Kompleksowa wiedza o szczepieniach przeciw grypie – dla Farmaceutów

Poznaj aktualne wytyczne, dobre praktyki i narzędzia, które wspierają Cię w profesjonalnym wykonywaniu szczepień w aptece.
Twoje kompetencje. Nasze wsparcie. Wspólny cel: ochrona pacjentów

Twoja rola ma znaczenie – my pomożemy Ci ją rozwijać.

Dlaczego warto?

Aktualna wiedza zgodna z wytycznymi

Praktyczne materiały do pracy w aptece

Rozwój kompetencji zawodowych

Wsparcie w codziennej pracy ze szczepieniami

Najnowsze doniesienia

Koadministracja szczepionek. Ile szczepień można wykonać podczas jednej wizyty?

Jesień i początek zimy to okres szczególnie intensywnej pracy aptecznych punktów szczepień. Pacjenci zgłaszają się na szczepienia przeciw grypie, COVID-19, pneumokokom czy RSV, coraz częściej pytając, czy wszystkie preparaty można podać podczas jednej wizyty. Takie pytanie zadają również farmaceuci wykonujący szczepienia, zwłaszcza w kontekście nowych preparatów dostępnych dla osób dorosłych oraz rozszerzających się kompetencji zawodowych.
Więcej

Audyt aptecznego punktu szczepień –10 elementów, które należy sprawdzić przed rozpoczęciem sezonu

Każdy sezon szczepień ochronnych to okres wzmożonej pracy dla aptecznych punktów szczepień. Wraz ze wzrostem liczby pacjentów rośnie również odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych świadczeń, prawidłową organizację pracy oraz zgodność z obowiązującymi przepisami. W praktyce wiele problemów można wyeliminować jeszcze przed rozpoczęciem sezonu, przeprowadzając kompleksowy audyt wewnętrzny punktu szczepień.
Więcej

Jak przygotować zespół apteki do sezonu szczepień? Podział obowiązków między farmaceutów i techników farmaceutycznych

Jesień w aptece od kilku lat oznacza już nie tylko zwiększoną liczbę pacjentów poszukujących leków na infekcje, ale również intensywny okres wykonywania szczepień ochronnych. Dla wielu placówek apteczny punkt szczepień stał się stałym elementem działalności, a pacjenci coraz częściej traktują aptekę jako miejsce, w którym mogą kompleksowo zadbać o profilaktykę zdrowotną. Z perspektywy farmaceuty prowadzącego szczepienia doskonale jednak wiemy, że sprawne funkcjonowanie punktu szczepień nie zależy wyłącznie od osoby wykonującej iniekcję. O sukcesie decyduje przede wszystkim dobrze przygotowany zespół.
Więcej

Zmiany w aptekach od 1 lipca. Kto zyska, a kto straci?

Od 1 lipca zacznie obowiązywać nowe obwieszczenie w sprawie wykazu leków refundowanych. Wpłynie ono na koszt zakupu leków w aptekach dla tysięcy Polaków. Na oszczędności mogą liczyć pacjenci z osteoporozą i kobiety leczące niepłodność. Więcej na leki będą musieli wydać alergicy
Więcej

Nowy system wskazywania refundacji jednak nie dla farmaceutów

Od 1 lipca lekarze mają do dyspozycji narzędzie informatyczne wspierające ich w określaniu poziomu odpłatności za leki, przepisywane pacjentom na receptach. Środowisko aptekarskie liczyło, że to samo narzędzie pomoże im w wystawianiu refundowanych recept na szczepionki przeciw półpaścowi. W ich przypadku warunkiem przyznania refundacji jest bowiem nie tylko wiek pacjenta, ale też występowanie konkretnych chorób współistniejących
Więcej

Szczepienia przeciw grypie rosną, ale nie wszędzie. Co blokuje dalszy wzrost?

W sezonie 2025/2026 w Polsce wykonano ponad 2,1 mln szczepień przeciw grypie – o ponad 320 tys. więcej niż w sezonie 2024/2025 i blisko pół miliona więcej niż dwa sezony wcześniej. Aż około jedna trzecia z nich została zrealizowana w aptekach. Co złożyło się na tak wyraźny wzrost i czy w kolejnym sezonie możliwe jest jeszcze większe zwiększenie wyszczepialności?
Więcej

Szczepionki przeciw grypie w tym sezonie już tylko trójwalentne

W tym sezonie szczepień przeciw grypie zmienia się skład dostępnych preparatów. Z rynku znikają szczepionki czterowalentne, a dostępne będą wyłącznie trójwalentne. Warto więc jasno wyjaśnić, z czego wynika ta zmiana i czy ma ona jakikolwiek wpływ na skuteczność ochrony.
Więcej

