RSV - więcej niż przeziębienie

RSV – więcej niż przeziębienie

Jedna rozmowa może uchronić pacjenta przed hospitalizacją

Pozornie łagodny przebieg większości infekcji RSV może prowadzić do niedoceniania zagrożenia. Tymczasem dla niemowląt oraz osób starszych infekcja RSV może mieć ciężki, a nawet śmiertelny przebieg.

Farmaceuta ma realny wpływ na wczesną edukację pacjenta
i skuteczną profilaktykę RSV.

Czym jest RSV?

RSV (respiratory syncytial virus) to powszechny wirus dróg oddechowych, który najczęściej wywołuje objawy przypominające przeziębienie: katar, kaszel, gorączkę i ból gardła.

U części pacjentów – szczególnie niemowląt oraz osób powyżej 60. roku życia – RSV może prowadzić do:

zaostrzenia chorób współistniejących, takich jak astma, POChP, niewydolność serca,
zapalenia oskrzelików i zapalenia płuc,
niewydolności oddechowej,
hospitalizacji i leczenia na OIOM.

Grupy ryzyka – dlaczego RSV jest groźny?

Niemowlęta i dzieci do 2 lat

245 244 hospitalizacje dzieci <5 r.ż. rocznie w UE
75% hospitalizowanych to dzieci <1 roku życia
RSV odpowiada za ok. 22% ostrych infekcji dolnych dróg oddechowych

Dorośli ≥60 r.ż.

145 000 hospitalizacji rocznie w UE (65+)
20 000 zgonów rocznie w Europie (60+)
Osoby 75+ odpowiadają za:
- 45,6% hospitalizacji
- 38,6% przyjęć na OIOM
- 58,7% zgonów szpitalnych

Powikłania RSV u dorosłych

Zapalenie płuc z niewydolnością oddechową
Zaostrzenie:
- astmy
- POChP
- niewydolności serca
Powikłania sercowo‑naczyniowe:
- migotanie przedsionków
- dekompensacja niewydolności serca

Ryzyko ciężkich powikłań często jest wyższe niż  w przebiegu grypy.

Lepiej zapobiegać niż leczyć – szczepienie przeciw RSV

Szczepienie przeciw RSV w danych rzeczywistych:

80%

skuteczności w zapobieganiu hospitalizacji związanej z zakażeniem RSV* – 83% dla szczepionki Arexvy^®, 73% dla szczepionki Abrysvo^®

81%

skuteczności w zapobieganiu ciężkiemu przebiegowi zakażenia (skutkującemu pobytem na OIOM-ie i/lub zgonem)^*

77%

skuteczności w zapobieganiu pobytom na SOR związanym z zakażeniem RSV^*

63%

skuteczności w zapobieganiu poważnym zdarzeniom sercowo-naczyniowym (jak zawał serca czy udar mózgu)^**

74%

skuteczności w zapobieganiu ciężkim zaostrzeniom POChP^**

62%

skuteczności w zapobieganiu ciężkim zaostrzeniom astmy^**

*Dane dla osób w wieku 60 lat i więcej z prawidłową odpornością – wg analizy VISION

**Dane dla osób w wieku 60 lat i więcej w trakcie hospitalizacji związanej z zakażeniem RSV

Schemat szczepienia

Jedna dawka, domięśniowo (0,5 ml),

Warto pamiętać, że szczepienie przeciw RSV można wykonać o każdej porze roku – nie tylko przed sezonem infekcyjnym.

Działania niepożądane

Najczęściej łagodne i przemijające:

ból w miejscu wkłucia
zmęczenie
bóle mięśni

Kto powinien się zaszczepić?

Kobiety w ciąży (ochrona bierna noworodków)
Osoby ≥60 r.ż.
Osoby w wieku 50-59 ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na chorobę wywoływaną przez RSV

*Na podstawie Programu Szczepień Ochronnych na 2026 rok

Szczepionki przeciw RSV w Polsce

Na rynku polskim dostępne są dwie szczepionki przeciw RSV:

Arexvy^® (GSK)

Szczepionka przeznaczona dla osób dorosłych (w wieku 18 lat i starszych), z adiuwantem wzmacniającym odpowiedź immunologiczną.

Na tej stronie znajdziesz materiał pokazujący proces przygotowania szczepionki krok po kroku.

