REKLAMA
Magazyn mgr.farm
REKLAMA
Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Jak działają sztuczne łzy i kiedy warto po nie sięgnąć?

wt. 4 października 2022, 13:41

Zespół suchego oka to schorzenie, które jest skutkiem wydzielania niedostatecznej ilości filmu łzowego, jego nieprawidłowym składem, bądź zbyt szybkim parowaniem z powierzchni oka [1]. Ma on charakter przewlekły, a jego podłoże jest wieloczynnikowe. Szacuje się, że na całym świecie z zespołem suchego oka może zmagać się nawet 35% społeczeństwa. Z tego względu należy go uznać jako najczęściej zgłaszaną dolegliwość okulistyczną wśród pacjentów

Kobieta wkrapla sztuczne łzy (fot. Shutterstock).
Symptomów wskazujących na występowanie zespołu suchego oka jest wiele.

Zespół suchego oka ma istotny wpływ na funkcję widzenia, co przekłada się na jakość codziennego życia osób zmagających się z tym problemem. Stąd, tak ważne jest, aby wdrożyć u nich odpowiednie środki, które złagodzą przykre objawy związane z tą chorobą i pozwolą na zminimalizowanie ryzyka pojawienia się ich w przyszłości. Bez wątpienia ważną rolę w tej kwestii odgrywają preparaty, zwane potocznie “sztucznymi łzami” [2].  

Czytaj również: Łagodzenie objawów związanych z występowaniem zespołu czerwonego oka

Czym objawia się zespół suchego oka? 

Symptomów wskazujących na występowanie zespołu suchego oka jest wiele. Nie wszystkie muszą pojawić się u każdego pacjenta. Do najczęstszych objawów tego schorzenia należy zaliczyć: 

  • pieczenie oczu; 
  • uczucie piasku pod powiekami; 
  • suchość oczu; 
  • szybka męczliwość oczu; 
  • światłowstręt;
  • umiarkowane przekrwienia oczu; 
  • surowicza lub pienista wydzielina w obrębie worka spojówkowego [2,3]; 

Co niezwykle ważne, w obrazie klinicznym zespołu suchego oka nie u wszystkich pacjentów występuje uczucie suchości oczu. Dzieje się tak dlatego, że ilość produkowanych łez jest u nich prawidłowa, a nawet zwiększona, jednak ich skład jest nieodpowiedni. Przez to nie mają one zdolności do właściwego i wystarczającego nawilżenia oka. W efekcie następuje symptom, którego charakterystycznym elementem jest nadmierne łzawienie oczu [3,4].

Patofizjologia zespołu suchego oka

Zaburzenie składu filmu łzowego, który pełni funkcję ochronną, nawilżającą i odżywczą dla powierzchni oka, skutkuje jego zwiększoną hiperosmolarnością. Wzrost stężenia elektrolitów we łzach prowadzi do wystąpienia stresu osmotycznego, w wyniku którego następuje apoptoza komórek nabłonkowych rogówki i spojówek. Efektem takiego ciągu zdarzeń jest występowanie przewlekłego stanu zapalnego na powierzchni oka, co objawia się w postaci symptomów charakterystycznych dla zespołu suchego oka [2,4].

Przyczyny występowania zespołu suchego oka można podzielić na dwie grupy. Do pierwszej z nich zaliczymy te czynniki, które powodują sezonowe występowanie tego schorzenia. Co więcej, w przypadku ich oddziaływania, chory w wyniku modyfikacji stylu życia jest w stanie zminimalizować nasilenie jego objawów. Do tego typu czynników zaliczymy: 

  • zbyt niską wilgotność powietrza w pomieszczeniach zamkniętych spowodowaną klimatyzacją bądź ogrzewaniem; 
  • ekspozycję na niekorzystne warunki atmosferyczne (np. wiatr); 
  • bezpośredni kontakt z dymem papierosowym oraz zanieczyszczeniami mogącymi powodować podrażnienie powierzchni oka; 
  • długotrwałe korzystanie z komputera, telewizora i innych urządzeń elektronicznych, a także długotrwałe prowadzenie samochodu, co predysponuje do zmniejszonej częstotliwości mrugania powiekami [2]; 

Wśród czynników mogących predysponować do występowania zespołu suchego oka należy także zaliczyć stosowanie niektórych leków. Wpływ na pojawienie się nieprzyjemnych objawów związanych z tym schorzeniem może mieć przyjmowanie: 

  • beta-adrenolityków; 
  • leków przeciwarytmicznych; 
  • diuretyków;
  • leków psychotropowych; 
  • leków przeciwhistaminowych; 
  • hormonalnej terapii zastępczej; 
  • cytostatyków; 
  • inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny oraz trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych; 
  • izotretynoiny [1,2];