Gdzie farmaceuci wykonują szczepienia? Analiza rynku aptecznych punktów szczepień

W Polsce działa obecnie około 2150 aptecznych punktów szczepień. Najwięcej z nich funkcjonuje w największych sieciach aptecznych, ale znaczący udział mają również apteki niezależne. Dane IQVIA pokazują, które segmenty rynku najczęściej tworzą warunki umożliwiające farmaceutom realizację ich uprawnień do wykonywania szczepień.
Więcej

Ważne zmiany w szczepionkach przeciw grypie

Rekomendacje dotyczące szczepionek przeciw
grypie na sezon 2026/2027

Zmiana składu szczepionek przeciw grypie
z QIV na TIV w Polsce

Szanowni Państwo,

27 lutego 2026 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wydała zalecenia dotyczące szczepów wirusa mających stanowić skład szczepionek przeciw grypie. Szczepy wirusów zalecane do produkcji szczepionek na sezon 2026-2027 dla półkuli północnej, różnią się od zaleceń na rok poprzedni1*.
Zgodnie z rekomendacjami WHO, szczepionki przeciw grypie przechodzą z formuły czterowalentnej (QIV - Quadrivalent Influenza Vaccine) na formułę trójwalentną (TIV - Trivalent Influenza Vaccine).

Zmiana ta jest oparta na aktualnych danych epidemiologicznych i naukowych dotyczących cyrkulacji wirusów grypy1.

Podczas rozmów z pacjentami zaleca się podkreślać, że:

Szczepionka trójwalentna zapewnia pełną ochronę przed wszystkimi aktualnie cyrkulującymi wirusami grypy
Zmiana z 4 na 3 składniki nie oznacza osłabienia ochrony
Szczep B/Yamagata nie występuje już w populacji
Szczepionka zawiera antygeny wszystkich wirusów, które mogą realnie wywołać zachorowanie
1. WHO Recommended composition of influenza virus vaccines for use in the 2026-2027 northern hemisphere influenza season https://www.who.int/publications/m/item/recommended-composition-of-influenza-virus-vaccines-for-use-in-the-2026-2027-northernhemisphere- influenza-season

* skład dla szczepionek egg-based, tj. wytwarzanych z użyciem wirusów grypy namnażanych w zarodkach kurzych
Dowiedz się więcej

Walczymy o zdrowie Polaków!

Grypa to zakaźna, wirusowa choroba górnych i dolnych dróg oddechowych. Wywoływana jest przez wirusy występujące w podtypach A, B oraz C.

Dla ludzi największe zagrożenie stanowi typ A. Charakteryzuje się on ciężkim przebiegiem klinicznym, a także dużą zmiennością szczepów. Zakażenie typem B przebiega łagodniej, ale podobnie jak typ A, może on wywołać epidemię. Typ C na ogół nie powoduje pełnoobjawowych zakażeń u ludzi i nie jest uwzględniany przy tworzeniu szczepionek.

Grypa charakteryzuje się znaczną zaraźliwością. Przenosi się na ogół drogą kropelkową, ale również poprzez bezpośredni kontakt z zakażoną osobą lub przedmiotem.

Rozprzestrzenianiu się wirusa sprzyja niska wilgotność powietrza i obniżenie temperatury.

Grypa jest chorobą sezonową. W Polsce szczyt zachorowań ma miejsce zwykle między styczniem a marcem.1

Grypa w 2025/2026

  • Wg danych GIS w okresie 01.09.2025-01.02.2026 w Polsce odnotowano 430 201 zachorowań2
  • W Polsce z powodu powikłań grypy hospitalizowano 21 646 osób2
  • Od 1 września 2025 do 1 lutego 2026 zmarło 1061 pacjentów2
  • Według danych CEZ od sierpnia 2025 do końca marca 2026 na grypę zachorowało 998 689 osób3
  • W sezonie 2025/26 zaszczepiło się 2,3 mln osób, w ubiegłym sezonie – ponad 1,8 mln3

Grupy ryzyka

  • Dzieci od ukończenia 6.miesiąca życia
  • Kobiety w ciąży (na każdym etapie ciąży)
  • Osoby w wieku powyżej 55 lat
  • Pracownicy ochrony zdrowia
  • Osoby z chorobami przewlekłymi serca, płuc, nerek, wątroby, chorobami metabolicznymi (np. cukrzyca), neurorozwojowymi lub hematologicznym4

