Test diagnostyczny ze śliny o nazwie „Endotest” opracowała firma biotechnologiczną Ziwig z Lyonu. Test ten szuka wielu biomarkerów umożliwiających diagnozowanie endometriozy. Ta według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyka około 10% kobiet i dziewcząt, czyli około 190 milionów ludzi. Francuskie władze ds. zdrowia umożliwią wcześniejszy dostęp do testu na endometriozę ze śliny w ramach programu innowacji [1].
Endometrioza to choroba żeńskiego układu rozrodczego, w której komórki podobne do tych znajdujących się w endometrium znajdują się poza macicą. Zmiany występują np. na jajnikach, jajowodach, jelitach, pęcherzu moczowym, ale też przeponie. Objawy obejmują ból miednicy, obfite i bolesne miesiączki, ból podczas wypróżnień, bolesne oddawanie moczu, ból podczas stosunku płciowego i niepłodność [2].
Jej przyczyna nie jest do końca jasna. Do czynników ryzyka zalicza się występowanie tej choroby w rodzinie. Dodatkowo, u kobiet z Azji znacznie częściej diagnozuje się endometriozę, niż u kobiet rasy białej [3]. Rozpoznanie zwykle opiera się na objawach w połączeniu z obrazowaniem medycznym, jednak najpewniejszą metodą postawienia diagnozy jest wykonanie biopsji. Pacjentki z endometriozą muszą też przejść wizyty u średnio 7 różnych lekarzy, zanim postawiona zostanie prawidłowa diagnoza [4].
Nowa ścieżka diagnostyki
Test diagnostyczny śliny o nazwie „Endotest” jest innowacyjną metodą, która może znacznie skrócić listę wykonywanych innych testów w trakcie wizyt lekarskich u różnych specjalistów. Endotest ma dobrą skuteczność diagnostyczną i może zmniejszyć liczbę niepotrzebnych laparoskopii przeprowadzanych u pacjentek w wieku 18 lat i starszych, z podejrzeniem endometriozy [1]. Test przeznaczony jest dla pacjentek w wieku od 18 do 43 lat. Opiera się na sekwencjonowaniu nowej generacji mikro RNA obecnego w ślinie oraz na wykorzystaniu sztucznej inteligencji do przetwarzania bardzo dużej ilości generowanych danych. Jak podaje firma, Endotest to możliwość postawienia diagnozy w ciągu kilku dni i z wiarygodnością bliską 100%. Jego czułość >95%, swoistość >95%, a dokładność diagnostyczna (AUC) >95% [5].
Co prawda test przeznaczony jest wyłącznie do stosowania po badaniu klinicznym i wykonaniu USG lub MRI, ale pozwala on też uniknąć bardziej inwazyjnych badań. Firma Ziwig twierdzi, że test ten stanowi ważny krok w kierunku zakończenia często długiego i bolesnego procesu diagnozowania endometriozy. Przydatność kliniczna testu nie została jednak jeszcze dokładnie udokumentowana. W czerwcu 2023 r. w czasopiśmie New England Journal of Medicine opublikowano dopiero wstępną analizę skuteczności testu. Za to w grudniu firma Ziwig ogłosiła, że rozpoczyna 34-miesięczne badanie z udziałem 2200 pacjentek w 10 krajach, którego celem będzie opracowanie testu na ślinę wykrywającego wiele innych patologii w ginekologii [1]. Z pewnością dla wielu pacjentek jest to bardzo obiecująca wersja nowoczesnej diagnostyki.
Literatura:
- https://www.euronews.com/next/2024/01/09/endometriosis-saliva-test-given-preliminary-green-light-by-french-authorities
- „Endometriosis”. Office on Women’s Health. 13 February 2017.
- Velarde MC, Bucu ME, Habana MA (1 November 2023). „Endometriosis as a highly relevant yet neglected gynecologic condition in Asian women”. Endocrine Connections. 12 (11): e230169. doi:10.1530/EC-23-0169. ISSN 2049-3614. PMC 10563646. PMID 37676242
- Culley L, Law C, Hudson N, Denny E, Mitchell H, Baumgarten M, et al. (1 November 2013). „The social and psychological impact of endometriosis on women’s lives: a critical narrative review”. Human Reproduction Update. 19 (6): 625–39. doi:10.1093/humupd/dmt027
- https://ziwig.com/en/endotest/
©MGR.FARM