Abrysvo^® (Pfizer)

Szczepionka wskazana u osób dorosłych (w wieku 18 lat i starszych), u kobiet w ciąży w celu ochrony noworodków.

Podawana zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego po przygotowaniu przed podaniem.

Praktyczne aspekty podawania szczepionek przeciw RSV

Preparaty mogą różnić się sposobem przygotowania przed podaniem – należy zapoznać się z instrukcją konkretnej szczepionki.

Jak wygląda przygotowanie szczepionki Arexvy?

Szczepionka dostarczana w postaci proszku + płynnego adiuwantu
Konieczna rekonstytucja przed podaniem

Warunki przechowywania

2–8°C
Chronić przed światłem
Po rekonstytucji: do 4 h (2–30°C)

Czy można łączyć z innymi szczepionkami?

TAK!
szczepionka Arexvy może być podawana jednocześnie ze szczepionką przeciw:

grypie – Vaxigrip^®, Influvac^®, Efluelda^®
pneumokokom – Prevenar 13^®, Prevenar 20^®
półpaścowi – Shingrix^®
COVID‑19.

Refundacja i rola farmaceuty

Szczepionki przeciw RSV są refundowane dla osób w wieku ≥60 lat
Farmaceuta może przepisać z refundacją bez dokumentacji medycznej
Pacjent ≥65 lat:
- szczepionka + szczepienie BEZPŁATNIE w aptece
Pacjent 60-64 lata
- szczepionka z odpłatnością 50%, szczepienie bezpłatnie w aptece

Kiedy nie można zaszczepić?

Bezwzględne przeciwwskazania

ciężka reakcja alergiczna po poprzedniej dawce
nadwrażliwość na składniki

Wymaga konsultacji

ostra choroba
zaburzenia krzepnięcia
immunosupresja

Uwaga: choroby nowotworowe, HIV, leczenie immunosupresyjne – nie są bezwzględnym przeciwwskazaniem, ale wymagają konsultacji.

Proces przygotowania szczepionki Arexvy

Procedura przygotowania szczepionki może różnić się w zależności od preparatu.
Poniżej przedstawiono szczegółowy proces przygotowania szczepionki Arexvy.

Proces przygotowania szczepionki Arexvy – krok po kroku

Rozmowa z pacjentem o RSV

RSV – przykładowa rozmowa z pacjentem

Szczepienie przeciw RSV w aptece
Posłuchaj rozmowy z ekspertem – dr. hab. n. med. i n. o zdr. Piotrem Merksem

„Kwadrans z Farmacją” – odcinek poświęcony RSV

Artykuły eksperckie na temat RSV

Szkolenie certyfikowane

+1 Punkt

Szkolenia

Rola farmaceuty w szczepieniach - RSV

Czytaj więcej

Rola farmaceuty w szczepieniach osób dorosłych przeciwko zakażeniom RSV

Szkolenie poświęcone jest syncytialnemu wirusowi oddechowemu (RSV), który stanowi istotne zagrożenie dla osób starszych i przewlekle chorych. Poznasz mechanizm działania wirusa, jego epidemiologię, powikłania oraz aktualne rekomendacje dotyczące szczepień, w tym refundowaną szczepionkę Arexvy. Poznasz rolę farmaceuty w identyfikacji pacjentów z grup ryzyka, edukacji zdrowotnej oraz wsparciu w farmakoterapii. Szkolenie przygotuje Cię do aktywnego udziału w profilaktyce RSV w aptece.

Fakty i mity o RSV

Mit Fakt

Zakażeni pacjenci są zakaźni jedynie podczas występowania objawów

Wirus RSV przenosi się drogą kropelkową albo kontaktową wraz z wydzielinami z układu oddechowego osoby zakażonej. Może się utrzymywać na powierzchniach i przedmiotach przez kilkanaście godzin, co sprzyja jego rozprzestrzenianiu. RSV jest łatwo przenoszony również w okresie inkubacji, która może przebiegać bezobjawowo. Zainfekowani pacjenci zazwyczaj pozostają zakaźni przez 3–8 dni od pojawienia się objawów^[1]. Wirus może wnikać do organizmu przez nabłonek górnych dróg oddechowych czy spojówkę oka. Najczęściej czas wylęgania trwa 2–5 dni^[2]. Wirus RSV jest czterokrotnie bardziej zakaźny od wirusa grypy^[3]. Wartość współczynnika reprodukcji Ro wynosi 3, czyli w całkowicie podatnej populacji średnio każda osoba zainfekowana zaraża trzy inne^[1]

