Łuszczyca nie ogranicza się tylko do skóry, ale jest ogólnoustrojową chorobą zapalną. U ponad 30% pacjentów z łuszczycą rozwija się również łuszczycowe zapalenie stawów w odstępie od 7 do 12 lat, a częstość występowania łuszczycowego zapalenia stawów wzrasta wraz z czasem trwania łuszczycy.
– Większość pacjentów ma wiele stanów zapalnych wpływających na inne tkanki, a to ważne, ponieważ musimy takie ogólnoustrojowe stany zapalne kontrolować – powiedział dr med. Bruce E. Strober, naukowiec i kliniczny profesor dermatologii w Yale University School of Medicine w New Haven, Connecticut, dyrektor rejestru łuszczycy CorEvitas.
Kluczowe jest zrozumienie związku między łuszczycą a łuszczycowym zapaleniem stawów i to właśnie było głównym tematem prezentacji Strobera na jesiennej konferencji Dermatologii Klinicznej 2022, która odbyła się w Las Vegas w stanie Nevada [1]. W łuszczycowym zapaleniu stawów więzadła i ścięgna są dotknięte w takim samym stopniu jak stawy, a typowe objawy choroby to sztywność kończyn i ból. Ponadto ważne jest rozważenie, czy zapalenie stawów jest obwodowe, czy ośrodkowe. Wersja ośrodkowa choroby dotyka do połowy pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów i jest związana z bólem szyi i dolnej części pleców [2].
Jednym z najważniejszych wniosków Strobera z sesji było to, że ośrodkowa wersja choroby jest ważną kwestią dla osób z łuszczycą i łuszczycowym zapaleniem stawów, występuje u 20% do 50% pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów i może obejmować kręgosłup.
– Często pozostaje ona niezdiagnozowana. Atakuje w szczególności szyję, dolną część pleców i odcinek krzyżowo-biodrowy. Obwodowa wersja choroby natomiast dotyczy głównie kończyn. Niektóre środki terapeutyczne preferencyjnie leczą tylko wersję obwodową, ale nie ośrodkową – powiedział Strober.
Sposoby leczenia łuszczycy
Przechodząc do opcji terapeutycznych, Strober uważa, że obecne na rynku ukierunkowane terapie i immunosupresanty na łuszczycę i łuszczycowe zapalenie stawów są bezpieczne i dobrze tolerowane. Dermatolodzy są świadomi, że niektóre leki biologiczne nie będą tak samo dobrym rozwiązaniem dla wszystkich pacjentów. Na przykład, osoby z nieswoistym zapaleniem jelit nie powinny otrzymywać inhibitorów IL-17, a pacjenci z niektórymi postaciami raka powinni unikać inhibitorów JAK. Jednak większość pacjentów z chorobą łuszczycową może otrzymywać środki z różnych klas leków.
Według Strobera jednym z głównych celów leczenia łuszczycy lub łuszczycowego zapalenia stawów jest oczyszczenie skóry. Jeśli uda się całkowicie oczyścić skórę pacjenta, znacznie łatwiej jest opanować przebieg choroby. Pacjenci z większym prawdopodobieństwem wyleczą objawy łuszczycy, a jakość ich życia nie ulegnie pogorszeniu.
Reumatolodzy zdecydowanie zalecają inhibitory IL-17 i inhibitory czynnika martwicy nowotworów TNF (tumor necrosis factor) u pacjentów z chorobą ośrodkową, aby skutecznie leczyć objawy i zapobiegać poważnemu postępowi choroby. W tej wersji choroby odradzają jednak inhibitory IL-23 [2].
Nasilenie objawów zimą
Pacjenci z łuszczycą wydają się bardziej cierpieć w okresie zimowym, kiedy nawroty są znacznie częstsze. Jennifer Bourgeois, doktor nauk farmaceutycznych, farmaceuta w Market Street Pharmacy w McKinney w Teksasie, zauważyła, że chociaż nie ma ostatecznej odpowiedzi na pytanie, dlaczego łuszczyca zaostrza się częściej zimą, badania sugerują, że jest to spowodowane bardziej suchą skórą, która z kolei wynika ze stosunkowo wysokiej temperatury w pomieszczeniach, niskiej wilgotności i krótszym czasem spędzanym na słońcu.
