9 i 10 marca w Katowicach odbył się Kongres Wyzwań Zdrowotnych. Kilkadziesiąt sesji, wykładów, prezentacji i wywiadów. To wyjątkowe w skali Europy forum interdyscyplinarnej dyskusji dotyczącej najważniejszych zagadnień dla systemów opieki zdrowotnej. Podczas VIII edycji Kongresu sesje zostały podzielone na 6 ścieżek tematycznych, które zostały szeroko przedyskutowane podczas wydarzenia.
- Rynek farmaceutyczny
- e-Zdrowie i nowe technologie
- Zarządzanie i organizacja systemu
- Diagnostyka
- Pacjenci: jak im pomóc?
- Człowiek – medyk w centrum systemu ochrony zdrowia
Jak każdego roku, tak i tym razem w Kongresie Wyzwań Zdrowotnych uczestniczyli wybitni specjaliści, reprezentujący kilkanaście dyscyplin medycznych, przedstawiciele świata nauki, polityki, administracji samorządowej, organizacji pozarządowych – w tym zrzeszających pacjentów – oraz gospodarki, biznesu, przemysłu farmaceutycznego, finansów i rynku ubezpieczeniowego.
Polska z zagranicznej perspektywy
Bardzo wartościowym jest spojrzenie na siebie oczami innych. Sesja “To oni zarządzają firmami farmaceutycznymi w Polsce. Jak widzą nasz rynek?” dała perspektywę biznesu zderzoną z możliwościami i organizacją systemu ochrony zdrowia w Polsce. Do udziału w niej zaproszono zagranicznych menedżerów firm farmaceutycznych w Polsce.
Swoimi doświadczeniami z pracy menedżerskiej w firmach działających na polskim rynku dzielili się: Čuha Michal, General Manager w Boehringer Ingelheim w Polsce, Harry Nardis, General Manager w Astellas Pharma Polska, Czechy i Słowacja, Ioana Parsons, General Manager Ipsen Polska, Daniela Duta, General Manager, Sanofi Pasteur Poland i Laurent Renaudie, General manager Sandoz Polska. W dyskusji, której moderatorem był Karol Poznański, udział wzięli również podsekretarz stanu w Ministerstwo Zdrowia Maciej Miłkowski oraz Roman Topor-Madry, prezes Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.
Mogliśmy się przekonać, czym, oczami managerów farmacji wyróżnia się polski system ochrony zdrowia. Co w nim doceniają, a co należy usprawnić. Jak, na tle innych krajów plasuje się polska polityka lekowa i refundacyjna. Na koniec coś, co stanowi o naszej różnorodności, czym się różnimy kulturowo i czego możemy się nauczyć od siebie nawzajem.
Zaskakujący i ważny rynek…
Čuha Micha, General Manager w Boehringer Ingelheim w Polsce podkreślił, że Polska jest bardzo ważnym krajem z perspektywy Boehringer Ingelheim. Po latach współpracy z Polsce zauważa, że styl współpracy z MZ się poprawia. Dla Micha dużym zaskoczeniem w Polsce jest chęć ludzi do samopłacenia za usługi i leki. Nasi rodacy robią to chętniej niż np obywatele Austrii, którzy mają bardzo wysoką jakość opieki zdrowotnej.
Gdy po raz pierwszy obejmował stanowisko dyrektora generalnego w Polsce, w 2013 roku i porównywał, to co było przedmiotem refundacji w Austrii, Czechach i na Słowacji, to odsetek PKB przekazywany na ochronę zdrowia w tych krajach per capita był wyższy niż w Polsce. Niemniej, z biegiem lat Čuha zauważa pozytywne zmiany. Nie jest jednak doskonale, wyzwania jakie widzi w systemie ochrony zdrowia, to wzrost wydatków na opiekę zdrowotną i zmiana ustawy refundacyjnej, która powinna być skoncentrowana na pacjencie (co jest wspólnym celem płatnika i firm). Polska jako duży kraj jest ważnym punktem odniesienia dla innych, mniejszych krajów i może pokazać co można zrobić dla pacjenta.
Sanofi, to firma, która działa na polskim rynku od ponad 35 lat, produkuje leki w Rzeszowie, prowadzi u nas ponad 50 badań klinicznych i organizuje wiele działań w kierunku edukacji zdrowotnej. Dla Sanofi Polska jest jednym z pięciu najważniejszych krajów w obszarze wakcynologii. W kraju nad Wisłą poziom wyszczepialności przeciw grypie wciąż jest niski, a przynajmniej niewystarczający. Podczas pandemii covid-19 widzieliśmy jak wygląda świat bez szczepionek. Niestety Polska jest jednym z nielicznych krajów, w którym szczepionki combo dla dzieci nie są refundowane, co generuje koszty w postaci kilku wizyt szczepiennych i dodatkowy ból i stres u małych dzieci. Nie jest to do końca słuszne ujęcie sprawy, co zauważył Minister Miłkowski przypominając, że są refundowane szczepionki 4 w 1. Oczywiście są bardziej optymalne rozwiązania jak 5w1 i 6w1.
– Przed nami wciąż sporo wyzwań związanych ze zwiększaniem wyszczepialności przeciw grypie w Polsce. Ale wiemy, że jeszcze wiele możemy tu zdziałać. Czekamy m.in. na rozwiązania, które umożliwią refundację kolejnych szczepionek – mówiła Daniela Duta.
Refundacja i innowacja…
Harry Nardis, General Manager w Astellas Pharma Polska firmy wyspecjalizowanej spółka w obszarze onkologii, hematologii, uroonkologii i terapii genowych jest liderem regionu. To właśnie w Polsce znajduje się hub medyczny firmy Astellas. Harry Nardis wierzy, że jego organizacja we współpracy z Ministerstwem Zdrowia może stworzyć bardziej stabilne środowisko, w którym zostanie zapewniony dostęp do innowacyjnego leczenia.
Jako, że Astellas, to firma japońska, która w swoim DNA ma dążenie do współpracy i porozumienia, to wykazuje się zrozumieniem dla działań MZ dotyczących procesów refundacji i zarządzania budżetem płatnika. Nawiązując przy tym do ostatnich, niekoniecznie w pełni pomyślnych wyników negocjacji Astellas Pharma z MZ. Odnosząc się do zmian zapisów w ustawie refundacyjnej Nadis wskazał ryzyka związane z konsekwencjami zmian, którymi może być brak leków na polskim rynku. Niepokojący jest także brak zapisów dotyczących np. terapii genowych i leków dla noworodków. Zasugerował, aby ustawa była bardziej “życiowa” i przewidywalna, bo część zapisów powoduje niepokój związany z brakiem zrozumienia długofalowych konsekwencji dla branży farmaceutycznej.
Ioana Parsons, General Manager Ipsen Polska widzi Polskę jako hub innowacji i właściwe miejsce do badań pilotażowych i testowania nowych, innowacyjnych rozwiązań. Jest to zasługa dobrze wyspecjalizowanej kadry jaką dysponuje Polska. Oczywiście polityka lekowa i refundacja generuje dużo emocji, a idealne rozwiązania nie istnieją. Parsons mówiła
– Potrzebne są ramy legislacyjne, które wychodzą poza sam lek, takie które widzą, co lek niesie dla pacjenta – mówiła Parsons.
W najbliższych latach około 70 leków stosowanych w onkologii będzie dostępna w wersji combo, co będzie wymagało zmian w zakresie podejścia do finansowania.
Leki biologiczne nadal problematyczne
Z kolei prezes Zarządu Sandoz Polska potwierdził otwarcie w przyszłym roku 2 przyspieszonych linii produkcyjnych, które są w stanie produkować 10 razy szybciej niż tradycyjne linie, co umacnia znaczenie polski dla Sandoz. Będzie to skutkowało większym zaangażowaniem pracowniczym, czyli nowymi miejscami pracy. Nowy prezes Sandoz Polska planuje też skupić się na promocji leków biologicznych, co jest wyzwaniem, ale też “jesteśmy przekonani, że jesteśmy w stanie ten rynek rozwijać, co potwierdza zwyżkowa tendencja.”
Sandoz nie był dotychczas silnie nastawiony na promocję medycyny innowacyjnej, choć dostarcza swoje leki 14 mln Polakom. Laurent Renaudie, jasno wyraził, że Polska niestety nie nadąża za innymi krajami w kontekście dostępności leków biologicznych i biopodobnych dla pacjentów.
Maciej Miłkowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia potwierdził, że zauważa znaczenie polski dla firm farmaceutycznych, które faktycznie traktują Polskę i nasz rynek bardzo poważnie. Potwierdza to otwartość na rozmowy i negocjacje ze strony firm, co nie ukrywając ułatwia negocjację MZ. Dla MZ pacjent jest najważniejszy, nie firma. Polska chce dostarczyć jak najwięcej leków i usług dla pacjentów, co może nie być zadowalające dla wszystkich interesariuszy ze względu na konieczność wyboru leków i warunków refundacji, która z kolei (dla firm) warunkuje właściwy poziom sprzedaży produktów leczniczych w założonych cenach.
Wyzwania dotyczące szczepień
Miłkowski odnosząc się do rynku szczepionek zauważył, że dużo się zmieniło i resort będzie pracował nad poprawą wyszczepialności w zakresie nieobowiązkowych szczepień. Potwierdził, że MZ i NFZ dołoży starań, aby leki i nowe szczepionki były dostępne dla pacjentów. Raport OECD w obszarze wakcynologi niestety obnażył naszą sytuację i na tle Europy.
Roman Topór-Mądry, prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji podkreślił znaczenie dobrej jakości badań i dokumentacji, która wpływa na decyzję agencji. Prezes zauważył, że najchętniej przekazano by jak najwięcej pieniędzy na prewencję np. szczepienia. Piękny to i ambitny cel, ale trudno będzie go osiągnąć, bo na większość chorób nie ma i nie będzie szczepionek. W temacie leczenia, najbardziej wartościowe z punktu widzenia AOTMiT są leki, które umożliwiają wyleczenie, a takich wcale nie ma dużo. Agencja chce widzieć efekty zdrowotne swoich decyzji np w onkologii, innych chorobach śmiertelnych i szybko postępujących.
Dyskusja była nadwyraz rzeczowa. Czy jest źle? niezupełnie, choć są obszary do rozwoju i poprawy. Czy jest chęć i wola z obu stron? tu jednym głosem obie strony interesariuszy mówią “tak” decydując się na wzajemne ustępstwa. Gra toczy się o ponad 19,4 mld zł, które w 2023 roku NFZ planuje przeznaczyć na refundację leków. Nade wszystko gra toczy się o nasze zdrowie, zdrowie bliskich i ich długość i jakość życia. Zdrowie wpływa na nasze życie, na to jak się czujemy i jak funkcjonujemy, jest bezcenne – z perspektywy pacjenta. Z perspektywy przedsiębiorstwa i decydentów w obszarze refundacji, niezbędna jest jego wycena i wybór najdoskonalnych rozwiązań.
©MGR.FARM
