REKLAMA
Artykuł sponsorowany
czw. 14 marca 2024, 14:45

Mocznik i kwas salicylowy w terapii chorób skóry

W przebiegu wielu chorób dermatologicznych głównym problemem tak medycznym jak i estetycznym są zaburzenia procesu rogowacenia naskórka. Grubość skóry waha się od 0,5 do 4 mm, a najbardziej zmienną pod względem grubości jest właśnie warstwa rogowa.

Jedną z najskuteczniejszych i jednocześnie najbezpieczniejszych substancji w leczeniu zaburzeń rogowacenia jest mocznik (fot. materiały firmy Hasco)

Skóra to warstwa najbardziej widoczna, stanowi główną barierę przed środowiskiem zewnętrznym. Trudno uznać ją za jednorodną – zależnie od okolicy ciała, oddziaływania środowiska, predyspozycji genetycznych i chorób może być gruba lub cienka, miękka, elastyczna, silnie nawilżona lub przesuszona. Czasem pęka lub nadmiernie narasta, tworząc nieestetyczne defekty.

Fizjologiczne rogowacenie naskórka        

Złuszczanie naskórka jest niezbędne dla zachowania integralności skóry.[1] Warstwa rogowa składa się z ponad 20 warstw korneocytów, połączonych macierzą lipidową: ceramidami, kwasami tłuszczowymi i estrami cholesteroli. Stelażem do tej konstrukcji są włókna białkowe – korneodesmosomy. Komórki tworzone w warstwie podstawnej kolejno wędrują w stronę powierzchni skóry, po drodze zmieniając swój kształt, tracąc jądro, uwalniając szereg substancji i ostatecznie – umierając jako keratynocyty. Całkowity czas odnowy naskórka wynosi 26 do 28 dni. Nawet niewielkie zaburzenia, wynikające czy to z czynników zewnętrznych czy wewnętrznych, powodują tworzenie się widocznych zmian. Dochodzi do nich w przebiegu takich chorób jak AZS, łuszczyca, rogowacenie mieszkowe, rybia łuska czy wyprysk kontaktowy. W każdym z wymienionych przypadków zalecane jest stosowanie preparatów zawierających mocznik, kwasy AHA, BHA, PHA i inne substancje normalizujące złuszczanie.

Mocznik w leczeniu zaburzeń rogowacenia naskórka    

Jedną z najskuteczniejszych i jednocześnie najbezpieczniejszych substancji w leczeniu zaburzeń rogowacenia jest mocznik, chemicznie: diamid kwasu węglowego.[2] Jest to podstawowy produkt przemiany białek, bezzapachowy, bezbarwny, silnie hydrofilowy. Wydalany z moczem i częściowo wraz z potem. Jest jednym z elementów naturalnego czynnika nawilżającego (NMF). W niskich stężeniach jako związek wyjątkowo aktywny osmotycznie wiąże wodę w naskórku, co powoduje niemal natychmiastowy wzrost nawilżenia. Przy stałym stosowaniu działa keratoplastycznie, ujędrniająco, zwiększa wytrzymałość warstwy rogowej i zapobiega jej pękaniu. Dzięki normalizacji uwodnienia mocznik wzmacnia płaszcz hydrolipidowy skóry. W stężeniu 10% i wyższym zaczyna przyspieszać złuszczanie naskórka, a poprzez miejscowe obniżenie pH działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo i przeciwzapalnie. Jest to istotne w przebiegu takich chorób jak rogowacenie okołomieszkowe czy AZS, gdzie częstym powikłaniem jest nadkażenie bakteryjne zmian.

Kwas salicylowy w terapii chorób skóry

Ważnym eksfoliantem jest należący do beta hydroksykwasów (BHA) kwas salicylowy. W odróżnieniu od mocznika, w wodzie rozpuszcza się słabo – znacznie lepiej w alkoholu, eterze i acetonie. Ma dużą zdolność penetracji do głębszych warstw skóry – z tego względu niezalecane jest stosowanie go na duże powierzchnie lub w miejscu uszkodzenia naskórka. Jest substancją bardzo skuteczną w walce z mikroorganizmami: bakteriami, grzybami, pierwotniakami i wirusami. Działa przy tym silnie przeciwzapalnie, co stawia go w pierwszym rzędzie substancji niezbędnych w leczeniu trądziku młodzieńczego. Od wielu lat jest również stosowany w leczeniu łuszczycy, szczególnie w połączeniu z cygnoliną. Zwykle stosowany w stężeniu 5-15%, w wyższym tylko miejscowo na zmiany skórne na przykład brodawki, pod kontrolą lekarza. W wyższych stężeniach silnie złuszcza i rozmiękcza naskórek, działa przeciwzapalnie i przeciwświądowo.

