Prodermina wraca do łask! | mgr.farm
Żaden lek nie jest pozbawiony działań niepożądanych, ale im więcej o nich wiemy, tym szybciej zadziałamy w razie ich wystąpienia i tym lepiej możemy chronić pacjenta. (fot. Shutterstock)

Zgłoś mnie!

Ambicją Thorwalda było przedstawienie wiedzy o lekach i leczeniu na tle zarysu historii ogólnej i historii kultury.

Dawna medycyna. Jej tajemnice...

Problem rozwiązałby obowiązek umieszczania numeru telefonu pacjenta na recepcie. (fot. Shutterstock)

Farmaceuta może się pomylić

Podając metforminę pacjentom z cukrzycą, zauważono jej zaskakujące, ponadplanowe właściwości. (fot. Shutterstock)

Cukier nie krzepi

 Wielu z nas na pewnym etapie kariery doznaje efektu Krugera-Dunninga. Jest to dość powszechne zjawisko psychologiczne... (fot. Shutterstock)

Bunt młodego farmaceuty

Prodermina wraca do łask!

Prodermina wraca do łask!

Prodermina w polskiej recepturze aptecznej miała swoje wzloty i upadki. Od 2011r. ponownie jest dostępna w obrocie jako surowiec farmaceutyczny, dzięki czemu lekarze, farmaceuci, a przede wszystkim pacjenci mogą korzystać z jej nieprzecenionych właściwości leczniczych. Dzisiaj w zwięzłej formie postaramy się przypomnieć najważniejsze informacje dotyczące tego surowca, by recepta z proderminą nie była dla nas żadnym zaskoczeniem.


Synonimy: dziegięć mineralny, dziegięć węglowy, dziegięć z węgla kamiennego, smoła mineralna, smoła pogazowa, smoła węglowa, maź pogazowa Pix Carbonis, Pix Lithanthracis, Pix Carbonis, Pix Minerallis, Coal Tar, Oleum Lithanthracis

Skład: łatwiej byłoby napisać czego nie zawiera:) w skład proderminy wchodzi m.in. fenol, benzen, toluen, chinolina, ksylen, etylobenzen, nitrobenzen i wiele innych związków. 

Wygląd: Brunatnoczarna, brunatnozielona lub czarna gęsta ciecz o swoistym, intensywnym zapachu, rozpuszcza się w naftalenie, dobrze miesza się z wazeliną i olejami tłustymi.

Wytwarzanie: proderminę wytwarza się w wyniku suchej destylacji węgla kamiennego.

Działanie: redukujące (prodermina utleniając się odbiera tlen z tkanek w wyniku czego zahamowaniu ulegają procesy podziałów komórkowych), złuszczające, przeciwzapalne, przeciwświądowe, przeciwwysiękowe, antyseptyczne.

Proderminę stosuję się w postaci past, szamponów i maści. Bardzo skuteczny surowiec w leczeniu łuszczycy, niestety większość, preparatów, które go zawierały została wycofana z rynku. Najprawdopodobniej wpływ na to miały podejrzenia o rakotwórcze działanie proderminy. Pamiętam, że czytałem kiedyś artykuł, który zaprzeczał kancerogennym właściwościom smoły węglowej, nie mogłem go jednak ponownie odnaleźć. Obecnie gotowe preparaty na rynku, które zawierają proderminę to:

Cocois maść (Rp) – drogi, zawiera 12%smoły węglowej, 4% siarki, 2% kwasu salicylowego.

PolyTar szampon (OTC) – cena do zaakceptowania, zawiera 1% mieszaniny różnych dziegięci.

Z rynku zniknęły takie preparaty jak:

Psorisan (OTC) –zawierał proderminę w stężeniach 5%, 10% i 20%

Delatar (Rp) – zawierał odbarwioną, bezwonną smołę węglową

Lorinden T (Rp) – skład to 1,5% smoły węglowej, 0.2%piwalanu flumetazonu, oraz 1% kwasu salicylowego.

Podejrzenie proderminy o kancerogenne działanie spowodowało obniżenie stosowanych stężeń do 2-5%, w warunkach szpitalnych nadal stosowane są wyższe stężenia smoły węglowej. W niektórych przypadkach stosuje się nierozcieńczony dzegięć węglowy bezpośrednio na skórę. Po około 8 latach nieobecności na rynku pojawiła się prodermina jako surowiec do receptury. Dało to możliwość sporządzania w aptekach preparatów dla osób chorych na łuszczycę o dowolnie wybranym stężeniu dziegięciu mineralnego. Surowiec dostępny jest w opakowaniach po 50g, cena to około 150zł. Przykładowe maści recepturowe zawierające proderminę: 

Rp.

