REKLAMA
Magazyn mgr.farm

6 najczęstszych błędów podczas stosowania leków przeciwbólowych

11 marca 2019 11:36

Leki przeciwbólowe należą do preparatów bardzo często zażywanych przez pacjentów. Niektórzy taktują je wręcz jak cukierki, bez których nie mogą normalnie funkcjonować. Nierzadko kupowane są bez recepty. Według dostępnych statystyk, wybór leku często jest dziełem przypadku. Pacjenci nie uwzględniają niekorzystnych interakcji mogących wystąpić w politerapii [1]

Największa dostępność opioidów występuje w Stanach Zjednoczonych (fot. Shutterstock)
Wybierając lek przeciwbólowy uwzględnić należy parametry farmakokinetyczne, decydujące zarówno o skuteczności jak i bezpieczeństwie stosowanej terapii (fot. Shutterstock)

1. Jednoczasowe stosowanie więcej niż jednego leku przeciwzapalnego

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) to grupa leków bardzo różnorodna chemicznie [2]. Ze względu na ich działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe należą do najczęściej stosowanych grup leków, przynoszących korzyści w wielu schorzeniach [3]. Przyjmowanie w jednym czasie więcej niż jednego NLPZ jest błędem. Jedynym wyjątkiem jest łączenie tych leków stosowanych ogólnoustrojowo razem z NLPZ miejscowymi. Wtedy spodziewać się możemy synergizmu działania przeciwzapalnego oraz przeciwbólowego [1]. Kojarzenie stosowanych systemowo NLPZ zwiększa ryzyko uszkodzenia górnego odcinka przewodu pokarmowego, wątroby oraz nerek, a nie wpływa na poprawę skuteczności leczenia przeciwbólowego i przeciwzapalnego. Terapia bólu opierać się powinna na leczeniu skojarzonym, które wykorzystuje zjawisko addycji oraz synergizmu, obserwowane przykładowo przy połączeniach tramadol + paracetamol, tramadol + deksketoprofen, paracetamol czy metamizol + NLPZ [1].

2. Przekraczanie dawek maksymalnych leków

Podczas stosowania leków o działaniu przeciwbólowym obserwowanych jest wiele błędów, zarówno przy dawkowaniu, jak i kojarzeniu tych leków. Niejednokrotnie przekraczane są dawki, co może wynikać zarówno z niedostosowania się do zalecanego dawkowania (nieczytanie ulotek, chęć osiągnięcia lepszego efektu), ale też z faktu przyjmowania tej samej substancji pod różnymi nazwami handlowymi [2]. Pacjenci nie są świadomi występowania efektu pułapowego podczas terapii nieopioidowymi lekami przeciwbólowymi. Efektem tego zjawiska jest fakt, iż podwyższanie dawek tylko w pewnym przedziale zwiększa działanie przeciwbólowe. Przekroczenie dawek pułapowych (dawki maksymalne w CHPL) może nasilać działania niepożądane i jednocześnie nie prowadzi do zwiększenia analgezji [4].

REKLAMA

3. Brak uwzględnienia przy wyborze leku przeciwbólowego parametrów farmakokinetycznych

Wybierając lek przeciwbólowy uwzględnić należy parametry farmakokinetyczne, decydujące zarówno o skuteczności jak i bezpieczeństwie stosowanej terapii. Ważny jest czas, po którym lek wykazuje działanie przeciwbólowe, a również ten, po którym występuje w surowicy jego maksymalne stężenie. Leki o długim czasie latencji czyli czasie od podania do wystąpienia działania przeciwbólowego np. melosykam, nie powinny być ordynowane w leczeniu bólu ostrego [1]. Nie poleca się obecnie, ze względu na trudny do przewidzenia i długi okres latencji, leków przeciwbólowych we wstrzyknięciach domięśniowych i czopkach. Ważny jest także okres półtrwania w miejscu działania, co pozwala na zaplanowanie schematu dawkowania, który musi korelować z parametrami farmakokinetycznymi [1].

REKLAMA

4. Nie uwzględnianie niekorzystnych interakcji leków stosowanych w leczeniu bólu

Często pacjent leczony z powodu dolegliwości bólowych przyjmuje jednoczasowo kilka leków, mogących wchodzić w niekorzystne interakcje zarówno farmakokinetyczne jak i farmakodynamiczne, czego skutkiem jest występowanie działań niepożądanych o różnym obrazie klinicznym. Dodatkowo stosowane równocześnie leki mogą charakteryzować się wspólnym profilem działań ubocznych, które ulegać mogą potencjalizacji [1].

5. Brak stosowania koanalgetyków w bólu z komponentem neuropatycznym

W farmakoterapii bólu koanalgetyki, czyli leki uzupełniające, stosowane są w celu potencjalizacji efektu działania analgetyków, uzupełnienia ich działania o dodatkowe mechanizmy, które są szczególnie przydatne w leczeniu bólu z komponentem neuropatycznym. Leki uzupełniające są także wykorzystywane w celu zwalczania działań niepożądanych innych grup leków, które są stosowane w leczeniu bólu. W praktyce klinicznej najczęściej w tym celu stosowane są leki przeciwdepresyjne, przeciwdrgawkowe, antagoniści receptora NMDA oraz leki miejscowo znieczulające i kalcytonina. Do koanalgetyków zalicza się także kannabinoidy [1].

6. Jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego z NLPZ

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) jako wtórnej profilaktyki ostrych zespołów wieńcowych, a także udarów niedokrwiennych, to obecnie standardowe postępowanie.  Jego działanie opiera się na trwałym blokowaniu COX-1 w płytkach krwi. Zarówno ASA, jak i NLPZ, łączą się konkurencyjnie z COX-1, lecz dla ASA wiązanie jest początkowo słabsze oraz zależne od pojedynczego aminokwasu seryny. Okres półtrwania wolnego ASA wynosi 15-20 min., a większości NLPZ jest dłuższy – wynosi od 2 do 4 godzin, a może trwać nawet 50 godz. (piroksikam). W związku z tym aspiryna przyjęta po NLPZ nie będzie działać efektywnie przeciwzakrzepowo. W badaniach in vivo wykazano, iż dla rożnych NZPZ istnieje odmienne miejsce konkurencji dla COX-1 w płytkach krwi. Pacjenci leczeni aspiryną w dawkach kardiologicznych nie powinni sięgać po leki takie jak ibuprofen czy naproksen. Tej interakcji nie zaobserwowano w przypadku ketoprofenu czy dikofenaku [2].

Literatura:

REKLAMA
  1. Woroń J. , Wordliczek J., Dobrogowski J. Najczęstsze błędy w farmakoterapii bólu, Terapia nr 8 (355) 2017: 6-12
  2. Jakubów P. Najczęstsze błędy pacjenta w leczeniu bólu, Puls Farmacji, https://pulsfarmacji.pl/4713877,26055,najczestsze-bledy-pacjenta-w-leczeniu-bolu
  3. Zaremba M., Staniszewska A., Niewada M. Niesteroidowe leki przeciwzapalne — fakty, mity i kontrowersje dotyczące ryzyka sercowo-naczyniowego oraz ryzyka powikłań ze strony przewodu pokarmowego, Choroby Serca i Naczyń 2012, 9 (3), 119–13
  4. Jarosz J.Niesteroidowe leki przeciwzapalne w leczeniu bólów nowotworowych, https://podyplomie.pl/onkologia/16358,niesteroidowe-leki-przeciwzapalne-w-leczeniu-bolow-nowotworowych
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

12 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Miałam nie tak dawno taką artystkę, która miała na jednej recepcie ketoprofen w dawce 100mg i diklofenak 100 mg (kaps.o przedłużonym uwalnianiu) Zapytałam o sposób dawkowania. Z tego co zrozumiałam, to recepta była pisana pod dyktando kobiety. Pani wyczytała, że jeden lek działa przeciwzapalnie, a drugi przeciwbólowo i zamierzała zażywać je jednocześnie. Martwiła się jedynie o swoją wątrobę :( Mam nadzieje, że udało mi się ją uratować :)
Ciekawe czy jakby chciała morfinę to też by dostała receptę...
A tutaj akurat lekarz nie powinien robić problemu. Wszak NLPZ-y z opioidami dobrze się komponują :)
Coś mało asertywny lekarz.
"Terapia bólu opierać się powinna na leczeniu skojarzonym, które wykorzystuje zjawisko addycji oraz synergizmu, obserwowane przykładowo przy połączeniach tramadol + paracetamol, tramadol + deksketoprofen, paracetamol czy metamizol + NLPZ [1]." Za "Aptekarzem Polskim"- nie zaleca się łączenia metamizolu z NLPZ-ami? https://aptekarz.pl/jak-laczyc-leki-przeciwbolowe/2017-12-22
Potwierdzenie, że można łączyć z innej jeszcze publikacji:"Podobny, lecz nie identyczny mechanizm działania paracetamolu i metamizolu uzasadnia łączenie obu leków w celu zwiększenia działania przeciwbólowego [1, 4, 13]. Zarówno paracetamol, jak i metamizol mogą być podawane łącznie z NLPZ [1, 4, 6, 13]. Jednak w przypadku paracetamolu należy pamiętać, że takie połączenie zwiększa ryzyko wystąpienia takich działań niepożądanych NLPZ, jak działanie nefrotoksyczne i uszkadzające błonę śluzową przewodu pokarmowego [6, 15, 16]."
Takiego połączenia chyba raczej w lekach OTC nie należy się spodziewać?
Nie kracz, nie kracz - bo wykraczesz😉
Zapytałam, ponieważ przytoczone opracowanie Marcina pochodzi z 2017r. Jednak trochę czasu upłynęło i miło by było, gdyby odniósł się do tego sam autor publikacji :)
nieprawidłowe lączenie leków przeciwbólowych to jedno a drugie duże przegięcie w mojej ocenie to ich ogromne nadużywanie
Ogromną lekkość wypisawania na nie recept, u nas paracetamol i tramadol - jak cukierki.
A potem babcia zrozpaczona jak lekarz zapomni przepisać, bo po tym leku tak dobrze się czuję i nic innego mi nie pomaga :)

Powiązane artykuły

Szczepionki na kleszczowe zapalenie mózgu coraz popularniejsze Szczepionki na kleszczowe zapalenie mózgu coraz popularniejsze

Rośnie świadomość na temat zagrożeń wynikających z bezpośredniego spotkania z kleszczem. Borelioza i...

WSA: Przekroczenie 1% w wyniku przejęcia jest naruszeniem, które przedsiębiorca powinien sam usunąć WSA: Przekroczenie 1% w wyniku przejęcia jest naruszeniem, które przedsiębiorca powinien sam usunąć

Po blisko dwóch miesiącach od wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w spr...

Lekarka fałszowała recepty. Zyskali na tym tylko pacjenci… Lekarka fałszowała recepty. Zyskali na tym tylko pacjenci…

Psychiatra prowadząc prywatną praktykę w Krasnymstawie i Chełmie fałszowała recepty i dokumentację m...

REKLAMA

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz