Apteka Pod Łabędziem to obecnie placówka należąca do Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy. Jeszcze jakiś czas temu miejsce to należało do osoby prywatnej i znane było jako Muzeum Farmacji Apteki Pod Łabędziem. Ówczesna placówka powstała w roku 2003 i funkcjonowała w poprzedniej formie aż do 2017 roku. Wówczas miejsce wraz ze zbiorami przejęło Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy. Stało się to możliwe dzięki dotacji celowej Urzędu Miasta Bydgoszczy. Dzięki temu ponad 7 tysięcy eksponatów uniknęło zapomnienia. Tym samym każdy z nas może odwiedzić to miejsce i samemu sprawdzić, jak kiedyś wyglądała praca przy wytwarzaniu preparatów leczniczych dla lokalnego społeczeństwa.
Muzeum mieści się przy ulicy Gdańskiej 5 w Bydgoszczy. 14 grudnia 2023 roku świętowało swoją… pierwszą rocznicę otwarcia. Pierwszą po blisko 150-letnim okresie, kiedy to apteka w tym miejscu po raz pierwszy otworzyła swoje drzwi bydgoskim pacjentom. Jak zatem wyglądała historia tego miejsca?
Apteka Pod Łabędziem powstała jeszcze w XIX wieku…
Dokładnie 5 lipca 1853 roku August Mentzl otrzymał koncesję, na mocy której mógł otworzyć swoją wymarzoną aptekę. Początkowo prowadził ją wraz ze swoją żoną. W kolejnych latach aptekę odziedziczył ich syn, Hugo Albert Mentzl. Początkowo placówka zajmowała się głównie homeopatią. Dopiero syn Augusta postanawia nadać jej nieco bardziej innowacyjnego wizerunku. W jaki sposób to robi? Przede wszystkim inwestuje w laboratorium galenowe z piecem i mechanizmem wytwarzającym parę. To olbrzymi skok technologiczny i sposób na rozszerzenie oferty asortymentowej placówki.
⇒ Czytaj również: Zabytkowe meble z warszawskiej apteki odzyskane!
Po Mentzlach apteka przechodziła przez ręce jeszcze kilku właścicieli. Godny zauważenia jest rok 1909. To właśnie wtedy architekt Rudolf Kern przygotował projekt przebudowy kamienicy. I to właśnie w nim znalazły się widniejące w nazwie apteki łabędzie. Ich obecność na fasadzie budynku była znakiem szczególnym i wyróżniającym tą właśnie placówkę.
Co takiego oferuje Apteka Pod Łabędziem, będąca częścią Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy?
Apteka Pod Łabędziem to przede wszystkim unikatowe zbiory. W placówce zebrano ponad 7 tysięcy różnego rodzaju eksponatów, które oglądać można zarówno w ramach wystaw stałych, jak i czasowych. To spory kawałek historii bydgoskiego, ale i polskiego aptekarstwa w jednym miejscu. Przykładem może być chociażby automatyczna tabletkarka firmy Fritz Kilian z 1905 roku. Na wystawie znaleźć też można utensylia medyczne i akcesoria do wytwarzania leków. A jakie są najstarsze eksponaty dostępne do zobaczenia w muzeum?
– Najstarsze obiekty pochodzą z XVII wieku. Jest to m.in. moździerz z 1646 roku czy też atlas anatomiczny z 1613 roku – podaje nam za przykład Wojciech Ślusarczyk, kustosz i kierownik Działu Historii Medycyny i Farmacji Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy.
Bez wątpienia jednak szczególnym eksponatem jest laboratorium galenowe z przełomu XIX i XX wieku. Tym bardziej, że jak czytamy w informacjach zamieszczonych na stronie Muzeum – linia technologiczna zachowała się w stanie umożliwiającym ponowny rozruch. To pozwala nazywać się placówce jedyną w swoim rodzaju w całej Polsce. Tym bardziej, że laboratorium znajduje się w swojej pierwotnej lokalizacji. Dokładnie tam, gdzie po raz pierwszy zostało uruchomione.
Jak minął pierwszy rok po otwarciu i jakie są plany na przyszłość?
Apteka Pod Łabędziem działa w obecnej formie od nieco ponad roku. To czas, który pozwala już po części ocenić dotychczasowe rezultaty oraz nakreślić plany na najbliższą przyszłość. Z informacji, jakie udostępnił nam dr Wojciech Ślusarczyk wiadomo, że w ciągu ostatniego roku wystawę w Aptece Pod Łąbędziem odwiedziło ponad 9100 osób. To pokaźna liczba, która pokazuje, że zainteresowanie tematyką historii aptekarstwa jest wśród społeczeństwa wciąż żywe. Warto zatem dalej pokazywać tą historię mieszkańcom Bydgoszczy i nie tylko. A jakie są plany na przyszłość?
– W 2024 roku planujemy m.in. wystawę czasową poświęconą zmysłom. Wystawie towarzyszyć będzie program edukacyjny nastawiony na promocję zdrowia. Przygotowujemy również trzy cykliczne, interdyscyplinarne konferencje naukowe zorientowane na historię zdrowia i choroby – streszcza nam pomysły na nadchodzące miesiące dr Wojciech Ślusarczyk.
Nie pozostaje zatem nic innego jak odwiedzić to charakterystyczne miejsce w Bydgoszczy. Tym bardziej, że placówka przedstawia historię nie tylko tej jednej apteki, ale też 9 innych miejsc związanych z bydgoską farmacją. Muzeum czynne jest w każdy dzień tygodnia oprócz poniedziałków.
©MGR.FARM
