Zapowiadana przez rządzących od dawna zmiana Kodeksu Pracy niedawno stała się faktem. Nowe przepisy powstały m.in. w odpowiedzi na propozycje pochodzące od osób dających zatrudnienie w polskiej gospodarce.
– Odpowiadamy w ten sposób na oczekiwania pracodawców. Regulacje te powstały w trosce o bezpieczne i odpowiedzialne warunki pracy – przekonywała niedawno Marlena Maląg, Minister Rodziny i Polityki Społecznej.
W ten sposób nowe przepisy dają pracodawcom możliwość przeprowadzania badań na obecność alkoholu i środków działających podobnie do alkoholu w organizmie bez konieczności powiadamiania powołanych do tego służb. Pracodawca będzie mógł od tej pory samodzielnie dokonać takiego sprawdzenia, a pracownik będzie musiał mu się poddać. Badanie jednak musi być przeprowadzone w odpowiednich warunkach.
– Kontrola trzeźwości nie może naruszać godności oraz innych dóbr osobistych pracownika – czytamy w znowelizowanych przepisach ustawy o Kodeksie Pracy.
Badanie trzeźwości tylko po wcześniejszym powiadomieniu
Umożliwienie pracodawcom przeprowadzania badania na obecność alkoholu jest uzasadnione w świetle nowych przepisów, jeśli jest ono niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia. Sposób przeprowadzania tego typu badania dokładnie opisuje wspomniane już Rozporządzenie MZ z dnia 16 lutego 2023 roku, a sam fakt takiej sposobności powinien być odnotowany w wewnętrznych przepisach pracodawcy.
– Wprowadzenie kontroli trzeźwości, grupę lub grupy pracowników objętych kontrolą trzeźwości i sposób przeprowadzania kontroli trzeźwości, w tym rodzaj urządzenia wykorzystywanego do kontroli, czas i częstotliwość jej przeprowadzania ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy – brzmi treść art. 1 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy Kodeks Pracy.
Fakt przeprowadzania badania w zakładzie pracy pracodawca musi także przedstawić nowo zatrudnianym osobom – w formie pisemnej bądź elektronicznej, jeszcze przed dopuszczeniem go do pracy. Co jednak szczególnie ważne – pracodawca ma obowiązek odpowiednio wcześniej zgłosić zamiar przeprowadzania takiego badania do wiadomości objętych badaniem pracowników.
– O wprowadzeniu kontroli trzeźwości, o którym mowa w § 10, pracodawca informuje pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy nie później niż 2 tygodnie przed rozpoczęciem jej przeprowadzania – przewidują aktualne przepisy.
W przypadku spełnienia przez pracodawcę powyższych wymogów pracownik oddelegowany do badania musi mu się poddać, w przeciwnym razie pracodawca będzie mógł wezwać odpowiednie służby, które takie badanie przeprowadzą.
Badanie tylko na podstawie wydychanego powietrza
W myśl nowych przepisów badanie sprawdzające trzeźwość pracownika pracodawca będzie mógł przeprowadzić przy użyciu określonych w rozporządzeniu urządzeń.
– Badanie wydychanego powietrza przeprowadza się przy użyciu urządzenia elektronicznego dokonującego pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu, z użyciem ustnika, metodą spektrometrii w podczerwieni lub utleniania elektrochemicznego – brzmi treść § 3 wspomnianego dokumentu.
Należy wiedzieć, że pracodawca nie ma prawa do przeprowadzania u swoich pracowników badania krwi – to mogą zlecić tylko wezwani na miejsce policjanci. W przypadku stwierdzenia u pracownika wyniku pomiaru różnego od zera pracodawca powinien dokonać niezwłocznie drugiego pomiaru. Fakt stwierdzenia obecności alkoholu we krwi daje pracodawcy podstawę do niedopuszczenia pracownika do pracy w danym dniu. Pracodawca przekazuje tą informację pracownikowi wraz z uzasadnieniem. Fakt ten jest odnotowywany w aktach pracowniczych.
– Pracodawca przetwarza informacje o dacie, godzinie i minucie badania oraz o jego wyniku wskazującym na stan po użyciu alkoholu lub stan nietrzeźwości wyłącznie w przypadku, gdy jest to niezbędne do zapewnienia ochrony dóbr i przechowuje te informacje w aktach osobowych pracownika przez okres nieprzekraczający roku od dnia ich zebrania – przewidują nowe przepisy.
W sytuacji pozytywnego wyniku badania na obecność alkoholu pracodawca nie tylko będzie mógł nie dopuścić pracownika do pracy, ale też zastosować wobec niego karę upomnienia, nagany lub kary pieniężnej.
Pracodawca sprawdzi też obecność innych środków…
Zgodnie z nowymi regulacjami poza badaniem na obecność alkoholu pracodawcy będą mogli także skontrolować pracowników pod względem obecności innych środków chemicznych.
– Jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia pracodawca może wprowadzić kontrolę pracowników na obecność w ich organizmach środków działających podobnie do alkoholu – czytamy w treści nowelizowanej ustawy.
Rozporządzenie MZ dokładnie precyzuje o jakie środki chodzi. Są to: opioidy, amfetamina i jej analogi, kokaina, kannabinoidy i benzodiazepiny. Tego typu badanie, przy zastosowaniu metod nie wymagających badania laboratoryjnego również będzie mógł przeprowadzić sam pracodawca. Ogólnopolskie związki zawodowe boją się jednak, że w przypadku niektórych leków, działających podobnie do wymienionych substancji mogą pojawiać się wątpliwości co do wyniku badania. Praktyka pokaże, czy tego typu sytuacje będą częstym zjawiskiem.
©MGR.FARM