Prodermini 5,0

Pastae zinci ad 100,0

M.f. pasta

Prosta do wykonania pasta, może przypomnę coś oczywistego, ale bardzo ważne jest w czasie wykonywania preparatów z proderminą, by odważać ją bezpośrednio na podłożu, odważnie na sączkach, pergaminie, kliszach mogłoby spowodować zbyt duże straty dziegięciu podczas jego przenoszenia. Kolejna istotna kwestia, prodermina może zabarwiać plastikowe elementy mieszadła unguatora. Pasta sporządzona z powyższego przepisu długo utrzymuje się na skórze, ciężko ją jednak zmyć.

Kolejny przepis:

Rp.

Prodermini 5,0

Paraffini liq. 5,0

Pastae Zinci ad 100,0

M.f. pasta

Ta mała modyfikacja sprawia, że pastę łatwiej się nanosi na skórę, łatwiej też jest ją później zmyć.

Rp.

Prodermini 5,0

Vaselini flavi ad 100,0

M. f. ung.

Jak już wcześniej pisałem prodermina bardzo dobrze miesza się z wazeliną, powyższa maść znacznie krócej utrzymuje się na skórze w porównaniu z pastą, za to znacznie lepiej brudzi odzież. 

Rp.

Prodermini 5,0 

Pix liquida pini 5,0

Sulf. ppt. 4,0

Acidi salicylici 2,0

Vaselini ad 100,0

M. f. ung.

Bardzo fajna maść, umożliwia pozbycie się łuski, przez co prodermina ma lepszy dostęp do chorobowo zmenionej skóry. Siarka działa wysuszająco, keratoplastycznie, wykazuje także słabe działanie przeciwbakteryjen i przeciwgrzybicze. 

Prodermina ma właściwości wysuszające, dlatego trzeba pacjentowi polecić również maść nawilżającą, natłuszczającą. Idealnie jeśli lekarz wypisze również receptę na maść cholesterolową zmieszaną w stosunku 1:1 z wodą. Moim zdaniem jedna z lepszych. Bardzo fajnie też na zmiany łuszczycowe nadają się kremy Iwostin Sensitia a także Cutibaza - krem półtłusty. 

Następny wpis - cignolina.

Obecnie w Okręgowej Izbie Aptekarskiej w Olsztynie zatrudnionych jest ponad 600 farmaceutów. (fot. MGR.FARM)W Olsztynie przybyło tylko siedmiu...

Nowi farmaceuci złożyli ślubowanie przy okazji zjazdu Okręgowej Izby Aptekarskiej w Olsztynie. W...

NIA chce wprowadzić zmiany w roli samorządu aptekarskiego przy okazji ustawy o zawodzie farmaceuty? (fot. NIA, MZ, MGR.FARM)Ruszyły prace nad projektem ustawy o...

W miniony czwartek odbyło się pierwsze spotkanie zespołu ds. opracowania projektu ustawy o...

Polska jest w pierwszej dziesiątce krajów europejskich, w których przyjmuje się najwięcej antybiotyków. (fot. Shutterstock)5 faktów na temat antybiotyków, o...

Odkrycie antybiotyków zmieniło bieg historii. Dzięki nim możliwe stało się zwalczanie chorób,...

Istotną barierą jest brak wiedzy wśród lekarzy, którzy nie wiedzą, jak lek zapisywać, a także aptekarzy, nieprzygotowanych do ich wytwarzania. (fot. Shutterstock)Nadal brak chętnych do sprowadzania...

Do tej pory nie zgłosił się do URPL ani jeden podmiot, który wziąłby na siebie odpowiedzialność...

Nowe rozwiązanie może okazać się niezwykle przydatne w kontroli przestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjentów z chorobami psychiatrycznymi. (fot. Shuttertock)Czujnik wbudowany w tabletkę

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła 13 listopada pierwszy lek...

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy
dla osób uprawnionych do wystawia recept
lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Oświadczam, że jestem lekarzem, farmaceutą
lub osobą prowadzącą zaopatrzenie w produkty lecznicze.