REKLAMA
pt. 13 stycznia 2023, 09:33

Łuszczyca nasila się zimą. Są nowe sposoby jej leczenia…

U ponad 30% pacjentów z łuszczycą rozwija się również łuszczycowe zapalenie stawów, a ośrodkowa wersja choroby często pozostaje niezdiagnozowana. Reumatolodzy w takim przypadku zalecają inhibitory IL-17 i inhibitory czynnika martwicy nowotworów TNF. Chociaż nie ma ostatecznej odpowiedzi na pytanie, dlaczego łuszczyca zaostrza się częściej zimą, badania sugerują, że jest to spowodowane bardziej suchą skórą, która z kolei wynika ze stosunkowo wysokiej temperatury w pomieszczeniach, niskiej wilgotności i krótszym czasem spędzanym na słońcu.

Środowisko w jakim przebywa pacjent z łuszczycą ma istotne znaczenie w leczniu choroby (fot. Shutterstock)
Środowisko w jakim przebywa pacjent z łuszczycą ma istotne znaczenie w leczeniu choroby (fot. Shutterstock)

Łuszczyca nie ogranicza się tylko do skóry, ale jest ogólnoustrojową chorobą zapalną. U ponad 30% pacjentów z łuszczycą rozwija się również łuszczycowe zapalenie stawów w odstępie od 7 do 12 lat, a częstość występowania łuszczycowego zapalenia stawów wzrasta wraz z czasem trwania łuszczycy.

– Większość pacjentów ma wiele stanów zapalnych wpływających na inne tkanki, a to ważne, ponieważ musimy takie ogólnoustrojowe stany zapalne kontrolować – powiedział dr med. Bruce E. Strober, naukowiec i kliniczny profesor dermatologii w Yale University School of Medicine w New Haven, Connecticut, dyrektor rejestru łuszczycy CorEvitas.

Kluczowe jest zrozumienie związku między łuszczycą a łuszczycowym zapaleniem stawów i to właśnie było głównym tematem prezentacji Strobera na jesiennej konferencji Dermatologii Klinicznej 2022, która odbyła się w Las Vegas w stanie Nevada [1]. W łuszczycowym zapaleniu stawów więzadła i ścięgna są dotknięte w takim samym stopniu jak stawy, a typowe objawy choroby to sztywność kończyn i ból. Ponadto ważne jest rozważenie, czy zapalenie stawów jest obwodowe, czy ośrodkowe. Wersja ośrodkowa choroby dotyka do połowy pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów i jest związana z bólem szyi i dolnej części pleców [2].

Jednym z najważniejszych wniosków Strobera z sesji było to, że ośrodkowa wersja choroby jest ważną kwestią dla osób z łuszczycą i łuszczycowym zapaleniem stawów, występuje u 20% do 50% pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów i może obejmować kręgosłup.

– Często pozostaje ona niezdiagnozowana. Atakuje  w szczególności szyję, dolną część pleców i odcinek krzyżowo-biodrowy. Obwodowa wersja choroby natomiast dotyczy głównie kończyn. Niektóre środki terapeutyczne preferencyjnie leczą tylko wersję obwodową, ale nie ośrodkową – powiedział Strober.

Sposoby leczenia łuszczycy

Przechodząc do opcji terapeutycznych, Strober uważa, że obecne na rynku ukierunkowane terapie i immunosupresanty na łuszczycę i łuszczycowe zapalenie stawów są bezpieczne i dobrze tolerowane. Dermatolodzy są świadomi, że niektóre leki biologiczne nie będą tak samo dobrym rozwiązaniem dla wszystkich pacjentów. Na przykład, osoby z nieswoistym zapaleniem jelit nie powinny otrzymywać inhibitorów IL-17, a pacjenci z niektórymi postaciami raka powinni unikać inhibitorów JAK. Jednak większość pacjentów z chorobą łuszczycową może otrzymywać środki z różnych klas leków.

Według Strobera jednym z głównych celów leczenia łuszczycy lub łuszczycowego zapalenia stawów jest oczyszczenie skóry. Jeśli uda się całkowicie oczyścić skórę pacjenta, znacznie łatwiej jest opanować przebieg choroby. Pacjenci z większym prawdopodobieństwem wyleczą objawy łuszczycy, a jakość ich życia nie ulegnie pogorszeniu.

Reumatolodzy zdecydowanie zalecają inhibitory IL-17 i inhibitory czynnika martwicy nowotworów TNF (tumor necrosis factor) u pacjentów z chorobą ośrodkową, aby skutecznie leczyć objawy i zapobiegać poważnemu postępowi choroby. W tej wersji choroby odradzają jednak inhibitory IL-23 [2].