Mit Fakt

Infekcja RSV może być groźna także u osób dorosłych

U niemowląt i noworodków choroby układu oddechowego to częsty i poważny problem kliniczny, który zagraża życiu pacjentów. RSV jest drugim co do częstości czynnikiem etiologicznym wywołującym zapalenie oskrzelików u małych dzieci, często współwystępujące z dusznością^[2]. Wraz z wiekiem rośnie ryzyko powikłań związanych z zakażeniem RSV. Hospitalizacja jest częstsza u osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi, takimi jak POChP, astma, cukrzyca, niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca, przewlekła choroba nerek czy nowotwory hematologiczne. U osób starszych lub obciążonych chorobami przewlekłymi zakażenie RSV może przyjmować postać ciężkiej, zagrażającej życiu choroby dolnych dróg oddechowych. Szacuje się, że u 66 proc. pacjentów hospitalizowanych z powodu zakażenia RSV rozwija się zapalenie płuc, 21 proc. chorych może wymagać mechanicznej wentylacji, a 15–18 proc. – terapii na oddziale intensywnej opieki medycznej (OIOM). Wiek jest zatem istotnym czynnikiem ryzyka ciężkiego przebiegu infekcji RSV, rozwoju powikłań oraz konieczności hospitalizacji^[1]

Mit Fakt

U dzieci wirus RS wywołuje najczęściej zapalenie oskrzelików

Zapalenie oskrzelików (łac. bronchiolitis) stanowi jedną z najczęstszych chorób układu oddechowego u niemowląt i małych dzieci, a także najczęstszą postać zakażenia dolnych dróg oddechowych w 1. roku życia. W populacji dziecięcej przyczyna jest niemal zawsze wirusowa, a w większości przypadków infekcję wywołuje RSV^[4].

Mit Fakt

RSV można odróżnić od innych infekcji na podstawie obrazu klinicznego

U osób dorosłych przebieg infekcji RSV jest podobny do przebiegu innych sezonowych infekcji wirusowych. Z tego względu nie można jednoznacznie ustalić etiologii zakażenia dróg oddechowych wyłącznie na podstawie obrazu klinicznego. Identyfikację infekcji RSV umożliwiają testy PCR oraz szybkie testy antygenowe^[1].

Mit Fakt

Negatywny domowy test w kierunku RSV świadczy zawsze o braku zakażenia

W ciągu ostatnich lat, częściowo ze względu na pandemię COVID-19, lekarze pediatrzy oraz POZ zyskali dostęp do nowych diagnostycznych narzędzi. Szybkie testy PCR (polymerase chain reaction), a także testy Strep umożliwiają odróżnienie infekcji bakteryjnych od wirusowych, natomiast testy COMBO, które diagnozują grypę, COVID-19 i RSV, pozwalają na różnicowanie poszczególnych wirusów. Infekcję RSV można potwierdzić zarówno testami PCR, jak i antygenowymi. Test antygenowy (stosowany także w samodiagnostyce) wykrywa jedynie wysoką wiremię, dlatego w przypadkach infekcji z niewielką ilością wirusa lub w przebiegu bezobjawowym skuteczniejsze są testy PCR^[3]. Testy antygenowe w kierunku RSV cechują się wysoką albo umiarkowaną czułością oraz swoistością u dzieci i wysoką swoistością u dorosłych. Testy PCR mają większą czułość w porównaniu do testów antygenowych, lecz są mniej dostępne^[1]. Interpretacja szybkiego testu antygenowego zależy od aktualnej sytuacji epidemiologicznej – gdy transmisja RSV w populacji jest zwiększona, wynik dodatni z dużym prawdopodobieństwem uznaje się za prawdziwie dodatni, natomiast wynik ujemny nie wyklucza zakażenia^[3].

