Heroina była czołowym produktem Bayera do czasu wybuchu I Wojny Światowej (fot. Shutterstock)

Farmacja w służbie złu

Coraz częściej można zaobserwować franczyzy skonstruowane w sposób, który uniemożliwia farmaceutom odstąpienie od wykonania zapisów umowy, pod groźbą dotkliwych kar finansowych (fot. Shutterstock)

Farmaceuta nie może mieć...

Rośliny od lat stosowane były w medycynie tradycyjnej. Z ich właściwości czerpiemy też współcześnie (fot. Shutterstock)

10 najciekawszych surowców...

Opiekun stażu może wyrazić negatywną opinię o praktykancie, jednak nie rzutuje ona na zakończenie studiów (fot. Shutterstock)

Apteka stażowa

Wielu lekarzy nadal uważa, iż najskuteczniejsze w leczeniu świądu są leki o silnym mechanizmie uspakajającym (fot. Shutterstock)

6 mitów o pokrzywce

Fotodermatozy

Fotodermatozy

W okresie letnim, gdy trudno unikąć promieni słonecznych, mogą pojawiać się fotodermatozy, czyli choroby skóry wywołane ekspozycją na promienie UV. Ich przyczyną mogą być nie tylko leki (ketoprofen, retinoidy, statyny), lecz również składniki ziół, preparatów roślinnych oraz kosmetyków.

Pierwsze objawy mogą wystąpić już po 15 minutach od kontaktu z fotouczulaczem, natomiast zaczerwienienie, obrzęk i bąble wypełnione płynem pojawiają się po okresie jednej doby. Następnie nasilają się objawy reakcji zapalnej i zaczyna proces hiperpigmentacji, mogący utrzymywać się przez okres kilku miesięcy lub nawet lat. U jego podłoża leży powstawanie krzyżowych połączeń między łańcuchami DNA w keratynocytach oraz melanocytach oraz nasilenie w nich procesów mitotycznych. Dochodzi do zwiększenia syntezy melaniny i jej transportu do warstwy podstawowej keratynocytów. Miejsca dotknięte zmianami wykazują zwiększona wrażliwość na promieniowanie UV nawet przez kilka lat.

Głównymi roślinnymi fotouczulaczami sa furanokumaryny (psoralen, bergapten, kstantotoksyna), pochodzące z roślin, należących do rodzin Apiaceae oraz Rutaceae. Ich przedstawicielami są ruta zwyczajna (Ruta graveolens)oraz dyptam jesionolistny (Diptamnum albus), który ze względu na walory estetyczne można coraz częściej spotkać w ogródkach
. Dyptam utożsamiany jest z biblijnym gorejącym krzewem, ponieważ wydzielane przez niego olejki potrafią zapalić się przy wysokiej tempraraturze. Kumaryny zawiera również aminek egipski (Ammi visnaga), stosowany niegdyś w leczeniu choroby wieńcowej i astmy.

Ze względu na zawartość furanokumaryn, fotouczulaczami są także olejki eteryczne: limonkowy, cytrynowy, bergamotowy, grejpfrutowy i mandarynkowy oraz olejek z pomarańczy gorzkiej. W perfumerii wykorzystuje się także fotouczulający olejek dyptamowy, kuminowy oraz olejek z arcydzięgla (Archangelica officinalis). Kumaryny występują także w warzywach takich jak popularny seler czy pasternak, jednak ich spożywanie w umiarkowanych ilościach nie prowadzi do wystąpienia fotodermatoz.

Ziołem, którego stosowanie w dużych dawkach może powodować reakcje nadwrażliwości na światło, jest również dziurawiec zwyczajny, ze względu na zawartość hiperycyny, niebędącej związkiem kumarynowym. Warto pamiętać, aby pacjentom, kupującym preparaty z dziurawcem, przypomnieć o zachowaniu ostrożności przy ekspozycji na światło.



Fotodermatozy mogą pojawić się także w następstwie alergii kontaktowej na rośliny z rodziny złożonych, takich jak wrotycz pospolity czy krwawnik, ze względu na zawarte w nich laktony seskiwterpenowe. Co ciekawe, nadwrażliwość na światło w przebiegu alergii na Compositae może pojawiać się samoistnie, nawet przy braku bezpośredniego kontaktu z alergenem.
Aby uniknąć fotodermatoz wywołanych związkami roślinnymi, w okresie letnim należy zwrócić uwagę na skład stosowanych kosmetyków - zwłaszcza perfum o nutach cytrusowych.

Amatorzy ogrodnictwa do prac związanych z niebezpiecznymi gatunkami powinni zabezpieczać się odpowiednią odzieżą i gumowymi rękawicami. Przy wystąpieniu odczynu najważniejsze jest przerwanie kontaktu z czynnikiem uczulającym. W celu złagodzenia bólu i zaczerwienienia można stosować zimne okłady, a przed wyjściem na zewnątrz, podrażnione miejsce zabezpieczać bezzapachowym kremem z filtrem. Jeśli odczyn wystąpił na dużej powierzchni skóry, konieczne mogą być środki przeciwbólowe. Lekarz może także zaordynować glikokortykosteroidy, a w późniejszym czasie wdrożyć terapię odwracającą skutki hiperpigmentacji.

Lekarze weterynarii zostali zawiadomieni o tej sprawie i poproszeni o zgłaszanie wszelkich działań niepożądanych. (fot. Shutterstock)Masz czworonoga? Uważaj na ten lek!

Komitet ds. Weterynaryjnych Produktów Leczniczych EMA ostrzega o przypadkach urazu oczu zwierząt...

Łącznie zatrzymano do chwili obecnej 23 osoby, a spośród nich 5 zostało tymczasowo aresztowanych. (fot. Policja.pl)Nielegalnie produkowano leki na...

Poznańscy policjanci z CBŚP kontynuując sprawę likwidacji największej na świecie fabryki...

Trainers Development Camp

Trainers Development Camp (TDC) to projekt Międzynarodowej Federacji Studentów Farmacji (IPSF),...

Pracownica apteki poprosiła napastnika, aby się odsunął, a ten wyszedł posłusznie zza ladę do strefy klienta, w tym czasie nadal szukała pilota antynapadowego. (fot. Shutterstock)Pracownica apteki całodobowej...

Sąd Okręgowy w Łodzi rozpatrywał niedawno sprawę napadu na aptekę całodobową. Napastnik groził...

Czy w świetle obowiązującego rozporządzenia apteka może zrealizować receptę, której wpisano tylko imię, nazwisko i PESEL pacjenta? (fot. Kamil Guzy)Kolejne niejasności w rozporządzeniu w...

W minionym tygodniu weszła w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie recept, która miała...