Badania wykazały, że mniejsza liczba godzin światła słonecznego w sezonach zimowych może wywoływać zaostrzenia łuszczycy. Zuzanna Friedler, dermatolog z Advanced Dermatology PC w Nowym Jorku, zauważyła, że jedną z rzeczy, które pomagają w łagodniejszym przebiegu łuszczycy, jest światło UV, ponieważ światło słoneczne zmniejsza niektóre mediatory stanu zapalnego, dzięki czemu jest w stanie regulować kaskadę zapalną, którą obserwuje się w łuszczycy. Suche powietrze z kolei może powodować utratę wilgoci w skórze, zwłaszcza w jej górnych warstwach, co powoduje suchość i łuszczenie się skóry. Ponadto ludzie biorą dłuższe lub cieplejsze prysznice, co dodatkowo wysusza skórę [3].
– Łuszczyca jest stanem zapalnym skóry, a kaskadę zapalną może wywołać wiele różnych czynników, w tym stres, dieta i infekcje – powiedziała Bourgeois. – Wiemy, że zimie często towarzyszy większy stres związany ze świętami, zwiększone spożycie cukru i szczyt sezonu grypowego – wszystko to może przyczynić się do zaostrzeń łuszczycy [3].
Emily Fritchey, holistyczna terapeutka skóry w Sunshine Botanicals w Newnan w stanie Georgia, zauważa, że gdy skóra staje się sucha, jest bardziej podatna na pękanie, krwawienie i infekcje.
– Brak zrozumienia, jeśli chodzi o odpowiednią pielęgnację skóry, jest największym problemem, z jakim borykają się pacjenci – podkreśla Fritchey.
Wyzwalacze łuszczycy
Wyzwalacze łuszczycy różnią się w zależności od osoby, ale jednym z najczęstszych czynników wyzwalających jest stres. Dlatego techniki relaksacyjne i odpowiednie radzenie sobie ze stresem w dużym stopniu pomagają zminimalizować wpływ stresu na stan zapalny.
– Świadomość czynników wyzwalających może znacznie pomóc pacjentowi w wypracowaniu odpowiedniego stylu życia – powiedział Fritchey.
– Jest to często stosowane jako dodatek do farmakoterapii (…) Pacjenci z łuszczycą mogą prowadzić dziennik, aby śledzić zaostrzenia – dodała z kolei Bourgeois.
Informacje te mogą pomóc w określeniu czynników przyczyniających się do zaostrzenia choroby, na przykład, czy występuje ono tylko w miesiącach zimowych? Czy jest to spowodowane przez niedawną chorobę lub zmianę diety?
Sposoby radzenia sobie z łuszczycą w okresie zimowym
Pacjentom zaleca się stosowanie gęstszego kremu nawilżającego, zwłaszcza po zmoczeniu skóry, a także zakrywanie skóry i nie narażanie jej bezpośrednio na zimne, suche powietrze. Warto też zainwestować w nawilżacz powietrza oraz zwiększyć spożycie wody w miesiącach zimowych [3]. Fred Pescatore, lekarz medycyny, zauważył, że naturalne składniki w leczeniu łuszczycy, takie jak wyciąg z kory francuskiej sosny nadmorskiej Pycnogenol, to ważny sposób na pracę z pacjentami.
– Badania wykazały, że naturalny przeciwutleniacz znacznie poprawia bolesne i widoczne objawy łuszczycy, w tym zaczerwienienie, łuszczenie się, grubość skóry i całkowitą powierzchnię dotkniętych obszarów – powiedział [3].
Bardzo ważne jest, aby dermatolodzy rozumieli środowisko, w którym przebywają ich pacjenci, zwłaszcza ci żyjący w zimnym klimacie.
– Prosta ulotka, która eliminuje zgadywanie dotyczące samoopieki, z pewnością poprawi wyniki leczenia – powiedziała Friedler [3].
©MGR.FARM
Źródła:
- Strober B. Psoriatic disease: defining a new era for patients and physicians. Presented at: 2022 Fall Clinical Dermatology Conference; October 20-23, 2022; Las Vegas, NV.
- https://www.drugtopics.com/view/new-approaches-in-psoriasis-and-psoriatic-arthritis-treatment
- https://www.drugtopics.com/view/psoriasis-can-be-more-challenging-in-the-winter