Mit Fakt

Badanie RTG klatki piersiowej jest pomocne  w diagnostyce zakażenia RSV

Ze względu na brak specyficznych zmian radiologicznych RTG klatki piersiowej nie ma istotnego znaczenia w rozpoznawaniu zakażenia RSV. W obrazie radiologicznym obserwuje się jedynie obniżoną przeponę oraz rozdęte płuca. Badanie RTG może mieć znaczenie wyłącznie w diagnostyce różnicowej oraz w ocenie powikłań, szczególnie u dzieci wymagających hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii. Nie jest jednak zalecane rutynowe wykonywanie tego badania w przebiegu zakażenia RSV^[2].

Mit Fakt

Badania CRP może być pomocne w diagnostyce infekcji RSV

W przebiegu zakażenia RSV nie obserwuje się charakterystycznych zmian w obrazie krwi. W wielu przypadkach wskaźniki stanu zapalnego pozostają prawidłowe. Oznaczenie białka C-reaktywnego (CRP) może mieć znaczenie jedynie w sytuacjach podejrzenia nadkażenia bakteryjnego, ale nie stanowi rutynowego narzędzia diagnostycznego w przypadku infekcji RSV^[2].

Mit Fakt

Zakażenie RSV może mieć różny przebieg  w zależności od wieku chorego

Podczas infekcji RSV dorośli pacjenci zwykle skarżą się na objawy grypopodobne („przeziębieniowe”), takie jak ból głowy, uczucie rozbicia, gorączka, ból mięśni. Obraz kliniczny różni się jednak w zależności od wieku, stanu zdrowia oraz tego, czy zakażenie jest pierwotne, czy wtórne. U młodych dorosłych najczęściej obserwuje się symptomy choroby górnych dróg oddechowych: nieżyt nosa, katar, wyciek wydzieliny z nosa, kaszel czy zapalenie spojówek. RSV – w porównaniu z innymi wirusami wywołującymi schorzenia górnych dróg oddechowych – częściej powoduje zapalenie zatok przynosowych albo zapalenie ucha środkowego. W grupie osób ≥60 lat, zwłaszcza z chorobami współistniejącymi, RSV może prowadzić do zapalenia oskrzeli, tchawicy oraz innych schorzeń dolnych dróg oddechowych, takich jak zapalenie płuc^[5]. U dzieci typowy przebieg zakażenia RSV obejmuje trzy fazy. Najpierw występuje faza nieżytowa, przebiegająca z gorączką (trwającą zwykle 1–2 dni), kaszlem oraz wyciekiem z nosa. Następnie pojawia się faza zapalenia oskrzelików, w której obserwuje się świsty, zaburzenia oddychania i tachypnoe (nadmiernie przyspieszony oddech). Ostatnia faza, pozapalna, charakteryzuje się nawrotami kaszlu oraz obecnością świstów osłuchowych, które mogą utrzymywać się mimo ustąpienia infekcji^[2].

Mit Fakt

We wszystkich grupach wiekowych skuteczną metodę profilaktyki stanowią szczepienia

Szczepienia są obecnie jedyną dostępną metodą czynnej ochrony przed infekcją RSV u dorosłych^[1]. Jednak nie istnieje skuteczna szczepionka zapobiegająca tym zakażeniom u dzieci. Szczepienie przeciwko RSV zalecane jest osobom powyżej 60. roku życia, szczególnie tym należącym do grup ryzyka ciężkiego przebiegu infekcji^[3].

Mit Fakt

Zakażenie RSV przechorowuje się tylko raz w życiu

Infekcje wirusem RSV występują wielokrotnie w ciągu życia, najczęściej jako infekcje górnych dróg oddechowych. Zakażenie RSV pojawia się u około połowy niemowląt poniżej 1. roku życia oraz u niemal wszystkich dzieci poniżej 2. roku życia^[2].

Mit Fakt

Leczenie infekcji RSV ma charakter jedynie objawowy

Obecnie nie jest dostępna terapia celowana zakażeń wirusem RSV, dlatego leczenie ma wyłącznie charakter objawowy. W zależności od potrzeb i występujących symptomów stosuje się leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe (np. paracetamol, ibuprofen), środki łagodzące ból gardła oraz preparaty poprawiające drożność nosa. Komfort chorego może poprawić przebywanie w regularnie wietrzonym pomieszczeniu o temperaturze 18–20o C oraz oddychanie odpowiednio nawilżonym powietrzem. Warto pamiętać o właściwym nawodnieniu, odpoczynku i odpowiednio długim śnie. Wskazane jest monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, a w razie potrzeby – nawadnianie dożylne oraz tlenoterapia czy wspomaganie oddychania^[6].

