Wpływ etanolu na organizm ma charakter złożony i uwidacznia się nie tylko w kontekście zmiany metabolizmu i przemiany materii, ale też oddziałuje na koordynację ruchową, ocenę sytuacji i świadomość. Za metabolizm alkoholu odpowiedzialna jest w głównej mierze wątroba. Naukowcy z amerykańskiego centrum medycznego odkryli nieznane dotąd funkcje tego organu.
– Odkryliśmy, że wątroba nie tylko bierze udział w metabolizowaniu alkoholu, ale także wysyła sygnał hormonalny do mózgu, aby chronić przed szkodliwymi skutkami zatrucia, w tym zarówno utratą przytomności, jak i koordynacji – chwali się współautor badania Steven Kliewer.
Dotychczas badacze dowiedli już wcześniej, że wątroba nie dość, że metabolizuje etanol, to dodatkowo ogranicza preferowanie go przez organizm. Objawia się to tym, że skłania ona organizm do picia wody zamiast alkoholu w celu uniknięcia odwodnienia i chroni przed alkoholowym uszkodzeniem wątroby. Do tych znanych już faktów teraz dołożyli kolejny.
– Wykazaliśmy, że zwiększając stężenie FGF21 jeszcze bardziej przez wstrzyknięcie możemy radykalnie przyśpieszyć powrót do zdrowia po zatruciu. FGF21 robi to poprzez aktywację specyficznej części mózgu, która kontroluje czujność – tłumaczy Steven Kliewer.
Czym jest tajemniczy związek FGF21?
Hormon, który ogranicza negatywne skutki spożywania alkoholu?
FGF21 to substancja hormonalna, tzw. czynnik wzrostu fibroblastów 21, który wytwarzany jest przez wątrobę w odpowiedzi na głód, stres, wzrost poziomu węglowodanów, ale też jako przeciwwaga dla obecności w organizmie etanolu.
– FGF21 pochodzący z wątroby działa bezpośrednio na układ nerwowy, aby przeciwdziałać zatruciu wywołanemu etanolem – czytamy w opublikowanym 7 marca artykule w magazynie Cell Metabolism.
Jak to możliwe? Okazuje się, że FGF21, poprzez działania na swoiste dla siebie receptory ingeruje w pracę układu nerwowego w obszarze odpowiedzialnym za czujność i pobudzenie. Zdolność do przekraczania bariery krew-mózg sprawia, że hormon ten wpływa na pracę neuronów, dla których neuroprzekaźnikiem jest doskonale wszystkim znana noradrenalina.
– FGF21 stymuluje pobudzenie poprzez bezpośrednią aktywację neuronów noradrenergicznych w układzie nerwowym, które odpowiedzialne są za regulację pobudzenia i czujności – brzmi treść przełomowego badania.
Neurony noradrenergiczne zlokalizowane są głównie w locus coeruleus w małym jądrze w moście pnia mózgu. To właśnie tam koncentruje swoje działanie FGF21.
Myszy traktowane etanolem szybko odzyskiwały koordynację ruchową
Badacze z Teksasu przyjrzeli się temu, jaki wpływ na tzw. odruch prostowania u myszy (tj. wskaźnik trzeźwości) ma FGF21 w obecności etanolu w organizmach zwierząt. Dlatego też gryzoniom podano etanol w dawce 5g/kg masy ciała, co indukowało produkcję wątrobowego FGF21. Obserwacje zwierząt pokazały, że myszy bez tego hormonu potrzebowały 1,5h więcej, aby odzyskać ten odruch.
– Zatem FGF21 chroni przed wywołaną etanolem utratą odruchu prostowania bez wpływu na katabolizm etanolu – komunikują z dumą autorzy badania.
Wyniki eksperymentu potwierdzają, że pochodzący z wątroby FGF21 przyśpiesza powrót do zdrowia po wywołanej etanolem utracie koordynacji ruchowej, działając poprzez receptory zlokalizowane w układzie nerwowym. Naukowcy chcieli też sprawdzić, czy dodatkowa aplikacja FGF21 sprawi, że wpływ etanolu na organizm myszy będzie mniejszy.
– Podawanie w zastrzykach FGF21 po spożyciu etanolu skróciło czas potrzebny zarówno samcom, jak i samicom myszy do odzyskania odruchu postawy o około 1,5 godziny, co odzwierciedlało około 50% spadek w porównaniu z myszami, którym podawano nośnik – udowodnili naukowcy z Centrum Medycznego Southwestern University of Texas.
Wyniki doświadczeń amerykańskich badaczy wyraźnie pokazują, że FGF21 redukuje zaburzenia koordynacji ruchowej po spożyciu alkoholu. Co ciekawe – aktywność tego hormonu jest selektywna względem etanolu, dlatego też wymienione efekty nie były widoczne po spożyciu przez myszy innych środków uspokajających, jak np. diazepam czy ketamina.
– Podsumowując, FGF21 służy jako endogenny sygnał hormonalny z wątroby do neuronów noradrenergicznych w mózgu w celu obrony przed zatruciem wywołanym etanolem. Farmakologiczne podawanie po zażyciu etanolu FGF21 również znacznie polepsza koordynację i czujność, które uległy zaburzeniu z powodu szkodliwego wpływu etanolu na organizm – przekonują badacze.
Zdaniem autorów eksperymentu odkryty mechanizm może okazać się przydatny w leczeniu zarówno utraty przytomności, jak i upośledzeniu ruchowym, które są charakterystyczne dla ostrego zatrucia alkoholowego. Czy w związku z tym za jakiś czas w obiegu pojawią się zastrzyki lub tabletki pomagające szybciej wytrzeźwieć? FGF21 daje temu nadzieję…
©MGR.FARM
