Jak zostać szczęśliwym posiadaczem karty GMS? Trzeba spełnić warunek odpowiedniego dochodu. (fot. Shutterstock)

Farmaceuta w Irlandii:...

Nieumiejętnie, w tym nadmiernie stosowana suplementacja, może powodować wiele niekorzystnych konsekwencji zdrowotnych. (fot. Shutterstock)

Racjonalna Suplementacja...

Czynnikami wywołującymi reakcje fototoksyczne mogą być substancje roślinne, leki czy środki chemiczne, działające zewnętrznie bądź podane doustnie. (fot. Shutterstock)

10 leków, przy których należy...

Nieograniczone stosowanie antybiotyków, skutkuje opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz rozwojem „superbakterii”. (fot. Shutterstock)

Antybiotykooporność jak...

System ten w aptece nie ma większego sensu! Oznacza on tylko masę problemów a niczego nie gwarantuje. (fot. Shutterstock)

Dyrektywa antyfałszywkowa, a...

Naturalne przeciwutleniacze

Naturalne przeciwutleniacze

Nie od dziś wiadomo, że „Boża Apteka” zna tysiące remediów na nasze dolegliwości. Nie inaczej jest w przypadku stresu oksydacyjnego, który był (czarnym) bohaterem mojego poprzedniego artykułu.

Wśród naturalnych przeciwutleniaczy znajdziemy mnóstwo związków, różniących się budową i właściwościami. Niektóre z nich, jak witaminy, są kumulowane w naszym organizmie i zaprzęgane do endogennej obrony przeciw wolnym rodnikom. Karotenoidy, takie jak luteina i zeaksantyna, gromadzą się w siatkówce oka, zaś tokoferole w pobliżu błon komórkowych, gdzie chronią wrażliwe na utlenianie WNKT. Inną grupę naturalnych przeciwutleniaczy tworzą polifenole, które w swojej strukturze posiadają charakterystyczne grupy -OH. Nie są one kumulowane w naszych tkankach, lecz metabolizowane i wydalane jak inne ksenobiotyki. Wśród nich znajdują się proste fenolokwasy, garbniki katechinowe (których bogactwo znajdziemy w naparze z zielonej herbaty) oraz flawonoidy i antocyjany, które nadają barwę owocom borówki i bzu czarnego. Pod względem budowy ciekawym przeciwutleniaczem jest resweratrol, którego duże ilości znajdziemy w winogronach, czerwonych winach (najwięcej w Pinot Noir), a także w mniej znanej roślinie leczniczej – rdestowcu ostrokończystym (Polygonum cuspidatum) pochodzącym z Chin. Reprezentujący grupę stilbenów resweratrol, wykazuje podobieństwo strukturalne do żeńskich hormonów, dlatego też zaliczany jest do fitoestrogenów. Dużej ilości polifenoli dostarczając nam także owoce: jabłka i truskawki, warzywa (papryka, karczoch, brokuły), rośliny strączkowe oraz przyprawy, takie jak cynamon, kurkuma i oregano. Bogate w naturalne przeciwutleniacze są również zioła: znane od wieków owoce głogu czy popularne ostatnio ziele czystka.

Nie ulega wątpliwościom, że związki polifenolowe są bardzo silnymi przeciwutleniaczami, jednak czy wiemy na czym dokładnie polega ich działanie? Aby zrozumieć ich prozdrowotne właściwości, musimy sięgnąć do zakamarków pamięci po kilka wiadomości chemicznych, dotyczących ich budowy. Po pierwsze, atom wodoru z grupy fenolowej łatwo ulega hydrolizie, po drugie – grupa fenolowa jest donorem elektronów, a po trzecie – sąsiadujące ze sobą grupy -OH mogą chelatować jony metali. Jaki ma to związek ze stresem oksydacyjnym i wolnymi rodnikami? Oderwane od cząsteczki polifenolu atomy wodoru bądź elektrony stabilizują strukturę wolnych rodników, czyniąc je mniej reaktywnymi, zaś chelatowanie jonów metali ogranicza ich katalityczny wpływ na procesy oksydoredukcyjne.



Niestety, istnieje także druga strona przeciwutleniaczy: przyjmowane w nadmiarze mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. W pewnych warunkach (gdy ich stężenie jest zbyt duże, bądź w obecności jonów metali) antyoksydanty mogą pełnić funkcję prooksydantów, paradoksalnie nasilając działanie stresu oksydacyjnego. Udowodniono, że wysokie stężenia garbników katechinowych oraz innych związków polifenolowych, np. kwercetyny, mogą sprzyjać działaniu wolnych rodników oraz wykazywać działanie cytotoksyczne.

Regularne dostarczanie antyoksydantów w diecie („pięć porcji dziennie”) zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby związane ze stresem oksydacyjnym, w tym choroby cywilizacyjne: nadciśnienie, miażdżycę oraz nowotwory. W obliczu wzmożonego zainteresowania naturalnymi przeciwutleniaczami, także w formie skoncentrowanych suplementów, warto jednak zwrócić uwagę swoją oraz pacjenta, aby z witaminami czy polifenolami nie przesadzić. Wszak zasada „co za dużo, to niezdrowo” obowiązuje nawet te bezcenne związki, jakimi są roślinne przeciwutleniacze.

Jeżeli natomiast osoba wydająca jest w stanie określić brakujący kod pocztowy, to może opisać go na rewersie recepty papierowej. (fot. Shutterstock)Czy farmaceuta może uzupełnić kod...

Od 18 kwietnia, gdy weszło w życie nowe rozporządzenie w sprawie recept, elementem obowiązkowym...

Techniczka na stażu samodzielnie wydawała leki pacjentom, a w systemie była wtedy zalogowana na kierownika apteki. (fot. Shutterstock)Sposób na zatrzymanie technika stażysty...

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum już po raz kolejny, w krótkim czasie, rozstrzygał sprawę...

Póki co wszystkie osoby zatrzymane w poniedziałek przez CBA, zostały zwolnione do domu. (fot. Shutterstock)Nielegalny wywóz leków to proceder...

"To proceder niezwykle szkodliwy" - mówi o nielegalnym wywozie leków dr Paweł Wróblewski. "...

W ocenie Ministra Zdrowia obowiązujące obecnie regulacje odnoszące się do kwestii koncentracji zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej mają charakter kompleksowy. (fot. MGR.FARM)Ministerstwo Zdrowia o cofaniu zezwoleń...

Pod koniec stycznia poseł Waldemar Buda zwrócił się do Ministra Zdrowia z pytaniem o los 1500...

NFZ wyjaśnia, że data i godzina realizacji recepty oznacza moment fiskalizacji recepty lub kilku recept, kiedy pacjent płaci za wydawane leki. (fot. Shutterstock)Będą kary dla aptek, za błędnie...

Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ wydał interpretację przepisów nowego rozporządzenia w sprawie...