Mit Fakt

Odwodnienie stanowi spory problem podczas zakażenia RSV

Leczenie objawowe ma zasadnicze znaczenie w terapii wirusa RSV. Powinno ono uwzględniać ogólny stan chorego, nasilenie duszności, poziom nawodnienia oraz ryzyko nadkażenia bakteryjnego. Ponieważ infekcje RSV dotyczą często noworodków i małych dzieci, ryzyko odwodnienia jest szczególnie wysokie. Do nadmiernej utraty płynów dochodzi w wyniku podwyższonej temperatury ciała, niechęci do picia, gorszego samopoczucia, a także zwiększonego parowania wody podczas oddychania – tachypnoe może wtedy sięgać nawet 60–70 oddechów na minutę. Jeśli stan ogólny pacjenta jest dobry, należy zadbać o odpowiednie nawadnianie doustne. W przypadku nieskuteczności takich prób pacjent może wymagać nawadniania dożylnego w warunkach szpitalnych^[2].

Mit Fakt

Wziewne glikokortykosteroidy powinny być rutynowo rekomendowane przy zakażeniu RSV

Wirus RSV niszczy nabłonek dróg oddechowych. Uszkodzone komórki produkują nadmiar gęstego śluzu, który zatyka wąskie światło drobnych oskrzeli i powoduje wytworzenie pułapki powietrznej. Pomimo swojego działania przeciwzapalnego glikokortykosteroidy wziewne nie są zalecane w terapii zakażenia RSV z uwagi na ich niejednoznaczną skuteczność, podobnie jak w przypadku GKS podawanych systemowo. Ze względu na liczne działania niepożądane terapia tymi lekami nie jest rekomendowana w leczeniu zakażenia RSV. Badania naukowe nie potwierdzają również skuteczności stosowania preparatów rozszerzających oskrzela (np. salbutamolu)^[2].

Mit Fakt

Antybiotyki powinny stanowić podstawę leczenia przy infekcji RSV

W badaniach naukowych nie wykazano znaczących korzyści z zastosowania antybiotyków w terapii zakażenia RSV z uwagi na jego wirusową etiologię. Warto pamiętać, że w przypadku RSV nadkażenia bakteryjne występują bardzo rzadko – dotyczą średnio 2–3 proc. przypadków^[2]

Mit Fakt

Inhalacje z soli hipertonicznej mogą być pomocne przy infekcji RSV

Nebulizacje z zastosowaniem soli hipertonicznej (>3%) wspomagają oczyszczanie dróg oddechowych, zmniejszają ich obrzęk, działają wykrztuśnie oraz zwiększają uwodnienie śluzu rzęskowego. Tego typu terapia w zakażeniu RSV pozostaje jednak dyskusyjna. Może w niewielkim stopniu skracać czas hospitalizacji, lecz w niewielkim stopniu zabezpiecza przed jej wystąpieniem^[2].

Literatura:

Nitsch-Osuch A., et al. Rekomendacje grupy ekspertów w zakresie szczepień przeciw wirusowi RS osób dorosłych, Lekarz POZ 2023; 6: 301–306.
Walczak M. Zakażenie syncytialnym wirusem oddechowym jako istotny czynnik epidemiologiczny w zakażeniach układu oddechowego u dzieci, diagnostyka, leczenie i profilaktyka, Przegląd Pediatryczny 2020; 49(1): 27–34.
Borszewska-Kornacka M., Mastalerz-Migas A. Zakażenia syncytialnym wirusem oddechowym w polskiej populacji pacjentów pediatrycznych z perspektywy ekspertów, Choroby Zakaźne w POZ 2023; 6: 348–351.
Sarnecki J. Diagnostyka i leczenie zapalenia oskrzelików u dzieci do 2. roku życia, Standardy Medyczne/Pediatria 2015; 12: 679–684.
Wróblewska M. Naumnik W. Zakażenia RSV u dorosłych – cz. 3: obraz kliniczny, https:// infekcje.mp.pl/choroby/ rsv/wytyczneprzegladowe/ 349813 ,zakazenia-rsv-udoroslych-cz-3-obraz-kliniczny.
Wróblewska M. Naumnik W. Zakażenia RSV u dorosłych cz. 5: leczenie, https:// infekcje.mp.pl /choroby/rsv/ wytyczneprzegladowe/ 351392,zakazenia- rsv-udoroslych-cz-5-leczenie.