Drugą grupę przyczyn predysponujących do wystąpienia zespołu suchego oka tworzą czynniki, na których występowanie pacjenci nie mają wpływu. W efekcie przykre objawy omawianego schorzenia mogą występować przez długi okres czasu, niezależnie od oddziaływania na oczy czynników środowiskowych. Do tego typu przyczyn zaliczymy: 

  • wiek (u osób starszych ryzyko wystąpienia zespołu suchego oka wzrasta); 
  • zmiany hormonalne u kobiet związane z menopauzą; 
  • występowanie chorób, np. zespołu Sjörgena, reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego, sarkoidozy, twardziny, chorób tarczycy, cukrzycy, schorzeń dermatologicznych (trądzik różowaty, opryszczka); 
  • mechaniczne urazy gałki ocznej (w wyniku wypadku, zabiegu chirurgicznego, napromieniowania oczodołów) [1,2,4];

Zespół suchego oka – postępowanie terapeutyczne

Postępowanie terapeutyczne w zespole suchego oka ma przede wszystkim na celu złagodzenie przykrych dolegliwości, jakie pojawiają się w jego przebiegu. Wśród działań podejmowanych przez pacjenta można wyróżnić te o charakterze niefarmakologicznym oraz farmakologicznym. Do tych pierwszych możemy zaliczyć: 

  • unikanie klimatyzowanych pomieszczeń; 
  • nawilżanie powietrza w pomieszczeniach, w których przebywamy; 
  • robienie częstych przerw w trakcie wykonywania czynności wymagających wzmożonego wysiłku wzrokowego (np. pracy przed komputerem); 
  • unikanie kontaktu z dymem papierosowym oraz zanieczyszczeniami powietrza; 
  • spożywanie pokarmów bogatych w wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 oraz witaminę A, które mają wpływ na wzrost ilości produkowanego filmu łzowego, a także zmniejszają ryzyko wystąpienia stanów zapalnych [2,3];  

Do działań farmakologicznych, mających na celu zmniejszenie nasilenia przykrych objawów związanych z przebiegiem zespołu suchego oka zaliczymy stosowanie kropli do oczu, zwanych potocznie “sztucznymi łzami”. Są one substytutem fizjologicznego filmu łzowego, ale w żadnym wypadku nie wpływają one na jego prawidłowe wydzielanie i jego właściwy skład. Idealne “sztuczne łzy” powinny charakteryzować się: odpowiednią lepkością, pH=7, a także nie powinny zawierać konserwantów, które dodatkowo mogłyby podrażniać powierzchnię oka [4]. 

Przykładem sztucznych łez, które mogą być stosowane w przypadku osób zmagających się z zespołem suchego oka sezonowo (w wyniku zmniejszonej wilgotności powietrza), czy powstałego w efekcie długiego wysiłku wzrokowego (np. długie godziny spędzane przed monitorem komputera) jest preparat Starazolin Hydrobalance. Zawiera on w składzie hialuronian sodu. Może być stosowany nawet kilka razy w ciągu dnia, kiedy tylko oczy chorego potrzebują wytchnienia [5]. 

Innym preparatem, który jest dedykowany przede wszystkim tym osobom, u których objawy zespołu suchego oka występują przez długi czas i mogą pojawiać się także tuż po przebudzeniu, jest Starazolin Hydroforte. Ze względu na zwiększoną lepkość, preparat ten, po podaniu na powierzchnię oka, utrzymuje się na niej przez dłuższy czas. W swoim składzie zawiera hialuronian sodu w stężeniu 0,4%. Po pierwszym otwarciu, może być stosowany przez pacjentów nawet przez 6 miesięcy. Ponadto, nie posiada on w swoim składzie konserwantów, dzięki czemu ogranicza dodatkowe podrażnienie oczu, które mogłyby one powodować [6].

 Bibliografia:

  1. Janik K, Antoniewicz- Papis J, Pogłód R, Łętowska M. Zespół “suchego oka”- możliwość leczenia z wykorzystaniem autologicznych “sztucznych łez”. J. Trasnf. Med 2013; 6: 60-65. 
  2. Opala A, Wiącek D, Grabska-Liberek I. Zespół Suchego Oka- jak diagnozować i kiedy leczyć w gabinecie lekarza POZ. Lekarz POZ 2022; 1: 78-81. 
  3. Prost M. Zespół Suchego Oka. Medycyna Praktyczna, dostęp online: https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobyspojowki/86727,zespol-suchego-oka
  4. Kubicka-Trząska A, Romanowska-Dizon B. Zespół suchego oka i alergiczny nieżyt spojówek- epidemie XXI wieku- problemy diagnostyczne i leczenie. Przegląd Lekarski 2009; 66 (11): 967-971.
  5. Ulotka wyrobu medycznego Starazolin Hydrobalance
  6. Ulotka wyrobu medycznego Starazolin HydroForte

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]