Hasceral – czyli zaleta działania dwuskładnikowego leku

Czy substancje o podobnym profilu działania warto łączyć w jednym preparacie? Dobrym przykładem jest lek Hasceral firmy Hasco-Lek, łączący zalety mocznika i kwasu salicylowego. Różne substancje złuszczające niejednokrotnie łączono w zabiegach dermatologicznych, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych oraz umożliwić skuteczniejsze leczenie przy niższym stężeniu zastosowanego leku.[3] Mocznik jest promotorem wchłaniania, w stężeniu 10% skutecznie rozluźnia warstwę keratynocytów umożliwiając łatwiejsze przenikanie kwasu salicylowego. Dzięki temu ten ostatni przy niskim 5% stężeniu może w pełni zadziałać miejscowo przeciwzapalnie.[4] Takie połączenie w szczególności jest zalecane jako pierwszy etap zabiegów na skórze objętej łuszczycą[5]. Na rynku polskim brak innych preparatów o analogicznym składzie. W recepturze leku użyto niewiele substancji pomocniczych: trzy obojętne emulgatory oraz wazelinę i glicerynę. Jest to istotne ze względu na zwiększone przenikanie wszystkich składników preparatu przy częstej aplikacji na objętą leczeniem, delikatniejszą skórę. Lekiem Hasceral mogą być zainteresowani pacjenci z przewlekłymi chorobami związanymi z zaburzeniami rogowacenia. Maść można stosować dwa razy dziennie, jest zmywalna ciepłą wodą.[6]

 


Literatura:

[1] Alberts B, Johnson A, Lewis J, et al. Molecular Biology of the Cell. 4th edition. New York: Garland Science; 2002. Epidermis and Its Renewal by Stem Cells|
[2]   Pan M, Heinecke G, Bernardo S, Tsui C, Levitt J. Urea: a comprehensive review of the clinical literature. Dermatol Online J. 2013 Nov 15;19(11):20392. PMID: 24314769.
[3]Chlebus E, Serafin M. Principles of applying chemoexfoliation (chemical peelings). Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny. 2023;110(1):23-36. doi:10.5114/dr.2023.127655.
[4] Dubey, I., Jatav, R.K., Patel, S.S., Jatav, R.K. and Sheorey, R.V. 2012. Formulation and Evaluation of Salicylic Acid and Urea Gel for Treatment of Psoriasis. Current Research in Pharmaceutical Sciences. 2, 3 (Oct. 2012), 166-170.
[5] Nast A, Boehncke WH, Mrowietz U, et al. German S3-guidelines on the treatment of psoriasis vulgaris. Arch Dermatol Res. 2012;304:87–113.
[6] ChPL Hasceral

HASCERAL, (100 mg + 50 mg)/g, masc. Skład: 1 g masci zawiera: Mocznik (Urea) 100 mg, Kwas salicylowy (Acidum salicylicum) 50 mg. Postac farmaceutyczna: masc. Wskazania do stosowania: Wskazaniami do stosowania produktu Hasceral sa choroby przebiegajace z zaburzeniem rogowacenia – rybia łuska, łuszczyca, łupiez czerwony mieszkowy, nadmierne rogowacenie dłoni i stóp oraz rogowacenie mieszkowe, ponadto: alergiczny i niealergiczny wyprysk dłoni, neurodermit, atopowe zapalenie skóry oraz stany nadmiernego wysuszenia skóry o róznej etiologii. Dawkowanie i sposób podawania: Podanie na skóre. Masc wcierac w zmienione chorobowo miejsca na skórze 1 do 2 razy na dobe. Stosowac przez kilka lub kilkanascie dni, przy dłuzszym stosowaniu wprowadzac przerwy. Produkt zmywa sie pod wpływem ciepłej wody, dlatego po umyciu nalezy ponownie nałozyc masc. Przeciwwskazania: Nadwrazliwosc na substancje czynne lub na którakolwiek substancje pomocnicza. Specjalne ostrzezenia i srodki ostroznosci dotyczace stosowania: Nie stosowac na uszkodzona skóre oraz w okolicy oczu i błon sluzowych. Nie stosowac masci na wieksze powierzchnie skóry, a jedynie miejscowo. Działania niepozadane: Zastosowanie produktu zgodnie z opisanym dawkowaniem i wskazaniami nie wiaze sie z istotnym ryzykiem wystapienia działan niepozadanych. Niekiedy moze wystapic miejscowe podraznienie skóry. Podmiot odpowiedzialny: „PRZEDSIEBIORSTWO PRODUKCJI FARMACEUTYCZNEJ HASCO-LEK” S.A. 51-131 Wrocław, ul. Zmigrodzka 242 E. Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: nr pozwolenia 4929. Kategoria dostepnosci: Produkt leczniczy wydawany bez przepisu lekarza – OTC. Przed zastosowaniem nalezy zapoznac sie z zatwierdzona charakterystyka preparatu. Dalsze informacje dostepne na zyczenie.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]