Nasilenie objawów zimą

Pacjenci z łuszczycą wydają się bardziej cierpieć w okresie zimowym, kiedy nawroty są znacznie częstsze. Jennifer Bourgeois, doktor nauk farmaceutycznych, farmaceuta w Market Street Pharmacy w McKinney w Teksasie, zauważyła, że chociaż nie ma ostatecznej odpowiedzi na pytanie, dlaczego łuszczyca zaostrza się częściej zimą, badania sugerują, że jest to spowodowane bardziej suchą skórą, która z kolei wynika ze stosunkowo wysokiej temperatury w pomieszczeniach, niskiej wilgotności i krótszym czasem spędzanym na słońcu.

Badania wykazały, że mniejsza liczba godzin światła słonecznego w sezonach zimowych może wywoływać zaostrzenia łuszczycy. Zuzanna Friedler, dermatolog z Advanced Dermatology PC w Nowym Jorku, zauważyła, że jedną z rzeczy, które pomagają w łagodniejszym przebiegu łuszczycy, jest światło UV, ponieważ światło słoneczne zmniejsza niektóre mediatory stanu zapalnego, dzięki czemu jest w stanie regulować kaskadę zapalną, którą obserwuje się w łuszczycy. Suche powietrze z kolei może powodować utratę wilgoci w skórze, zwłaszcza w jej górnych warstwach, co powoduje suchość i łuszczenie się skóry. Ponadto ludzie biorą dłuższe lub cieplejsze prysznice, co dodatkowo wysusza skórę [3].

– Łuszczyca jest stanem zapalnym skóry, a kaskadę zapalną może wywołać wiele różnych czynników, w tym stres, dieta i infekcje – powiedziała Bourgeois. – Wiemy, że zimie często towarzyszy większy stres związany ze świętami, zwiększone spożycie cukru i szczyt sezonu grypowego – wszystko to może przyczynić się do zaostrzeń łuszczycy [3].

Emily Fritchey, holistyczna terapeutka skóry w Sunshine Botanicals w Newnan w stanie Georgia, zauważa, że gdy skóra staje się sucha, jest bardziej podatna na pękanie, krwawienie i infekcje.

– Brak zrozumienia, jeśli chodzi o odpowiednią pielęgnację skóry, jest największym problemem, z jakim borykają się pacjenci – podkreśla Fritchey.

Wyzwalacze łuszczycy

Wyzwalacze łuszczycy różnią się w zależności od osoby, ale jednym z najczęstszych czynników wyzwalających jest stres. Dlatego techniki relaksacyjne i odpowiednie radzenie sobie ze stresem w dużym stopniu pomagają zminimalizować wpływ stresu na stan zapalny.

– Świadomość czynników wyzwalających może znacznie pomóc pacjentowi w wypracowaniu odpowiedniego stylu życia – powiedział Fritchey.

– Jest to często stosowane jako dodatek do farmakoterapii (…) Pacjenci z łuszczycą mogą prowadzić dziennik, aby śledzić zaostrzenia – dodała z kolei Bourgeois.

Informacje te mogą pomóc w określeniu czynników przyczyniających się do zaostrzenia choroby, na przykład, czy występuje ono tylko w miesiącach zimowych? Czy jest to spowodowane przez niedawną chorobę lub zmianę diety?

Sposoby radzenia sobie z łuszczycą w okresie zimowym

Pacjentom zaleca się stosowanie gęstszego kremu nawilżającego, zwłaszcza po zmoczeniu skóry, a także zakrywanie skóry i nie narażanie jej bezpośrednio na zimne, suche powietrze. Warto też zainwestować w nawilżacz powietrza oraz zwiększyć spożycie wody w miesiącach zimowych [3].  Fred Pescatore, lekarz medycyny, zauważył, że naturalne składniki w leczeniu łuszczycy, takie jak wyciąg z kory francuskiej sosny nadmorskiej Pycnogenol, to ważny sposób na pracę z pacjentami.

– Badania wykazały, że naturalny przeciwutleniacz znacznie poprawia bolesne i widoczne objawy łuszczycy, w tym zaczerwienienie, łuszczenie się, grubość skóry i całkowitą powierzchnię dotkniętych obszarów – powiedział [3].

Bardzo ważne jest, aby dermatolodzy rozumieli środowisko, w którym przebywają ich pacjenci, zwłaszcza ci żyjący w zimnym klimacie.

