REKLAMA
Magazyn mgr.farm

5 schorzeń pojawiających się pod wpływem słońca

pon. 24 czerwca 2019, 10:26

Słońce pełni istotną rolę w naszym życiu, ma wpływ na stan ciała oraz umysłu. Promieniowanie ultrafioletowe może wpływać na skórę zarówno negatywnie, jak i pozytywnie. Wiosną, wraz ze zwiększeniem natężenia naturalnego światła słonecznego, zwiększa się częstość występowania dermatoz, które są indukowane przez UV. Oto 5 najpopularniejszych z nich…

Na ranie oparzeniowej, która w ocenie lekarzy osiągnęła odpowiedni etap gojenia, umieszcza się więc matrycę ze skóry (fot. Shutterstock)
Niektóre zmiany mogą przypominać ukąszenia przez owady, rumień wielopostaciowy, a nawet mieć charakter krwotoczny (fot. Shutterstock)

Reakcja na promieniowanie ultrafioletowe wykazuje znaczną zmienność osobniczą i jest zależna od typu skóry. Osoby o typie I i II, czyli o blond i rudych włosach, z niebieskimi oczami, z licznymi piegami, są najbardziej wrażliwe [1]. Choroby skórne  prowokowane przez światło, np. promieniowanie ultrafioletowe (słońce, solarium), zwane są potocznie „uczuleniem na słońce” [2]. Należą do nich między innymi:

1. Wielopostaciowe osutki świetlne (PLE)

To najczęstsza forma fotodermatoz idiopatycznych. Mogą one dotyczyć ok. 20% populacji, głównie kobiet. Objawy pojawiają się wiosną albo wczesnym latem, a z wiekiem może następować ich zaostrzenie bądź złagodzenie, związane ze zjawiskiem hartowania charakterystycznego dla tego schorzenia oraz niektórych przypadków pokrzywki świetlnej. Zazwyczaj zmiany nie pojawiają się  po pierwszej ekspozycji na światło słoneczne, ale po kilkudniowym (2-6 dni) oraz codziennym przebywaniu na słońcu. Wielopostaciowość wykwitów u różnych pacjentów jest charakterystyczna dla tej choroby. Występować mogą: pęcherzyki, pęcherze, pęcherzyko-grudki, grudki.

REKLAMA

Zmiany te mogą przypominać ukąszenia przez owady, rumień wielopostaciowy, a nawet mieć charakter krwotoczny. Występują zwykle na skórze dekoltu, chociaż zajęta może być także skóra bocznych powierzchni szyi, grzbietów rąk oraz ramion. Nie obserwuje się zmian w obrębie skóry twarzy, która przez cały rok jest eksponowana na promieniowanie słoneczne, co jest prawdopodobnie związane ze zjawiskiem hartowania. Po kilku dniach zmiany ustępują samoistnie bez pozostawiania śladów. Do najskuteczniejszych metod leczenia należą fotochemioterapia, a także naświetlania NBUVB. Stosowane są także kortykosteroidy oraz preparaty przeciwhistaminowe, lecz bez zadowalających efektów. Pacjenci z PLE powinni profilaktycznie stosować kremy z filtrem przeciwsłonecznym, a także prekursory witaminy A (β-karoten) [1].

REKLAMA

2. Pokrzywka słoneczna

To schorzenie alergiczne występujące częściej u kobiet. Pierwsze objawy pojawiają zazwyczaj się we wczesnej młodości, ale mogą też wystąpić w każdym wieku [1, 2].  U pacjentów z pokrzywką słoneczną występują zmiany rumieniowe oraz bąble pokrzywkowe wraz z towarzyszącym im świądem, pojawiające się już wciągu kilku minut od ekspozycji. Zazwyczaj ustępują one samoistnie w ciągu kolejnych 24 godz., sporadycznie mogą utrzymywać się dłużej. Zmiany występują zarówno na skórze eksponowanej na promieniowanie, jak i osłoniętej. Zwykle zlokalizowane są w okolicy dekoltu oraz na ramionach. Podobnie jak w przypadku PLE raczej nie występują na twarzy, co także ma związek ze zjawiskiem hartowania. Terapia polega na stosowaniu preparatów przeciwhistaminowych, a także kortykosteroidów oraz profilaktycznie kremów z filtrami przeciwsłonecznymi, β-karotenu oraz chlorochiny. Najlepsze efekty przynosi fototerapia oraz fotochemioterapia, lecz poprawa stanu klinicznego pacjenta nie jest długotrwała [1].

