w Rzeszowie. Był współorganizatorem spisku, który do historii przeszedł jako nieudane powstanie w 1846 roku.

Zjawiskiem charakterystycznym dla tamtego okresu czasu był czynny udział w spisku pracowników aptekarskich. Nie bez znaczenia przy zajmowaniu ważnej funkcji w konspiracji była rola, jaką pełniła apteka w życiu każdego miasteczka – jako cel powszechnych wizyt nadawała się jako „przykrywka” do działalności konspiracyjnej.

W Rzeszowie punktem spotkań rewolucjonistów i centralnym ośrodkiem rzeszowskiej konspiracji stała się apteka Hübla. Dobrze zaopatrzona w leki apteka Hübla stanowiła bezpieczne, niebudzące podejrzeń miejsce. Miała obszerną izbę dyspensacyjną, pracownię i magazyn materiałowy (Łukasiewicz urządził skrytkę na książki rewolucyjne i patriotyczne w stole recepturowym). Aptekarz podówczas trudnił się nierzadko procederem pędzenia wódki – o zwyczaju utrzymywania wyszynku wódki w galicyjskich aptekach możemy dowiedzieć się z testamentów tamtejszych aptekarzy. Apteka Hübla nie była wyjątkiem. Zaglądano do niej dyskretnie, aby w pomieszczeniu obok izby dyspensacyjnej wypić sznapsa. Warunki do działalności konspiracyjnej, którą bardzo aktywnie prowadził Ignacy Łukasiewicz, były więc sprzyjające. Jako agent rewolucyjny miał wyznaczony rejon działania, zbierał dane o rozkładzie wojsk austriackich i ich liczebności, miał opracować plan zbrojnego napadu miejscowych powstańców na placówkę wojskową nieprzyjaciela.

Ale 19 lutego, w planowany dzień wybuchu powstania w Rzeszowie, Łukasiewicza i jego współpracowników aresztowano i oskarżono o zdradę stanu. Podczas rewizji u Łukasiewicza znaleziono odpis „Psalmu miłości” Zygmunta Krasińskiego, a potem, w schowku w aptece, siedem innych książek o charakterze rewolucyjnym i patriotycznym.

Pierwsze przesłuchanie Łukasiewicza, trwające do godzin wieczornych, odbyło się w czerwcu 1846 roku. Łukasiewicz słusznie wywnioskował, że władze nie mają przeciwko niemu żadnych konkretnych dowodów i wszystkiemu zaprzeczał. Świadkowie mówili o licznych odwiedzających Łukasiewicza w aptece, ale ponieważ rozmowy toczyły się po niemiecku, nikt ze służby aptecznej nie był w stanie podać ich treści. Łukasiewicza osadzono we lwowskich więzieniu u karmelitów. Podczas przesłuchań bronił się konsekwentnie. Śledztwo umorzono z braku istotnych dowodów. W grudniu 1847 roku Łukasiewicza wypuszczono z więzienia, był jednak pod stałą obserwacją, miał zakaz opuszczania Lwowa i obowiązek meldowania się na policji.

Dopiero w sierpniu 1848 roku dostał pracę w renomowanej aptece Piotra Mikolascha we Lwowie. Władze niechętnie udzieliły Łukasiewiczowi pozwolenia na studia farmaceutyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po uzyskaniu magisterium w 1852 roku na uniwersytecie wiedeńskim Łukasiewicz wrócił do apteki Mikolascha.

Jesienią 1852 Łukasiewicz i Jan Zeh podczas analizy ropy naftowej otrzymali oczyszczoną ropę naftową, którą zidentyfikowali ze specyfikiem farmaceutycznym Oleum Petrae album. Jednak zainteresowanie odkryciem ze strony aptek było niewielkie… Łukasiewicz postanowił wykorzystać ropę do oświetlenia (być może zainteresowanie tematem oświetlenia powstało już w Łańcucie, podczas przyjaźni z Tarłowskim?). Dzięki destylacji frakcjonowanej w 1852 roku Łukasiewicz i Zeh otrzymali naftę. Łukasiewicz skonstruował odpowiednią lampę, gdyż dotychczasowe eksplodowały przy użyciu w nich nafty. Pierwsza lampa naftowa zapłonęła w marcu 1853 w aptece Mikolascha, a 31 lipca 1853 roku oświetlono lampami lwowski szpital i przy ich świetle wykonano operację chirurgiczną.

Bibliografia:


  • Jerzy Orlewski „Spisek w aptece”
  • http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/jan-jozef-ignacy-lukasiewicz

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Stulecie trucicieli Stulecie trucicieli

Linda Stratmann to brytyjska pisarka, specjalizująca się w biografiach i kryminałach, opartych na fa...

Michał Byliniak: artykuł w Gazecie Wyborczej jest tendencyjny Michał Byliniak: artykuł w Gazecie Wyborczej jest tendencyjny

Prezes Okręgowej Izby Aptekarskiej w Warszawie, Michał Byliniak odniósł się do artykułu „W poszukiwa...

Równouprawienie w antykoncepcji Równouprawienie w antykoncepcji

Kilka tygodni temu opublikowano wyniki chyba najbardziej intrygującego badania w kontekście męskiej ...

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz