Nawet uprawianie sportów również może przyczynić się do wystąpienia alergii... (fot. Shutterstock)

10 najbardziej zaskakujących...

Większość kobiet po porodzie doświadcza spadków nastroju, epizodów smutku, melancholii i załamania. (fot. Shutterstock)

Matka farmaceutka i wielkie...

Oko Horusa stało się symbolem zdrowia, dobra i przywróconego zdrowia, a symbol Rx jest właściwie znakiem graficznym, na który składa się zarys linii symbolu oka boga nieba (fot. Shutterstock)

Symbole farmacji

Dotychczas przeprowadzone projekty grywalizacji i badania zachowań graczy wskazują, że ta forma zwiększa zaangażowanie się pacjenta w mechanizm np. rzucania palenia nawet o 29%. (fot. Shutterstock)

Kilka słów o grywalizacji

Uszkodzenie miąższu wątroby, ogniskowe zwłóknienia - to tylko niektóre z długiej listy toksyczynych działań roślin, stosowanych dawniej w medycynie (fot. Shutterstock)

10 najniebezpieczniejszych...

Case study: Pacjent z receptą na tryptany

Case study: Pacjent z receptą na tryptany

Pacjentka zgłasza się do apteki w celu wykupienia comiesięcznej porcji sumatryptanu i leków przeciwbólowych – prosi o kwas acetylosalicylowy, ibuprofen oraz połączenie paracetamolu z kodeiną w formie musującej. Realizuje także receptę wypisaną przez lekarza psychiatrę, na której widnieje flukosetyna

Szczegółowy wywiad

Pacjentką jest trzydziestopięcioletnia kobieta, matka trójki dzieci. Jest ona osobą czynną zawodowo - pracuje jako regionalny przedstawiciel handlowy dużej firmy, w związku z czym często podróżuje samochodem. Od wielu lat leczy się z powodu migreny. Zwykle ataki związane są z nadchodzącym krwawieniem menstruacyjnym, choć pacjentka zgłasza również epizody bólów głowy niezwiązane z cyklem miesięcznym. Ataki są silne i ciężko opanować dolegliwości bólowe oraz towarzyszące, takie jak mdłości i światłowstręt. Jedynym z leków działającym dość skutecznie i będącym w stanie przerwać atak migreny jest sumatryptan, który pacjentka regularnie otrzymuje od lekarza pierwszego kontaktu od 2008 roku. Dodatkowo, w trakcie migreny, często stosuje różne leki z grupy NLPZ (najczęściej w formie max/forte) i/lub połączenie paracetamolu z kodeiną. Leki te kupuje nie tylko w aptece, ponieważ zawsze musi mieć zapas w torebce w razie niespodziewanego ataku.

Ze względu na wymagającą pracę i wiele obowiązków domowych pacjentka prowadzi stresujący i nieunormowany tryb życia. Często je nieregularnie, bywa głodna, żywi się w fastfoodach, niedosypia. Ostatnio zaobserwowała u siebie niepokojące objawy spadku nastroju, rozdrażnienia, smutku, problemów ze snem, które konsultowała u lekarza psychiatry. Lekarz stwierdził łagodną depresję, zalecił psychoterapię, a także zastosowanie leków przeciwdepresyjnych. Pacjentka nie ma innych chorób towarzyszących, dawno również nie wykonywała podstawowych badań diagnostycznych.

Niebezpieczna interakcja



Pierwszą ważną rzeczą, jaką powinien zauważyć farmaceuta, jest niebezpieczna interakcja dwóch leków przepisanych przez lekarza. Fluoksetyna jest lekiem z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) natomiast sumatryptan jest agonistą receptorów serotoninowych 5HT1. Podanie obu leków jednocześnie może prowadzić do nasilenia działania serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym i do rozwoju zespołu serotoninowego. To stan zagrażający zdrowiu a nawet życiu. Ryzyko wzrasta również w wyniku interakcji z sokiem grejpfrutowym a także alkoholem. Zespół serotoninowy objawia się zawrotami głowy, rozszerzeniem źrenic, halucynacjami, podwyższonym ciśnieniem krwi i temperaturą ciała, tachykardią, nadmiernym poceniem się, nudnościami, wymiotami, niepokojem. Może dojść również do napadu padaczkowego.