– Prosta ulotka, która eliminuje zgadywanie dotyczące samoopieki, z pewnością poprawi wyniki leczenia – powiedziała Friedler [3].

©MGR.FARM


Źródła:

  1. Strober B. Psoriatic disease: defining a new era for patients and physicians. Presented at: 2022 Fall Clinical Dermatology Conference; October 20-23, 2022; Las Vegas, NV.
  2. https://www.drugtopics.com/view/new-approaches-in-psoriasis-and-psoriatic-arthritis-treatment
  3. https://www.drugtopics.com/view/psoriasis-can-be-more-challenging-in-the-winter

Flora bakteryjna – jak o nią prawidłowo dbać?

11 kwietnia 202408:44

Flora bakteryjna człowieka kształtuje się od pierwszego dnia jego narodzin, a przez wszystkie następne lata podlega ciągłym fluktuacjom. Wpływ na zmianę składu i jakości mikrobiomu ma bardzo wiele czynników, m.in. stosowana dieta, przebyte infekcje, zażywane leki, aktywność fizyczna, przewlekły stres, zmiany hormonalne i szereg innych. [1][2]

Flora bakteryjna- jak o nią prawidłowo dbać? (fot. shutterstock.com)

Odpowiednio ukształtowana flora bakteryjna jelit jest jednym z najważniejszym elementów, warunkujących utrzymanie dobrego stanu zdrowia człowieka przez całe życie. Badania naukowe dowodzą, iż zachowanie homeostazy organizmu w dużej mierze zależy od składu mikrobiomu, a zmiany w nim zachodzące mogą przełożyć się na trwałe efekty, wpływające na funkcjonowanie całego organizmu przez wiele lat. [3]

Z tego powodu tak ważne jest, aby nie zaniedbywać własnego mikrobiomu, a w razie wystąpienia sytuacji, które mogą niekorzystnie wpływać na jego funkcjonowanie (np. infekcje z towarzyszącą biegunką, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia hormonalne, przewlekły stres itp.), wspomagać organizm odpowiednimi preparatami probiotycznymi.[1][2]

Probiotyki a stosowanie leków z różnych grup terapeutycznych

Wbrew powszechnie panujacej opinii, według której probiotyki stosuje się jedynie podczas antybiotykoterapii, należy wziąć pod uwagę konieczność ich suplementacji podczas przyjmowania leków, mogących doprowadzić do dysbiozy jelitowej. Są to m.in. leki przeciwzapalne i przeciwbólowe z grupy NLPZ, często łączone z lekami hamującymi wydzielanie kwasu solnego z grupy IPP (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku). Połączenie to wpływa niekorzystnie zarówno na śluzówkę przewodu pokarmowego (działanie uszkadzające wywołane przez NLPZ), jak i na skład i liczebność bakterii jelitowych (dysbioza wywołana przez IPP). Badania naukowe dowiodły, iż stosowanie probiotyków równolegle z NLPZ i IPP zmniejsza negatywne działanie tychże leków na śluzówkę przewodu pokarmowego oraz działa korzystnie na mikrobiom. [4][5]

Ponadto, innymi lekami, mogącymi powodować niekorzystne zmiany w mikrobiomie i wywoływać zaburzenia żołądkowo – jelitowe są: statyny, metformina (szczególnie w początkowym okresie leczenia) oraz leki przeczyszczające. [5] Udowodniono, iż równoczesne stosowanie probiotyków w czasie zażywania leków z powyższych grup wiąże się ze zminimalizowaniem skutków dysbiozy jelitowej oraz poprawą szczelności nabłonka jelit. [4]

Odporność organizmu a stosowanie probiotyków

Co więcej, warto pamiętać również o profilaktycznym stosowaniu probiotyków w okresie zwiększonej zapadalności na infekcje, m.in. jesienią i zimą. Według badań naukowych aż 70% limfocytów człowieka związanych jest z tkanką limfatyczną jelit, której stymulacja odbywa się za pomocą mikrobiomu. Podawanie probiotyków ma więc niebagatelny wpływ na utrzymanie wysokiej odporności organizmu. [1]

Probiotykoterapia w przewlekłym stresie

Kolejnym istotnym czynnikiem, który w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie mikroflory jelitowej jest silny i przewlekły stres. [1] Według doniesień naukowych, istnieje wyraźny związek pomiędzy przyjmowaniem określonych szczepów probiotycznych, a reakcją organizmu na czynniki stresowe. Wykazano również, iż stosowanie probiotyków przez osoby zmiagające się ze stresem, poprawia szczelność nabłonka jelitowego i wpływa na obniżenie napięcia nerwowego.[6]

