Głóg to roślina, która rośnie w Europie, Ameryce Północnej oraz w Azji. Wyróżnia się jej ponad 1000 gatunków, z czego w Polsce spotykane są głównie trzy: głóg jednoszyjkowy, dwuszyjkowy oraz pośredni. Jego owoce oraz kwiatostany były znane już od dawna w medycynie ludowej, jako surowce pomagające w schorzeniach układu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego, a także w bezsenności. Obecnie, znane jest ich szerokie zastosowanie w leczeniu i prewencji chorób kardiologicznych. Jednak, oprócz tego zastosowania coraz szerzej mówi się o wykazywaniu przez owoce i kwiaty głogu działania immunostymulującego, a także przeciwdrobnoustrojowego.
Właściwości prozdrowotne, głóg zawdzięcza obecności w swoich owocach i kwiatostanach, licznych związków o działaniu antyoksydacyjnym takich jak, m.in. kwas chlorogenowy, kwercetyna, katechiny, tokoferole, czy kwas askorbinowy. Warto również wspomnieć, że surowce te są również źródłem cukrów (glukozy, sacharozy), a także wielu składników mineralnych (m.in. wapń, potas, magnez, sód).
Głóg w leczeniu chorób sercowo-naczyniowych
Właściwości surowców pozyskiwanych z głogu pozwalają na ich wykorzystanie w leczeniu chorób sercowo naczyniowych. Po pierwsze, owoce tej rośliny wpływają korzystnie na lipidogram. Wykazano, że podawanie ekstraktu z owocu głogu powoduje zmniejszenie syntezy całkowitej cholesterolu, poprzez hamowanie reduktazy 3-hydroksylo-3-metyloglutarylo-koenzymu. Ponadto, korzystne działanie owoców głogu w tej kwestii jest wynikiem inhibicji enzymu acylotransferazy acylo-CoA: cholesterolowej, w efekcie czego dochodzi do zmniejszenia wchłaniania cholesterolu. W efekcie zachodzenia tych procesów dochodzi do spadku całkowitego stężenia cholesterolu, stężenia LDL, trójglicerydów, a także wzrostu stężenia HDL.
Głóg wykazuje również właściwości normalizujące wobec zarówno skurczowego jak i rozkurczowego ciśnienia tętniczego krwi. Efekt hipotensyjny, jaki pojawia się po stosowaniu ekstraktu z owoców i kwiatostanów głogu jest skutkiem zdolności do hamowania konwertazy angiotensyny I przez flawonoidy w nim zawarte. Co więcej, wykazuje on również działania przeciwpłytkowe, dzięki czemu znajduje zastosowanie jako uzupełnienie prewencyjnego działania antyagregacyjnego leków w przypadku pacjentów obarczonych ryzykiem wystąpienia zawału mięśnia sercowego, zatoru płucnego, zakrzepicy, czy udaru mózgu.
Wpływ głogu na przebieg procesów zapalnych
Ekstrakt z owoców i kwiatostanów głogu wpływa hamująco na syntezę aktywatorów stanu zapalnego, takich jak prostaglandyny, a także leukotrieny. Efektem jego działania jest ponadto zmniejszenie ilości uwalnianej w trakcie reakcji nadwrażliwości, histaminy. Co więcej, głóg ma również wpływ na odpowiedź immunologiczną organizmu poprzez zwiększenie aktywności fagocytarnej makrofagów, a także wzrost ogólnej liczby leukocytów. Ponadto, składniki zawarte w ekstrakcie z głogu posiadają silne właściwości przeciwutleniające. Są to przede wszystkim flawonole, kwasy fenolowe, antocyjany. Dzięki temu posiadają one zdolność do redukowania ilości wolnych rodników, odpowiedzialnych, m.in. za indukowanie stanu zapalnego.
Działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze
Ekstrakt z owoców i kwiatostanów głogu posiada właściwości antybakteryjne. W szczególności, ma on zdolność do hamowania aktywności takich bakterii jak Staphylococcus aureus, S. epidermidis oraz Streptococcus pyogenes. Ponadto, głóg wykazuje również działanie przeciwgrzybicze, szczególnie przeciwko Aspergilus flavus, Trichophyton longifusus, Fusarium solani.
Korzystne działanie głogu zostało przede wszystkim potwierdzone w leczeniu schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Jego działanie kardioprotekcyjne jest znane od dawna i chętnie było promowane przez, tzw. medycynę ludową. Jednak, zawarte w owocach i kwiatostanach głogu, flawonoidy wykazują pozytywne działanie prozdrowotne również w innych obszarach, m.in. w modulowaniu funkcji układu immunologicznego, niwelowaniu ryzyka wystąpienia zaburzeń metabolicznych, ograniczeniu stanów zapalnych, czy działaniu przeciwdrobnoustrojowym. Wszystkie te właściwości wymagają dalszych badań, aby potwierdzić ich zasadność w zastosowaniu terapeutycznym.