Pacjentka powinna skontaktować się z lekarzem psychiatrą i poinformować go o tym, że stosuje tryptany w przerywaniu ataków migreny. W sytuacji takiej lekarz może zaproponować terapię innymi lekami przeciwdepresyjnymi, które nie wchodzą w tą interakcję. Ewentualnie, na czas stosowania leku z grupy SSRI, pacjentka może zaniechać przyjmowania sumatryptanu, choć jest to trudniejsze do osiągnięcia, ponieważ NLPZy mogą nie wystarczyć w uśmierzeniu bólu. Poza tym terapia inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny w objawach łagodnej depresji często trwa nawet kilka miesięcy.

Inne ważne informacje dla pacjentki

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z grupy NLPZ nie powinny być łączone ze sobą. Pacjentka powinna zdecydować się na jeden lek z tej grupy, jednak pamiętać o dawce maksymalnej, której nie powinna przekraczać – dla ibuprofenu jest to 1,2g dziennie a dla kwasu acetylosalicylowego – 4g dziennie. Możliwe jest połączenie leków NLPZ z paracetamolem, jednak również należy uważać, ponieważ istnieją doniesienia o uszkodzeniu nerek, szczególnie przy stosowaniu łącznym paracetamolu i kwasu acetylosalicylowego. Poza tym ze względu na przewlekłe stosowanie leków przeciwbólowych pacjentka powinna skontrolować swoje zdrowie. Ich działania niepożądane mogły wpłynąć na stan żołądka oraz nerek.

Jeśli pacjentka zdecyduje się na terapię fluoksetyną, to powinna wiedzieć, że lek ten wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych, a więc może przeszkodzić w wykonywaniu pracy zawodowej. Niezdrowy tryb życia, a przede wszystkim epizody głodu, nieregularne posiłki, spożywanie żywności wysoko przetworzonej i stres mogą być czynnikami wywołującymi ataki migreny. Pacjentka powinna zaobserwować, czy nawroty bólów głowy nie maja z tym związku i starać się je wyeliminować.

1. Magee E: Tell Me What to Eat If I Have Headaches and Migraines. The Rosen Publishing Group 2008
2. Jaracz J, Gattner K: Zespół Serotoninowy. Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii 2006; 2: 111–117
3. Fluoksetyna – opis profesjonalny: http://bazalekow.mp.pl/leki/doctor_subst.html?id=326
4. Kostowski W, Herman ZS: Farmakologia. PZWL 2010; I:316; I: 224-246

Minister zdrowia zwrócił się do Centralnego Biura Antykorupcyjnego o zweryfikowanie informacji dotyczących rzekomych nieprawidłowości i przebadanie decyzji refundacyjnych (fot. MGR.FARM)Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia...

Resort zdrowia wydał oświadczenie w sprawie ostatniej publikacji w dzienniku "Fakt". Na jego...

Partia Razem złożyła doniesienie do prokuratury i do CBA. Ugrupowanie chce, żeby organy skontrolowały, czy w Ministerstwie Zdrowia doszło do korupcji i działania na szkodę Skarbu Państwa (fot. Partia Razem)Partia Razem chce wyjaśnień ws. Pradaxy

Partia Razem złożyła doniesienie do prokuratury i CBA w związku z informacjami o zwolnieniu...

"W Polsce również można zgłosić się do testowania leków, trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że wynagrodzenie jest mniejsze niż poza granicami kraju" - pisze autorka (fot. Shutterstock)Tester leków - ile można na tym zarobić?

Sześć miesięcy w zamkniętym ośrodku z basenem, sauną, siłownią, bilardem, a do tego zapewniona...

Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że EpiPen Junior jest tylko „chwilowo” niedostępny i że alergicy mogą stosować zamienniki (fot. Shutterstock)W aptekach brakuje leku, który ratuje...

Dzisiejsza Gazeta Wyborcza donosi, że od ponad miesiąca w aptekach nie można dostać zastrzyków...

Niedawno członkiem Związku Przedsiębiorców i Pracodawców został Związek Pracodawców Aptecznych PharmaNET (fot. MGR.FARM) ZPP to „maszynka do robienia pieniędzy”

Zwolniony niedawno wiceprezes Związku Pracodawców i Przedsiębiorców, w liście otwartym do...