Objawy kliniczne

  • Bardzo wysoka gorączka
  • Suchy, męczący kaszel, ból w klatce piersiowej, duszności
  • Silne bóle głowy i mięśni, dreszcze
  • Długotrwałe, nasilone osłabienie5

Przebieg zakażenia

  • Czas, jaki upływa od zarażenia się wirusem grypy do pojawienia się objawów, wynosi średnio 2 dni Zakaźność rozpoczyna się dzień przed wystąpieniem objawów i utrzymuje się od 7 do 10 dni5
  1. https://szczepieniaprzeciwgrypie.pl/grypa-baza-wiedzy/o-chorobie
  2. Główny Inspektor Sanitarny o bieżącej sytuacji epidemiologicznej i infekcjach sezonowych - Główny Inspektorat Sanitarny - Portal Gov.pl
  3. https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/raport-o-chorobach-zakaznych (Dostęp z dnia: 7.04.2026)
  4. https://szczepieniaprzeciwgrypie.pl/grypa-grupy-ryzyka
  5. https://szczepieniaprzeciwgrypie.pl/grypa-baza-wiedzy/objawy-i-przebieg-grypy

Pacjenci najbardziej narażeni na ciężki przebieg
powikłania grypy

Kobiety w ciąży

32%-55% kobiet w ciąży chorujących na grypę wymaga hospitalizacji

Dzieci w wieku poniżej 5 lat

20-30% tej grupy każdego roku choruje na grypę

Osoby w wieku powyżej 65 roku życia

70-90% zgonów spowodowanych grypą dotyczy osób powyżej 65 r.ż

Pacjenci z chorobami przewlekłymi układu oddechowego

Szczepienie przeciw grypie zmniejszają ryzyko zaostrzenia choroby do 85%

Pacjenci z chorobami przewlekłymi układu krążenia

Grypa 10-krotnie zwiększa ryzyko zawału serca i 8-krotnie zwiększa ryzyko udaru mózgu

Pacjenci z cukrzycą

Ryzyko zgonu z powodu grypy powikłanej zapaleniem płuc jest od 2 do 4 razy wyższe w porównaniu do osoby bez cukrzycy

Zbiór zasad, których warto przestrzegać podczas
właściwej rekomendacji profilaktyki zdrowotnej

Ulotka finansowana ze środków Instytutu Oświaty Zdrowotnej Fundacji Haliny Osińskiej w ramach realizacji projektu Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy.

Poznaj 6 zasad skutecznej rozmowy:
1
Liczy się nie tylko - co mówisz, ale głównie to - jak o tym mówisz
2
Każdy pacjent jest inny i do każdego warto mówić inaczej
3
Nie przekonasz pacjenta do swoich racji, jeśli sam w to nie wierzysz
4
Nie przekonasz pacjenta do swoich racji, jeśli sam w to nie wierzysz
5
Bądź przygotowany na pytania i nie traktuj ich jako atak na siebie
6
Daj pacjentowi czas do namysłu

Więcej informacji znajdziesz w materiałach poniżej:

Rola farmaceuty w immunizacji osób dorosłych. Stanowisko ekspertów w sprawie szczepień zalecanych w aptekach
Poradnik przedstawia argumenty przemawiające za dalszym rozszerzaniem roli farmaceuty, opierając się na dowodach naukowych i doświadczeniach innych krajów europejskich.
Pobierz
Jak rozmawiać z pacjentami o szczepieniu przeciw grypie?
Niniejszy poradnik ma za zadanie pomóc farmaceutom w rozmowach z pacjentami na temat szczepień, prezentując krok po kroku zasady prowadzenia rozmów z pacjentami. Jest skierowany do tych, którzy chcą dołączyć do ambasadorów szczepień i aktywnie uczestniczyć w budowaniu świadomości pacjentów na temat grypy i możliwości jej profilaktyki.
Pobierz
Jak skutecznie rekomendować szczepienia przeciw grypie pacjentom z grup ryzyka?
Poradnik powstał w ramach realizacji projektu Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy. Opracowano go zgodnie z technikami komunikacji, które ułatwiają nawiązać więź z pacjentem. Kompendium pomoże w skutecznej rekomendacji profilaktyki w postaci szczepień przeciw grypie.
Pobierz
Kwestionariusz do pobrania
Kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem osoby dorosłej przeciwko grypie
Pobierz
Podsumowanie szczepień przeciw grypie
w poprzednich sezonach
sprawdź