Pierwsze systemy transdermalne wprowadzono do lecznictwa w USA. Były to TTS ze skopolaminą stosowaną w chorobie lokomocyjnej, oraz z nitrogliceryną używane w chorobie niedokrwiennej serca. Aktualnie TTS są szeroko rozpowszechnione w wielu dziedzinach medycyny:
- antykoncepcja (etinylestradiol i norelgestromin – Evra)
- hormonalna terapia zastępcza (estradiol – Climara, Systen 50)
- ch. Alzheimera (rywastygmina – Exelon)
- leczenie uzależnienia od nikotyny (nikotyna – Nicorette, NiQuitin)
- ch. wieńcowa (nitrogliceryna – Minitran 10)
- leczenie bólu:
buprenorfina – Transtec, Norspan
fentanyl – Matrifen, Fentanyl Actavis, Fenta MX - dysfunkcje pęcherza moczowego (oksybutynina – Kentera)
- zespół niespokojnych nóg (rotygotyna – Neupro)
- ch. Parkinsona (selegilina – Emsam) niedostępne w Polsce
- nadciśnienie (klonidyna – Catapres TTS) niedostępne w Polsce
- ch. lokomocyjna ( skopolamina – ScopodermTTS), niedostępne w Polsce
Transdermalny system terapeutyczny (TTS – Transdermal Therapeutic Systems) to urządzenie lub postać leku uwalniające bądź dozujące substancję leczniczą z zaprogramowaną stałą szybkością przez określony czas. To najczęściej elastyczne plastry o różnym kształcie i rozmiarach zawierające jedną lub kilka substancji czynnych. Przykleja się je na skórę celem podawania substancji do krążenia ogólnego. Czas działania TTS może wynosić nawet 7 dni. Przez wszystkie dni aplikacji we krwi występuje stałe stężenie leku.
TTS zawierają trzy stałe elementy:
- zbiornik substancji czynnej
- element kontrolujący uwalnianie (matryca, membrana)
- źródło energii: energia mechaniczna, elektryczna, ciśnienie osmotyczne, gradient stężeń
[img=640×480]http://i57.tinypic.com/t0rrlf.jpg[/img]
W zależności od elementu kontrolującego uwalnianie rozróżniamy dwa rodzaje systemów transdermalnych: membranowe, jeżeli jest to membrana i matrycowe , jeśli jest to matryca stanowiąca jednocześnie zbiornik leku. W systemie membranowym zbiornik leku jest umieszczony pomiędzy nieprzepuszczalną warstwą zewnętrzną i membraną z polimeru, która kontroluje uwalnianie substancji czynnej. Zbiornik zawiera roztwór lub zawiesinę substancji w rozpuszczalniku ciekłym lub w polimerze. Membrana zapewnia stałą szybkość uwalniania. W systemie matrycowym nie ma membrany, a lek jest jednolicie rozproszony w stałej matrycy – lipofilowym lub hydrofilowym polimerze (np. silikonie). Szybkość uwalniania reguluje lipofilność i struktura matrycy.
TTS nakleja się na nieuszkodzoną i nieowłosioną skórę w miejscu, które jest odporne na tarcie i uszkodzenia – najczęściej jest to brzuch, pośladek, ramię, udo. Jeśli dojdzie do odklejenia systemu należy jak najszybciej nakleić nowy. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem TTS mogą być: podrażnienie, pokrzywka i świąd w miejscu aplikacji.