Mało urozmaicona dieta a probiotyki

Probiotyki zalecane są również podczas stosowania mało urozmaiconej diety. Badania wykazały, że nieprawidłowa (uboga w błonnik) dieta może prowadzić do namnażania w jelitach szkodliwych bakterii, co z kolei sktkuje wieloma problemami jelitowymi, takimi jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Suplementacja bakterii probiotycznych wpływa wówczas na poprawę składu i jakości mikrobiomu, co przekłada się na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia np. jelita drażliwego oraz objawów dyspeptycznych. [1][7]

Inne wskazania

Warto także pamiętać o zasadności stosowania probiotyków w czasie zmian hormonalnych, a także procesów starzenia się organizmu. Wykazano bowiem istnienie związku pomiędzy zmianami, zachodzącymi  w układzie endokrynnym, a składem mikroflory jelitowej.[2]

Ponadto, badania dowodzą, że przyjmowanie szczepów probiotycznych przez osoby, u których zachodzą procesy starzenia, korzystnie wpływa na różnorodność flory bakteryjnej jelit. [8]

Probiotyki wieloszczepowe – korzyści ze stosowania

Aby zapewnić sobie kompleksową probiotykoterapię warto wybierać takie preparaty, które zawierają wiele różnych szczepów bakteryjnych. Badania wykazały, iż kombinacja szczepów probiotycznych może wykazywać się większą skutecznością, niż stosowania tylko jednego szczepu, dzięki zachodzącemu synergizmowi działania. [9] Dla przykładu, preparat zawierający dziewięć różnych szczepów bakterii z rodzajów: Lactobacillus, Bifidobacterium, Streptococcus i Lactoccocus działa wielokierunkowo na mikrobiom, szybko wypełniając w nim ewentualne ubytki. [10] Co więcej, podczas wyboru probiotyku, dobrze jest zwrócić uwagę na obecność w nim substancji prebiotycznej (np. fruktoligosacharydów), która zapewnia szykie namnażanie szczepów probiotycznych w jelitach. [9]

Podsumowując, najczęstszym wskazaniem do stosowania probiotyków jest antybiotykoterapia. Jednak warto zdawać sobie sprawę z korzyści, wynikających z przyjmowania preparatów probiotycznych w sytuacjach, które mogą negatywnie wpłynąć na stan flory jelitowej, np. stosowanie leków typu NLPZ, IPP czy metforminy, mało urozmaicona dieta, zmiany hormonalne czy przewlekły stres. Warto również zwrócić uwagę na dobroczynne skutki stosowania probiotyków, zawierających wiele różnych szczepów bakteryjnych, mogących kompleksowo wpływać na mikrobiom organizmu.[2][4][5][6][9]

Źródła:

  1. M. Gałęcka i wsp., Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Insytut Mikroekologii w Poznaniu. Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):50-59.
  2. H. Neuman i wsp., Microbial endocrinology: the interplay between the microbiota and the endocrine system, FEMS Microbiology Reviews 39(4), 2015. https://www.researchgate.net/publication/272624683_Microbial_endocrinology_the_interplay_between_the_microbiota_and_the_endocrine_system
  3. R.Witkowska-Wirstlein, M. U. Jurczyk , Czynniki determinujące kolonizację przewodu pokarmowego noworodka, Katedra Zdrowia Matki i Dziecka, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. http://www.przeglad.amp.edu.pl/uploads/2016/3/285_3_48_2016.pdf
  4. Węgielska, J. Suliburska, Wpływ leków na mikroflorę jelitową, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu.
  5. https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/zaburzenia-flory-jelitowej-wywolane-lekami/
  6. Herman, Probiotics supplementation in prophylaxis and treatment of depressive and anxiety disorders – a review of current research, Psychiatr Pol 2019;53(2):459-473. https://www.psychiatriapolska.pl/Probiotics-supplementation-in-prophylaxis-and-treatment-of-depressive-and-anxiety,92392,0,2.html
  7. D. Winiarz i wsp., Probiotyki a zdrowie – dziś i jutro, Biul. Wydz. Farm. WUM, 2017, 10, 86-94.
  8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468501120300146
  9. Zaremba, Dobrodziejstwa probiotyków i prebiotyków oraz ich naturalne źródła. Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  10.  https://www.multilac.pl/multilac-kapsulki/?

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Sprawdziłam, bo nie znam zestawy o którym piszesz i wygląda pod względem składników bardzo ciekawie. Sama nie mam łuszczycy, więc nie przetestuję, ale jest duży potencjał.