 3. Odczyny fotoalergiczne i fototoksyczne

Należą one do fotodermatoz wywoływanych czynnikami egzogennymi [1]. Czynnik zewnętrzny (np. kosmetyk bądź lek) powoduje uwrażliwienie skóry na działanie światła [2]. Charakteryzują je podobne objawy kliniczne i histopatologiczne. Odczyny fototoksyczne w przeciwieństwie do fotoalergicznych występują dosyć często. W przypadku odczynów fototoksycznych objawy przypominają oparzenia słoneczne i dotyczą miejsc eksponowanych na promienie słoneczne i substancję fototoksyczną. Z kolei odczyny fotoalergiczne mają zwykle charakter wypryskowy i mogą obejmować także obszary niepoddane ekspozycji promieniowania słonecznego. Leczenie w obu przypadkach jest objawowe. Zalecane są leki przeciwhistaminowe oraz kortykosteroidy, a także profilaktycznie fotoprotekcja i unikanie kontaktu z alergenami [1].

4. Opryszczki ospówkowate

Należą one do rzadkich fotodermatoz, występujących zwykle w okresie dzieciństwa. Zmiany skórne o charakterze grudek zlokalizowanych na podłożu rumieniowatym, z tendencją przekształcenia się w krwotoczne pęcherzyki pokryte ciemnymi strupami. Ograniczone są do miejsc eksponowanych na promieniowanie, takich jak skóra nosa, małżowin usznych, policzków, grzbietów przedramion oraz rąk. Często występują także na czerwieni warg oraz błonie śluzowej jamy ustnej. Zmiany pojawiają się po kilku minutach albo godzinach od ekspozycji na promieniowanie słoneczne i najczęściej towarzyszy im świąd. W ciężkich przypadkach mogą występować objawy ogólne. Zmiany ustępują pozostawiając blizny przypominające zejście wykwitów ospy prawdziwej. Zaostrzenia schorzenia występują wiosną oraz latem. Schorzenie ustępuje samoistnie w wieku dorosłym. Pacjenci powinni unikać światła słonecznego oraz profilaktycznie stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi oraz odpowiedni ubiór [1].

5. Świerzbiączka letnia

To rzadka idiopatyczna fotodermatoza. Zmiany w postaci grudek zlokalizowanych na podłożu rumieniowatym występują na skórze eksponowanej na promienie słoneczne. Często towarzyszy im świąd. U około 50% pacjentów świerzbiączce towarzyszą objawy atopowego zapalenia skóry. W terapii ogólnej stosowana jest fototerapia i fotochemioterapia, azatiopryna, kortykosteroidy oraz w leczeniu miejscowym kortykosteroidy [1].

REKLAMA

Literatura:

  1. Kujawska-Dębiec K., Broniarczyk-Dyła G. Wybrane choroby skóry spowodowane wpływem działania promieni słonecznych, Postępy Dermatologii i Alergologii XXV; 2008/2:61-54
  2. Śpiewak R. Fotodermatozy czyli choroby skóry prowokowane przez światło, Kosmetyka Profesjonalna, 2009; 3: 42-6. 5
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

6 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Jeszcze nie zaczęłam czytać, a już wiem, że jest super :) Czyli uczulenie na słońce nie jedno ma imię :)
A czy przyjmowanie beta karotenu w jakiś sposób może zmniejszyć ryzyko powstawania negatywnych skutków słońca? Czy to przereklamowane. Jak sądzicie?
Jak najbardziej zalecane jest profilaktyczne stosowanie preparatów z betakarotenem razem z kremami z filtrem
Likopen ma lepsze działanie niż beta karoten.
wydaje mi się że może pomóc nabrać ładnej opalenizny natomiast jeśli chodzi o zmniejszanie skutków złego wpływu słońca to raczej chyba nie ; jeśli jest ktoś uczulony to i beta karoten nie pomoże