REKLAMA
wt. 30 maja 2023, 12:33

Zapomniany antybiotyk może działać przeciwko opornym bakteriom

Pomimo rosnących zagrożeń związanych z opornością na antybiotyki na całym świecie, od ostatnich czterech dekad nie wprowadzono żadnych nowych antybiotyków do użytku publicznego. W latach czterdziestych XX wieku streptotrycyna została zidentyfikowana jako silny antybiotyk, jednak pomimo ogromnego potencjału tego leku, okazała się ona toksyczna dla nerek. Nowe odkrycie – streptotrycyna F – wykazuje dużo niższą toksyczność przy zachowanej aktywności.

Nowy antybiotyk znany jest od lat jako nourseotrycyna (nourseothricin) i znana jest również pod nazwą streptotrycyna (nie mylić ze streptomycyną). (fot. Shutterstock)
Nowy antybiotyk znany jest od lat jako nourseotrycyna (nourseothricin) i znana jest również pod nazwą streptotrycyna (nie mylić ze streptomycyną). (fot. Shutterstock)

W krajach rozwijających się infekcje bakteryjne lekooporne są jedną z głównych przyczyn zgonów. Ich liczba wynosi każdego roku ponad 1,2 miliona. W krajach o wysokim dochodzie także jest to istotny problem. Oporne na karbapenemy Enterobacterales, często powodują potencjalnie śmiertelne infekcje wśród pacjentów w szpitalach i innych placówkach opieki zdrowotnej. Pomimo rosnących zagrożeń związanych z opornością na antybiotyki, od ostatnich czterech dekad nie wprowadzono żadnych nowych antybiotyków do użytku publicznego. W tych ciężkich czasach pod kątem antybiotykoterapii grupa naukowców odkryła, że 80-letni już antybiotyk może zapewnić pewną formę ochrony przed lekoopornymi infekcjami bakteryjnymi [1].

Skąd bierze się i czym jest lekooporność?

Główną przyczyną kryzysu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe są zarówno lekarze przepisujący zbyt dużo antybiotyków, jak i pacjenci wymuszający ich przepisanie. Problemem jest także powszechne nadużywanie antybiotyków w rolnictwie i hodowli zwierząt. Obecnie antybiotyki są wszechobecne w ściekach, a nawet w produktach mlecznych i mięsie, które ludzie spożywają.

Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe pojawia się, gdy drobnoustroje rozwijają mechanizmy, które chronią je przed działaniem leków stosowanych w leczeniu infekcji. Oporność na antybiotyki to główny podzbiór oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, który dotyczy bakterii. Może powstać naturalnie w wyniku mutacji genetycznej lub w wyniku nabywania oporności przez jeden gatunek od innego. Jest to oporność mikrobiologiczna. Oporność kliniczna objawia się niepowodzeniem wielu technik terapeutycznych, w których bakterie normalnie podatne na leczenie stają się oporne po przeżyciu leczenia [2].

Nowy, stary antybiotyk

Nowy antybiotyk, o którym mowa, znany od lat jako nourseotrycyna (nourseothricin). Podczas gdy naukowcy z całego świata starali się odkryć i opracować nowe antybiotyki, James Kirby z Harvard Medical School i współpracownicy postanowili skupić się na nourseotrycynie, wytwarzanej przez grzyby glebowe. Tym sposobem w latach czterdziestych XX wieku nourseotrycyna została zidentyfikowana jako silny antybiotyk, który może zwalczać wiele patogennych bakterii. Jednak pomimo ogromnego potencjału tego leku, naukowcy postanowili zrezygnować z farmakoterapii z jego udziałem. Okazał się bowiem, że jest on wyjątkowo toksyczny dla nerek. Plany masowej produkcji antybiotyku również zostały porzucone.

Czym dokładnie jest nourseotrycyna?

Nourseotrycyna znana jest również pod nazwą streptotrycyna (nie mylić ze streptomycyną). Została po raz pierwszy wyizolowana ze Streptomyces lavendulae w 1943 r. Nourseotrycyna ma dwie główne formy: streptotrycynę F (S-F, 1 lizyna) i streptotrycynę D (S-D, 3 lizyna) i wykazuje bardzo wysoką aktywność na bakterie Gram-ujemne [3].

Najnowsze odkrycie

W nowym badaniu opublikowanym w PLOS Biology [4], Kirby i zespół zagłębili się w to, jak dwie formy streptotrycyny (F i D) działają przeciwko patogenom i szczegółowo opisali ich toksyczność dla nerek. Zaobserwowali, że forma D cząsteczki streptotrycyny obecna w starym antybiotyku była silniejsza niż jej odpowiednik F. Zwłaszcza jeśli chodzi o walkę z lekoopornymi Enterobacterales. Niestety, streptotrycyna D powodowała toksyczne działanie na nerki nawet przy niskich dawkach. Jednak pomimo faktu, że streptotrycyna F jest słabsza niż streptotrycyna D odkryto, że nadal jest skuteczna przeciwko lekoopornym Enterobacterales i Acinetobacter baumannii. Co najważniejsze, streptotrycyna F wykazywała co najmniej 10-krotnie niższą toksyczność niż streptotrycyna D. Po wstrzyknięciu myszom streptotrycyny F naukowcy stwierdzili, że toksyczność dla nerek była minimalna lub prawie żadna.

W oparciu o tę wyjątkową, obiecującą aktywność uważamy, że antybiotykoterapia z udziałem streptotrycyny zasługuje na dalsze badania przedkliniczne, jako potencjalny środek terapeutyczny do leczenia infekcji spowodowanych wielolekoopornymi patogenami bakteryjnymi. Wyizolowana w 1942 roku streptotrycyna była pierwszym odkrytym antybiotykiem o silnej aktywności Gram-ujemnej. Odkryliśmy, że ma ona silne działanie wobec współczesnych wielolekoopornych patogenów i działa poprzez unikalny mechanizm hamowania syntezy białek – powiedział w komunikacie prasowym Kirby [1].


Literatura:

  1. https://www.forbes.com/sites/anuradhavaranasi/2023/05/16/long-forgotten-antibiotic-might-work-against-drug-resistant-bacterial-infections/?sh=7db30c5219f8
  2. https://www.medicinejournal.co.uk/article/S1357-3039(17)30188-3/fulltext
  3. https://www.sciencedirect.com/topics/chemistry/streptothricin
  4. https://journals.plos.org/plosbiology/article?id=10.1371/journal.pbio.3002091

©MGR.FARM

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]