Nowe badanie wykazało, że spożywanie przetworzonej żywności, szczególnie tej zawierającej sztuczne słodziki, może zwiększać ryzyko depresji. Zespół badaczy z Harvard’s School of Public Health współpracował z Brigham and Women’s Hospital opublikował wyniki w czasopiśmie JAMA Network Open [1]. Badacze monitorowali dietę 30 000 kobiet przez 14 lat.
Jak zdefiniować żywność przetworzoną?
Żywność można podzielić na nieprzetworzoną – w postaci naturalnej (przeznaczoną do bezpośredniego spożycia), np. warzywa, owoce, zioła, itp. oraz przetworzoną – w postaci nienaturalnej (często konserwowaną), np. dżemy, przetwory, konserwy, itd. [2] Istnieje też pojęcie żywności syntetycznej, czyli zawierającej wiele przetworzonych składników oraz związków niewystępujących w przyrodzie. Przykładem mogą być popularne zupy instant z makaronem oraz dania bez gotowania. Żywność syntetyczną potocznie nazywa się sztuczną, co znajduje odzwierciedlenie w nazwach produktów np. miód sztuczny.
– Przetworzona żywność może nadal zachować wiele ze swoich pierwotnych właściwości odżywczych, szczególnie jeśli chodzi o produkty minimalnie przetworzone, takie jak mrożone warzywa, fasola w puszkach, czy masło orzechowe. Z drugiej strony, żywność przetworzona poddawana jest często znacznie bardziej intensywnemu przetwarzaniu (…) i jest zaprojektowana tak, aby była wygodna i wyjątkowo smaczna – powiedziała Clarissa Lenherr, londyńska dietetyk [3].
Badacze z Harvardu zdefiniowali żywność przetworzoną jako słodkie przekąski, dania gotowe do spożycia, tłuszcze i sosy, przetworzone mięso, napoje gazowane i sztuczne słodziki [1].
Wyniki badań
Badanie obejmowało 31 712 kobiet w wieku od 42 do 62 lat rasy białej, niebędących Latynoskami. Zidentyfikowano 2122 incydentalnych przypadków depresji przy użyciu ścisłej definicji i 4840 incydentalnych przypadków przy użyciu szerokiej definicji. Osoby spożywające największe ilości żywności przetworzonej, charakteryzowały się zwiększonym ryzykiem depresji [1]. Ze zwiększonym ryzykiem depresji powiązane były w szczególności sztuczne słodziki i sztucznie słodzone napoje. Ryzyko to utrzymało się nawet po uwzględnieniu innych czynników, które mogą przyczyniać się do depresji, takich jak wiek, aktywność fizyczna, czy palenie. Jednak ograniczeniem w badaniu było to, że uczestniczyły w nim wyłącznie kobiety rasy białej, w wieku powyżej 40 lat, tak więc wyniki mogą nie przekładać się na wszystkich. Część ekspertów podkreślała także ograniczenia metodologii badania, które opierało się jedynie na kwestionariuszu samodzielnie wypełnianym [3].
– Na tym etapie nie możemy powiedzieć, jak duży wpływ dieta ma na ryzyko depresji w porównaniu z innymi czynnikami ryzyka, takimi jak depresja w rodzinie, poziom stresu i posiadanie wspierającej sieci społecznej. Ważną kwestią jest to, że dieta oparta na gotowych posiłkach i sztucznie słodzonych napojach może wskazywać na intensywny tryb życia lub pracę zmianową. Innymi słowy, dieta typu fast food może być pośrednim wskaźnikiem chronicznego stresu – powiedział dr Paul Keedwell, konsultant psychiatra i pracownik naukowy [3].
Jak można poprawić swoją dietę?
Tak naprawdę, najważniejsze jest planowanie, gotowanie wsadowe, czytanie etykiet i dokonywanie mądrych wyborów. Czym jest gotowanie wsadowe? To planowanie obiadów na cały tydzień, robienie zakupów z wyprzedzeniem i przygotowanie większości składników jednego dnia. Pozwala to zaoszczędzić dużo czasu w ciągu dnia roboczego, kiedy mamy na głowie pracę oraz inne obowiązki, a zarazem pozwala unikać fast-food’ów [3].
– Szukaj produktów z mniejszą liczbą dodatków, niższą zawartością cukru i rozpoznawalnymi składnikami. Poszukaj minimalnie przetworzonych, wygodnych opcji, takich jak fasola w puszkach, mrożone warzywa, mieszanki do smażenia itp., które mogą zaoszczędzić czas bez nadmiernego przetworzenia – radzi Clarissa Lenherr.
Literatura:
- https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2809727
- Kompendium wiedzy o żywności, żywieniu i zdrowiu, praca zbiorowa pod red. J. Gawęckiego i T. Mossor – Pietruszewskiej, WN PWN, 2004
- https://www.euronews.com/next/2023/09/21/consuming-artificial-sweeteners-linked-to-a-higher-risk-of-depression-study
©MGR.FARM
