Jak zostać szczęśliwym posiadaczem karty GMS? Trzeba spełnić warunek odpowiedniego dochodu. (fot. Shutterstock)

Farmaceuta w Irlandii:...

Nieumiejętnie, w tym nadmiernie stosowana suplementacja, może powodować wiele niekorzystnych konsekwencji zdrowotnych. (fot. Shutterstock)

Racjonalna Suplementacja...

Czynnikami wywołującymi reakcje fototoksyczne mogą być substancje roślinne, leki czy środki chemiczne, działające zewnętrznie bądź podane doustnie. (fot. Shutterstock)

10 leków, przy których należy...

Nieograniczone stosowanie antybiotyków, skutkuje opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz rozwojem „superbakterii”. (fot. Shutterstock)

Antybiotykooporność jak...

System ten w aptece nie ma większego sensu! Oznacza on tylko masę problemów a niczego nie gwarantuje. (fot. Shutterstock)

Dyrektywa antyfałszywkowa, a...

Biofarmaceutyki w aptece

Biofarmaceutyki w aptece

Biofarmaceutyki są to produkty lecznicze, wytworzone przy pomocy metod biotechnologicznych przez żywe komórki. Mogą być w pełni biologiczne lub półsyntetyczne, modyfikowane w procesach chemicznych. Do biofarmaceutyków zaliczamy szczepionki, surowice, preparaty krwi i krwiopochodne, enzymy, toksyny oraz pozostałe grupy leków, których proces wytwarzania postanowiłam wam nieco przybliżyć.

Biotechnologia kojarzy nam się z nowoczesnymi, zaawansowanymi technologiami oraz wysokim kosztem otrzymanych w ten sposób leków. Tymczasem jedną z grup biofarmaceutyków są szeroko dostępne i ciągle zbyt chętnie stosowane antybiotyki. Ich historia sięga 1928 roku, gdy po raz pierwszy zauważono właściwości przeciwbakteryjne Penicilium notatum. Dziesięć lat później Aleksandrowi Flemingowi i dwóm jego pomocnikom udało się wyizolować penicylinę i rozpocząć jej masową produkcję. Do dziś zaufaniem lekarzy cieszą się jej półsyntetyczne pochodne – amoksycylina oraz ampicylina, a z różnych gatunków bakterii pozyskuje się chloramfenikol, klindamycynę czy wankomycynę. Oczywiście, bakterii tych nie namnaża się jak dawniej na płytkach Petriego, lecz w wielkich metalowych kadziach o pojemności nawet 120 000 litrów. Zaszczepione w płynnej pożywce bakterie namnaża się, aby następnie z mieszaniny reakcyjnej wyodrębnić żądany antybiotyk, który po oczyszczeniu i ewentualnych modyfikacjach chemicznych, trafia do blistrów lub fiolek.

Kolejną ważną grupą biofarmaceutyków są insuliny. Czasy preparatów wołowych i wieprzowych, izolowanych z trzustek zwierzęcych na szczęście minęły. Już w latach 80-tych ubiegłego wieku wprowadzono insulinę ludzką, uzyskiwaną z wykorzystaniem bakteri E. coli lub drożdży piekarniczych. Aby zmusić bakterie do produkcji hormonu, w ich materiale genetycznym umieszcza się wycięty z ludzkiego chromosomu, gen kodujący insulinę. Fragment ten następnie włącza się do plazmidu bakteryjnego, a drobnoustroje, podobnie jak do produkcji antybiotyków, namnaża się w fermentatorach. Po zakończeniu tego procesu z podłoża wyodrębnia się żądane białko, od którego enzymatycznie odłącza się niepotrzebne aminokwasy, pozostawiając jedynie łańcuch insuliny. Dzięki modyfikacjom otrzymuje się także jej analogi, wykazujące lepsze właściwości farmakologiczne.

Metodami biotechnologicznymi produkuje się także inny hormon – erytropoetynę. W tym celu wykorzystuje się modyfikowane linie komórkowe CHO (Chinese hamster ovary), pozyskane z jajników chomika chińskiego oraz linie BHK (baby hamster kidney), których prekursory pobierane są z nerek jednodniowych chomików.

Kilka lat temu pojawiła się propozycja nowej metody produkcji erytropoetyny z mleka transgenicznych świń. O dziwo, sposób ten wydaje się obiecujący pod względem kosztów i wydajności.



Linii BHK i CHO używa się również do produkcji czynników krzepnięcia, wykorzystywanych w leczeniu hemofilii. Inną kategorią biofarmaceutyków są cytokiny, między innymi interleukina 2, stosowana w zaawansowanym raku nerki. Produktami rekombinacji genetycznej są także interferony alfa, beta i gamma, będące podstawą terapii WZW typu B i C oraz niektórych nowotworów, jak białaczka włochatokomórkowa czy szpiczak mnogi. Dornaza alfa - fosforylowane i rekombinowane białko ludzkiej dezoksyrybonukleazy - stosowana jest u chorych z mukowiscydozą. Podawana w postaci nebulizacji hydrolizuje włókna zawarte w plwocinie, obniżając jej lepkość i poprawiając komfort życia chorego.

W nowoczesnym lecznictwie niebagatelną rolę odgrywają także przeciwciała monoklonalne, otrzymywane z połączenia komórek szpiczakowych i swoistych limfocytów B.

Limfocyty pozyskuje się ze śledzion myszy, które wcześniej szczepi się antygenem, przeciwko któremu planuje się uzyskać aktywność. Przeciwciała monoklonalne znajdują zastosowanie w terapii chorób autoimmunologicznych, reumatycznych i nowotworowych.

Jeżeli natomiast osoba wydająca jest w stanie określić brakujący kod pocztowy, to może opisać go na rewersie recepty papierowej. (fot. Shutterstock)Czy farmaceuta może uzupełnić kod...

Od 18 kwietnia, gdy weszło w życie nowe rozporządzenie w sprawie recept, elementem obowiązkowym...

Techniczka na stażu samodzielnie wydawała leki pacjentom, a w systemie była wtedy zalogowana na kierownika apteki. (fot. Shutterstock)Sposób na zatrzymanie technika stażysty...

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum już po raz kolejny, w krótkim czasie, rozstrzygał sprawę...

Póki co wszystkie osoby zatrzymane w poniedziałek przez CBA, zostały zwolnione do domu. (fot. Shutterstock)Nielegalny wywóz leków to proceder...

"To proceder niezwykle szkodliwy" - mówi o nielegalnym wywozie leków dr Paweł Wróblewski. "...

W ocenie Ministra Zdrowia obowiązujące obecnie regulacje odnoszące się do kwestii koncentracji zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej mają charakter kompleksowy. (fot. MGR.FARM)Ministerstwo Zdrowia o cofaniu zezwoleń...

Pod koniec stycznia poseł Waldemar Buda zwrócił się do Ministra Zdrowia z pytaniem o los 1500...

NFZ wyjaśnia, że data i godzina realizacji recepty oznacza moment fiskalizacji recepty lub kilku recept, kiedy pacjent płaci za wydawane leki. (fot. Shutterstock)Będą kary dla aptek, za błędnie...

Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ wydał interpretację przepisów nowego rozporządzenia w sprawie...