Jak zarejestrować szczepienie lub sprawdzić, czy pacjent nie był wcześniej zaszczepiony – infografika

Imię i nazwisko *

Adres e-mail *

Stanowisko *

Numer telefonu

Wiadomość *

Czy szczepi Pani/Pan w aptece? *

Tak Nie

Bibliografia:

Del Riccio M, Spreeuwenberg P, Osei-Yeboah R, et al. Burden of Respiratory Syncytial Virus in the European Union: estimation of RSV-associated hospitalizations in children under 5 years. J Infect Dis. 2023;228(11):1528-1538. doi:10.1093/infdis/jiad188
Kirolos N, Mtaweh H, Datta RR, et al. Risk Factors for Severe Disease Among Children Hospitalized With Respiratory Syncytial Virus. JAMA Netw Open. 2025;8(4):e254666. doi:10.1001/jamanetworkopen.2025.4666
Havers FP, Whitaker M, Melgar M, et al. Burden of Respiratory Syncytial Virus–Associated Hospitalizations in US Adults, October 2016 to September 2023. JAMA Netw Open. 2024;7(11):e2444756. doi:10.1001/jamanetworkopen.2024.44756
Szczepionka przeciw RSV. Szczepienia.Info. Accessed August 29, 2025. https://szczepienia.pzh.gov.pl/ szczepionki/rsv/
Kim T, Choi SH. Epidemiology and Disease Burden of Respiratory Syncytial Virus Infection in Adults. Infect Chemother. 2024;56(1):1-12. doi:10.3947/ic.2024.0011
Waize M, Marijic P, Marijam A, et al. Public health impact and cost-effectiveness of the adjuvanted RSVPreF3 vaccine for respiratory syncytial virus prevention among adults aged 50 years and older in Germany. Expert Rev Vaccines. 2025;24(1):782-796. doi:10.1080/14760584.2025.2539887
Hutton DW. Economic Analysis of RSV Vaccination in Adults 50 years and Older.
Hause AM, Moro PL, Baggs J, et al. Early Safety Findings Among Persons Aged ≥60 Years Who Received a Respiratory Syncytial Virus Vaccine — United States, May 3, 2023–April 14, 2024. Morb Mortal Wkly Rep. 2024;73(21):489-494. doi:10.15585/mmwr.mm7321a3
Payne AB, Watts JA, Mitchell PK, et al. Respiratory syncytial virus (RSV) vaccine effectiveness against RSV-associated hospitalisations and emergency department encounters among adults aged 60 years and older in the USA, October, 2023, to March, 2024: a test-negative design analysis. Lancet. 2024;404(10462):1547-1559. doi:10.1016/S0140-6736(24)01738-0. doi:10.1016/S0140-6736(24)01738-0
Singer D, et al. Effectiveness of adjuvanted RSVPreF3 vaccine in preventing major adverse cardiovascular events, severe asthma exacerbations, and severe COPD exacerbations among US adults aged 60 years and older. Abstract presented at Respiratory Syncytial Virus network (ReSViNET) 2026 Congress; 17–20 February, Rome, Italy.
Co-administration of vaccines for adults | NCIRS. Accessed August 28, 2025. https://ncirs.org.au/…/ co-administration-vaccines-adults
Antczak A, Konstanty M, Kuchar E, et al. Zalecenia polskich ekspertów na rok 2024 dotyczące koadministracji szczepionek u osób dorosłych w profilaktyce zakażeń układu oddechowego. Lek POZ. 2024;10(4):183-188.
Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 października 2025 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2026. https://dziennikmz.mz.gov.pl/ DUM_MZ/2025/85/akt.pdf
Charakterystyka Produktu Leczniczego Arexvy. https://www.ema.europa.eu/pl/documents/ product-information/ arexvy-epar-product-information_pl.pdf (dostęp: 25.06.2026)
Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 17 czerwca 2026 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 lipca 2026 r.