Wyniki badania opublikowanego w czasopiśmie „The Lancet” 25 lutego 2025 r. wskazują, że „od roku 2019, w Anglii tylko w 3986 (17,8%) z 22 452 przypadków rozpoczęcia leczenia u pacjentów z cukrzycą typu 2 wprowadzone zostały optymalnie skuteczne leki. Naukowcy oparli swoje wnioski na specjalnie skonstruowanym przez nich modelu. Ma on na celu przyśpieszenie doboru prawidłowego zindywidualizowanego leczenia u konkretnych grup pacjentów.
– Opracowaliśmy model doboru leczenia uwzględniający pięć grup leków, który do określenia optymalnej terapii obniżającej poziom glukozy dla osób z cukrzycą typu 2 wykorzystuje podstawowe, rutynowo oceniane dane kliniczne – czytamy w opisie badania na stronie czasopisma „The Lancet”.
Lepsze wyniki pomiarów glukozy i mniej powikłań cukrzycy
Według naukowców osoby na optymalnej terapii zalecanej przez model miały niższy 12-miesięczny poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c), rzadziej potrzebowały dodatkowej terapii obniżającej poziom glukozy i miały niższe ryzyko powikłań cukrzycy niż osoby na leczeniu przepisywanym w innych warunkach.
Model opracowano na podstawie danych pochodzących od lekarzy rodzinnych i dokumentacji szpitalnej miliona osób z Wielkiej Brytanii cierpiących na cukrzycę typu 2, a także 100 107 rozpoczętych terapii lekami z bazy danych Clinical Practice Research Datalink (CPRD). Do doboru odpowiedniego leczenia uwzględnia on dziewięć cech klinicznych pacjentów z cukrzycą typu 2, w tym wiek, płeć, BMI i stężenie całkowitego cholesterolu. Według naukowców te informacje pomagają przewidzieć rzeczywistą odpowiedź na leki.
- Czytaj również: Światowy Dzień Cukrzycy okazją do badań przesiewowych w aptekach
Model leczenia przygotowany dzięki funduszom organizacji takich jak Medical Research Council i National Institute for Health Research przewiduje skuteczność działania pięciu różnych leków. Metformina jest najczęściej stosowanym lekiem pierwszego rzutu w cukrzycy typu 2, ale opracowując model uwzględniono pięć innych leków obniżających poziom glukozy: inhibitory DPP-4, agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu-1, inhibitory kotransportera sodowo-glukozowego-2 (SGLT2), pochodne sulfonylomocznika i tiazolidynodiony (czyli tzw. „glitazony”).
Badacze z Wielkiej Brytanii podkreślają, że proponowany przez nich model jest łatwy do wprowadzenia do opieki klinicznej w większości krajów na świecie. Takie wnioski niosą ze sobą duże nadzieje… Czy słusznie?
Innowacyjne podejście do leczenia cukrzycy
– Opracowaliśmy zupełnie nowe, spersonalizowane podejście do leczenia cukrzycy, które może przynieść korzyści wszystkim osobom z cukrzycą typu 2 w Wielkiej Brytanii i na świecie. – powiedział John Dennis, adiunkt nauk o danych medycznych na Uniwersytecie w Exeter, który kierował badaniem – Po raz pierwszy nasz model pozwala osobom żyjącym z cukrzycą typu 2 szybko zidentyfikować najlepsze leczenie podejmowane celem kontroli poziomu cukru we krwi, pomagając zmniejszyć ryzyko powikłań cukrzycy. To duży postęp w stosunku do obecnego podejścia do wyboru leków na cukrzycę.
Andrew Hattersley, profesor medycyny molekularnej na University of Exeter i jeden z autorów badania, dodaje również, że model można wdrożyć w opiece klinicznej natychmiast i bez dodatkowych kosztów.
– Wynika to z faktu, że wykorzystuje on proste pomiary, takie jak płeć, waga i standardowe badania krwi, które są wykonywane rutynowo. – tłumaczy Prof. Hattersley – Mamy nadzieję, że uda nam się szybko wdrożyć ten model i udostępnić go osobom chorym na cukrzycę typu 2 w Wielkiej Brytanii i na całym świecie – dodaje.
Według Elizabeth Robertson, dyrektor ds. badań i badań klinicznych w Diabetes UK, brytyjskiej organizacji charytatywnej, która działa na rzecz poprawy opieki i leczenia osób z cukrzycą w Wielkiej Brytanii „ta innowacja wykorzystująca rutynowe dane kliniczne może pomóc niezliczonej liczbie osób z cukrzycą typu 2 obniżyć poziom cukru we krwi do bezpiecznego poziomu, znacznie zmniejszając ryzyko wystąpienia wyniszczających powikłań cukrzycy i łagodząc ciężar życia z tą nieuleczalną chorobą.”
Według dyrektor Robertson jeśli narzędzie to okaże się skuteczne w praktyce i zostanie szeroko przyjęte, może to oznaczać największy postęp w leczeniu cukrzycy typu 2 od ponad dekady i wpłynąć pozytywnie na zdrowie milionów osób.
Niepokojące dane
Naukowcy twierdzą, że skonstruowany przez nich model zakłada 38-procentową redukcję w ciągu 5 lat ryzyka wystąpienia niewydolności glikemicznej. Definiują ją jako zaburzenia regulacji poziomu cukru we krwi, takie jak hiperglikemia i hipoglikemia.
– Taka interwencja znacznie wydłużyłoby czas stabilnej terapii obniżającej poziom glukozy przed koniecznością wprowadzania dodatkowego leczenia – tłumaczą autorzy modelu.
Dane opublikowane w czerwcu 2024 r. wskazują, że liczba pacjentów narażonych na ryzyko cukrzycy typu 2 w Anglii wzrosła w 2023 roku o ponad pół miliona. Dla porównania obecnie w Polsce na cukrzycę choruje około 3,1 miliona osób. Szacuje się, że do 2030 roku liczba ta wzrośnie do 4,2 miliona.
Źródła:
- Dennis, John M et al. A five-drug class model using routinely available clinical features to optimise prescribing in type 2 diabetes: a prediction model development and validation study. The Lancet, Volume 405, Issue 10480, 701 – 714. A five-drug class model using routinely available clinical features to optimise prescribing in type 2 diabetes: a prediction model development and validation study – The Lancet
- The Pharmaceutical Journal, PJ, February 2025, Vol 314, No 7994;314(7994)::DOI:10.1211/PJ.2025.1.348207 https://pharmaceutical-journal.com/article/news/fewer-than-20-of-type-2-diabetes-patients-on-most-effective-medicine-for-them-model-shows
- https://diabetyk.org.pl/czeka-nas-dynamiczny-wzrost-zachorowan-na-cukrzyce/
©MGR.FARM
