Zdarzenia niepożądane w prawie medycznym to okoliczności, które stanowią niezamierzone i niespodziewane negatywne zjawiska, które występują w trakcie leczenia pacjenta. Te, których można uniknąć, najczęściej spotykane są podczas hospitalizacji. Co z tego wynika? Między innymi to, że pacjenci, którzy doznali choćby 1 zdarzenia niepożądanego, są dwukrotnie bardziej narażeni na śmierć podczas hospitalizacji. Zdarzenia niepożądane mogą być trzecią najczęstszą przyczyną zgonów w szpitalu…
Problematyka kosztów zdarzeń niepożądanych w szpitalu była jednym z tematów XII Ogólnopolskiej Konferencji Naukowo-Szkoleniowej „Farmakoekonomika szansą na zbilansowanie wydatków systemu opieki zdrowotnej w Polsce”. Omówiła ją dr n. o zdr. Katarzyna Białczyk z katedry Ekonomiki Zdrowia Collegium Medicum w Bydgoszczy.
– Zdarzenia niepożądane są jednym z głównych problemów w świadczeniu opieki zdrowotnej na świecie i generują olbrzymie bezpośrednie koszty leczenia, jakie ponoszone są przez szpitale – mówiła prelegentka.
Lista zdarzeń niepożądanych na przykładzie polskiego szpitala
Jak duży jest udział błędów lekowych wśród zdarzeń niepożądanych, pokazała ewidencja jednego ze szpitali w Bydgoszczy. Wyodrębnia ona 24 rodzaje zdarzeń niepożądanych, które są związane z lekami, transfuzją krwi czy zabiegami operacyjnymi. Błędy dotyczące leków stanowią 1/3 wszystkich typów zdarzeń.
Na liście tej znajdziemy między innymi: podanie niewłaściwego leku, podanie leku niewłaściwemu pacjentowi czy podanie leku po terminie ważności. Inne rodzaje zdarzeń niepożądanych obejmują przykładowo zoperowanie niewłaściwego pacjenta, ciało obce pozostawione w polu operacyjnym, odleżyny nabyte w szpitalu, samobójstwo w szpitalu.
- Czytaj również: Sztuczna inteligencja w szpitalach – co możemy zyskać?
10 rodzajów błędów w stosowaniu leków
Za potrzebą redukcji liczby zdarzeń niepożądanych w szpitalach idzie potrzeba tworzenia rzetelnych raportów w tym temacie. Taką próbę podejmuje ECAMET Alliance. To sojusz 21 organizacji zaangażowanych w tworzenie i promowanie przepisów i wytycznych dotyczących identyfikowalności leków w celu zapobiegania błędom w leczeniu w Europie. W jednym z raportów ECAMET wyróżnił 10 rodzajów błędów w stosowaniu leków i najpoważniejszych konsekwencji wykrytych w 2020 roku. Oto one:
- Błędy spowodowane pominięciem lub opóźnieniem podania leku
- Podanie leku niewłaściwemu pacjentowi
- Błędy związane z alergiami lub działaniami niepożądanymi znanymi dla leku
- Błędy w obliczaniu dawkowania dla pacjentów pediatrycznych
- Błędy wynikające z podobieństwa etykiet lub opakowań sprzedawanych leków
- Błędy związane z brakiem użytkowania inteligentnych pomp infuzyjnych
- Błędy wynikające z przypadkowego podania blokerów nerwowo-mięśniowych
- Błędne dożylne podanie leków w postaci płynnej doustnej
- Błędy w uzgadnianiu leków przy przyjęciu i wypisie ze szpitala
- Błędy wynikające z problemów ze zrozumieniem przez pacjentów sposobu stosowania leku.
Jakie to ma konsekwencje?
Aby ustalić obecne praktyki w szpitalach w całej Europie ECAMET zlecił przeprowadzenie ogólnoeuropejskiego badania wśród farmaceutów szpitalnych. Jego celem było zidentyfikowanie obszarów poprawy, a tym samym stymulowanie innowacji w środowisku szpitalnym za pomocą sprawdzonych procesów cyfrowych i wewnętrznych dynamicznych zmian behawioralnych. Powstały zalecenia, które mają wpłynąć na skuteczne zarządzanie przepływem produktów medycznych w szpitalach.
- Czytaj również: Jakie są rodzaje działań niepożądanych leków?
A statystyki mówią o tym, że :
- niebezpieczne praktyki i szkody związane z lekami stanowią 50% wszystkich możliwych do uniknięcia szkód w opiece medycznej na całym świecie;
- błędy w stosowaniu leków odpowiadają za 163 tys. zgonów rocznie w UE;
- Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oszacowała koszty związane z błędami w stosowaniu leków na świecie na 41,4 mld euro rocznie.
Realia w Polsce
A jak sytuacja prezentuje się w skali naszego kraju? Katarzyna Białczyk podsumowała to tak:
Badania donoszą, że w polskich szpitalach mamy około 20 tysięcy do 30 tysięcy przypadków zdarzeń rocznie. Natomiast jest to bardzo ciężkie do oszacowania – nie możemy jasno określić tej liczby, ponieważ wiele z nich nie jest zgłaszanych i brakuje nam danych. Te zdarzenia są oczywiście nieuniknione, jednakże zadaniem pracowników szpitala jest ich ewidencja, identyfikacja i w miarę możliwości wyeliminowania przyczyn ich powstawania. Analiza danych dotyczących tych sytuacji ma sens tylko wtedy, kiedy takie dane są zbierane, analizowane, oceniane, a następnie wyciągane są z tych analiz wnioski. One z kolei przekazywane są osobom, które w sposób bezpośredni lub pośredni brały udział w zdarzeniu i są w stanie wyciągnąć z nich naukę. Oczywiście bardzo ważną kwestią jest efektywne zarządzanie szpitalem, dlatego też ważne jest, aby podejmować działania zapobiegające ich powstaniu.
© MGR.FARM
